Geneza życia (konwersatorium) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Andrzej Zykubek
Organizator:Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
1. zdobycie przez studentów usystematyzowanej wiedzy z zakresu przyrodniczo-filozoficznej problematyki genezy życia
2. zapoznanie się ze niektórymi osiągnięciami protobiologii
3. przedyskutowanie najbardziej nośnych hipotez powstawania życia
Wymagania wstępne
1. ogólna znajomość filozofii przyrody i biologii ewolucyjnej
2. umiejętność analizowania tekstów naukowych
3. umiejętność krytycznego myślenia
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. student rozumie złożoność zjawiska życia i hipotetycznych procesów prowadzących do jego powstania K_W06
2. student zna niektóre dyskutowane w literaturze przedmiotu kwestie z zakresu protobiologii i filozofii biogenezy K_W03, K_W06
3. student ma znajomość strategii argumentacyjnych właściwych dla wybranych teorii biogenezy K_W07
4. student zna podstawową terminologię przyrodniczo-filozoficzną wybranych teorii biogenezy K_W03

UMIEJĘTNOŚCI
1. student potrafi wyszukiwać, analizować i selekcjonować informację dotyczącą problematyki powstawania życia K_U01
2. student potrafi samodzielnie interpretowac tekst przyrodniczo-filozoficzny dotyczący biogenezy K_U02, K_U05
3. student dostrzega pluralizm poglądów na biogenezę, krytycznie oceniając używane w nich informacje i argumenty K_U06

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. student potrafi podejmować dyskusje i wyrażać sądy dotyczące poznawczej wartości wiedzy przyrodniczej dotyczącej genezy życia K_K04
2. student wykazuje otwartość na różne koncepcje dotyczące filozoficznej refleksji problemem powstania życia oraz dostrzega potrzebę dokształcania się w tym zakresie w oparciu o dostępną literaturę przedmiotu, zarazem docenia rozwój wiedzy naukowej oraz posiada świadomość różnorodnych jej ograniczeń K_K01
Metody dydaktyczne
Dyskusja naukowa, metoda problemowa, metody aktywizujące z wykorzystaniem prezentacji multimedialnych wymagających komputera z dostępem do sieci Internet oraz rzutnika multimedialnego.
Treści programowe przedmiotu
\"Problemy: czym jest życie? (dawne definicje teleologiczne, współczesne definicje ateleologiczne, trudności związane z definiowaniem życia), kiedy życie się zaczęło? jak życie się zaczęło? (hylozoizm, generatio et corruptio, samorództwo, współczesne teorie abiogenezy), gdzie życie się zaczęło? (ziemskie początki, pozaziemskie początki), zagadnienie przyczynowości (kreacja, animacja materii). Problem powstania życia z punktu widzenia współczesnej biofizyki, w szczególności: modele dynamiczne kinetyki biologicznej, zasada prostoty i jej rola w biologii, zasada rozdzielania produktów, warunek ciągłości ewolucyjnej, termodynamiczne aspekty powstawania życia, etapy powstawania życia (powstanie pierwotnego kompleksu białkowo-nukleinowego, pierwotny mechanizm translacji, pierwotny cykl życiowy, zagadnienie odwrotnej degeneracji, selekcja najlepszych wariantów, geneza informacji biologicznej, dywergencyjne stadium wczesnej ewolucji). Pojęcie informacji w kontekście powstania życia - problem sterowania w komórkach i organizmach żywych. Współczesne dyskusje wokół problemu \"\"żywe - nieżywe\"\" (wirusy, tzw. sztuczne życie). Warunki konieczne i wystarczające dla powstania życia (warunki geochemiczne na pierwotnej Ziemi, warunki panujące na innych ciałach niebieskich i w przestrzeni kosmicznej). Możliwości istnienia życia w warunkach ekstremalnych (organizmy ekstremofilne), Wybrane filozoficzne aspekty abiogenezy.
\"
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Efekty kształcenia
Wiedza
Na ocenę 2
Student nie posiada podstawowej wiedzy nt. genezy życia. Nie zna aktualnej literatury przedmiotu.
Na ocenę 3
Student posiada ogólną wiedzę nt. genezy życia. Ma ograniczoną znajomość aktualnie dyskutowanych kwestii z zakresu treści przedmiotu.
Na ocenę 4
Student posiada uporządkowaną wiedzę nt. genezy życia. Ma rozeznanie w aktualnie dyskutowanych problemach z zakresu protobiologii i jej filozoficznych aspektów.
Na ocenę 5
Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę nt. genezy życia. Potrafi wykorzystać posiadaną wiedzę w trakcie zajęć oraz samodzielnie rozwiązuje zadane problemy z jednoczesnym uzasadnieniem wyboru ich rozwiązań oraz odniesieniem do dostępnej literatury przedmiotu.
Umięjętności:
Na ocenę 2
Student nie potrafi analizować i nie rozumie podstawowych treści zajęć; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
Na ocenę 3
Student w stopniu minimalnym analizuje i rozumie treści zajęć. Z pomocą Prowadzącego zajęcia rekonstruuje treść tekstu źródłowego oraz dokonuje jego analizy.
Na ocenę 4
Student potrafi zaprezentować posiadaną wiedzę, a także w sposób poprawny z niej korzysta w sytuacji problemowej. Czyta ze zrozumieniem teksty naukowe, z pomocą Prowadzącego zajęcia rozwiązuje stawiane mu problemy.
Na ocenę 5
Student ma opanowane narzędzia analizy i syntezy posiadanej wiedzy (z odniesieniem do aktualnej literatury przedmiotu) oraz poprawnie, samodzielnie z nich korzysta w sytuacjach problemowych.
Kompetencje społeczne:
Na ocene 2
Student nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie angażuje się w dyskusje stawianych problemów.
Na ocene 3
Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu angażuje się w dyskusje i korzystanie z dostępnej literatury przedmiotu.
Na ocene 4
Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Chętnie angażuje się w dyskusje.
Na ocenę 5
Student w sposób aktywny uczestniczy w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. W sposób wnikliwy korzysta z dostępnej literatury przedmiotu.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
BIBLIOGRAFIA PODSTAWOWA
1. W. Schopf, Kolebka życia. O narodzinach i najstarszych śladach życia na Ziemi (tł. z j. ang.), Wyd. Naukowe PWN, W-wa 2002; wyd.2: 2006.
2. A. Lemańska, A. Świeżyński (Red.), Filozoficzne i naukowo-przyrodnicze elementy obrazu świata, Tom 8: Współczesne kontrowersje wokół początków Wszechświata i początków życia, Wyd. UKSW, W-wa 2010, s. 120-190.
3. M. Heller, M. Lubański, S. Ślaga, Zagadnienia filozoficzne współczesnej nauki. Wstęp do filozofii przyrody, W-wa 1997, s. 352-384.
4. M. Wnuk, A. Zykubek, Pojęcie, natura i geneza życia, W: Filozofia przyrody, S. Janeczek, A. Starościc, D. Dąbek i J. Herda (Red.), Wyd. KUL, Lublin 2013, s. 71-85.
5. W. Sedlak, Kierunek - początek życia. Narodziny paleobiochemii krzemu, RW KUL, Lublin 1985.
BIBLIOGRAFIA UZUPEŁNIAJĄCA
1. D.W. Deamer, G.R. Fleischaker (Eds.), Origins of Life: The Central Concepts, Jones & Bartlett Publishers, Boston - London 1994.
2. N. Lahav, Biogenesis - Theories of Life\'s Origin, Oxford Univ. Press, New York – Oxford 1999.
3. R.M. Hazen, Genesis: The Scientific Quest for Life\'s Origin, Joseph Henry Press, Washington, DC 2005.
4. P.L. Luisi, The Emergence of Life: From Chemical Origins to Synthetic Biology, Cambridge Univ. Press, Cambridge 2006.
5. R. Egel, D.-H. Lankenau, A.Y. Mulkidjanian (Eds.), Origins of Life: The Primal Self-Organization, Springer, Berlin 2011.
6. E. Smith, H.J. Morowitz, The Origin and Nature of Life on Earth: The The Emergence of the Fourth Geosphere, Cambridge University Press, New York 2016.
Kierunek studiów: Filozofia (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Terminarz:
DataDzieńSalaGodz.od-do
2020-01-23czwartekGG-224 10:00 - 11:40