Funkcjonowanie w środowisku pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną (ćwiczenia) - 2019/2020

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Ewa Domagała-Zyśk prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
- Utrwalenie wiedzy z zakresu istoty niepełnosprawności intelektualnej, jej przejawów oraz prawno-instytucjonalnych form pomocy osobom z niepełnosprawnością.
- Przedstawienie możliwości zatrudniania osób z niepełnosprawnością na otwartym i chronionym rynku pracy, w ramach zatrudnienia socjalnego w oparciu o obowiązujące normy prawne a także w oparciu o własną działalność gospodarczą
- Zapoznanie z celami i etapami procesu rehabilitacji społeczno- zawodowej osób niepełnosprawnych
- Kształtowanie umiejętności analizowania problemów osób niepełnosprawnych oraz prognozowania przebiegu ich rozwiązania
- Nabycie umiejętności przygotowania programu aktywizacji zawodowej dla osoby z niepełnosprawnością intelektualną
- Kształtowanie umiejętności pokierowania osobą z niepełnosprawnością intelektualną celem realizacji jej zamierzeń zawodowych i dostosowanie ich do jej potrzeb
Wymagania wstępne
Znajomość elementarnej terminologii używanej w pedagogice i pedagogice specjalnej (W01).
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 zna elementarną terminologię używaną w pedagogice i pedagogice specjalnej oraz rozumie jej źródła i zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych
K_W08 ma elementarną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego, z komunikowaniem werbalnym i niewerbalnym, dostrzega ich prawidłowości i przyczyny zakłóceń; posiada podstawy wiedzy dydaktycznej niezbędnej w kształceniu i komunikowaniu z osobami ze specjalnymi potrzebami edukacyjno-terapeutycznymi oraz/lub socjalizacyjnymi; zna uwarunkowania wsparcia i pracy z rodzinami takich osób; posiada wiedzę na temat poradnictwa dla osób z niepełnosprawnością lub niedostosowaniem społecznym
K_W14 ma podstawową wiedzę o strukturze i funkcjach systemu edukacji; celach, podstawach prawnych, organizacji i funkcjonowaniu różnych instytucji edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych, obejmujących swoimi oddziaływaniami osoby ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, w tym te, których podmiotem jest Kościół
K_W21 Ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji i rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną i pedagogiki leczniczej, obejmującą terminologię, teorie, obszary badawcze.


UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 potrafi dokonywać obserwacji i interpretacji zjawisk społecznych; analizuje ich genezę, ich powiązania z różnymi obszarami działalności pedagoga specjalnego, wskazuje na ich uwarunkowania i zależności
K_U02 potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki specjalnej oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów rehabilitacyjnych, edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, terapeutycznych, kulturalnych i pomocowych, dotyczących oddziaływań skierowanych do osób ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, a także motywów, modeli i wzorów ludzkich zachowań
K_U14 potrafi dokonać analizy i ewaluacji własnych działań (indywidualnie i w zespole) i wskazać obszary wymagające modyfikacji w przyszłym działaniu
K_U18 Potrafi zaprojektować plan pracy terapeutyczno-edukacyjnej/program pracy terapeutycznej/rewalidacyjnej z uczniem z niepełnosprawnością intelektualną i uczniem chorym przewlekle uwzględniając złożoność i specyfikę potrzeb konkretnego dziecka
K_U21 Potrafi wspierać rozwój i edukację osób z niepełnosprawnością intelektualną i uczniów chorych przewlekle, kierować procesem terapeutycznym/rewalidacyjnym
K_U22 Ma rozwinięte umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej, potrafi używać języka specjalistycznego koniecznego do współpracy z innymi specjalistami opiekującymi się osobą z niepełnosprawnością/osobą chorą przewlekle, zna różne metody komunikacji wspomagającej i alternatywnej umożliwiające skuteczne porozumiewanie się z osobami z zaburzoną komunikacją

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K02 docenia znaczenie nauk pedagogicznych i pedagogiki specjalnej dla edukacji i prawidłowego funkcjonowania osób z deficytami rozwoju oraz zaburzeniami psychofizycznego i/lub społecznego funkcjonowania w okresie całego życia tych osób, utrzymania i rozwoju prawidłowych więzi w środowiskach społecznych, jak też odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych
K_K08 potrafi pracować w zespole pełniąc różne role; umie przyjmować i wyznaczać zadania, ma elementarne umiejętności organizacyjne pozwalające na realizowanie celów związanych z projektowaniem i podejmowaniem działań profesjonalnych w zakresie pedagogiki specjalnej
K_K10 Posługuje się zasadami i normami etycznymi w pracy pedagoga specjalnego
K_K14 Ma świadomość konieczności zindywidualizowanych działań pedagogicznych w stosunku do osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób chorych przewlekle
Metody dydaktyczne
Prezentacja multimedialna, pogadanka, dyskusja, inscenizacja, praca w grupach
Treści programowe przedmiotu
Utrwalenie informacji z zakresu niepełnosprawności intelektualnej.
Orzekanie o niepełnosprawności – stopnie, rodzaje, system orzekania.
Wprowadzenie w tematykę teorii rehabilitacji (cele, etapy, zasady rehabilitacji społeczno- zawodowej. Rodzaje rehabilitacji)
Szkolnictwo specjalne i integracyjne szansą dla osób niepełnosprawnych w przygotowywaniu ich do samodzielnego życia i funkcjonowania na rynku pracy
Charakterystyka możliwości zatrudnienia – ZPCH, WTZ, ZAZ, szkolenia, otwarty rynek pracy, własna działalność gospodarcza, spółdzielnie socjalne, fundacje, stowarzyszenia. W tym dofinansowania z PFRON
Przystosowanie stanowiska pracy i szkolenie pracowników – omówienie
Utrzymanie zatrudnienia – rozmowa i zrozumienie przez pracowników pełnosprawnych, doradca zawodowy, psycholog
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Forma zaliczenia: średnia ocen z kolokwiów pisemnych (po każdych zajęciach), z przygotowanego programu aktywizacji zawodowej oraz ze sprawozdania z wyjścia do placówki (opcjonalnie, jeżeli wyjście się odbędzie).
Kolokwia będą zawierały pytania otwarte i zamknięte. Program aktywizacji zawodowej będzie zawierał 5 elementów (po 1 punkt za każdy element). Ocena będzie ustalona według kryterium zawartości wszystkich elementów i spójności projektu. Jeżeli student nie uwzględni poszczególnego elementu, a kolejne jego części nie będą wynikały z siebie, ocena automatycznie będzie obniżana o 1 punkt.

Warunki zaliczenia:
• Pozytywne oceny z kolokwiów, programu aktywizacji zawodowej oraz ze sprawozdania (opcjonalnie),
• 100% obecność (w przypadku nieobecności, w tym osób z IOS – podczas zaliczenia przedmiotu student będzie pytany o zakres wiedzy z zajęć, na których go nie było),
• Nieobecności na zajęciach muszą pozostać usprawiedliwione i zaliczone,
• Aktywność na zajęciach.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
1. Kawczyńska-Butrym Z.: Niepełnosprawność – specyfika pomocy społecznej. Katowice 1998
2. Kowalik S.: Psychospołeczne podstawy rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Katowice 1999.
3. Kantyka S., Rynek pracy dla osób niepełnosprawnych, Katowice, 2010
4. Kukla D., Duda W., Czerw – Bajer M., Osoby niepełnosprawne w systemie edukacji i poradnictwa
5. Gajda M., Cel: zdobyć i utrzymać pracę. Przewodnik dla osób z niepełnosprawnościami, Warszawa, 2008
6. Żylak A., Bryk J., Rukszan K., Twój klucz do kariery – otwórz się na pracę dla osób niepełno-sprawnych, Wydanie II, Warszawa,2009
7. Poliwczak I., Wyrównywanie szans osób niepełnosprawnych na rynku pracy. IPiSS Warszawa 2007.
8. Magnuszewska-Otulak G., Uczestnictwo osób niepełnosprawnych w życiu społecznym. Warszawa 2009
9. Struck-Peregończyk M., Młode osoby niepełnosprawne na rynku pracy. Warszawa –Rzeszów 2015 10.Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dz.U.97.123.776 z późn. Zm
11. Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U.2016.poz.1828)
12. Ustawa z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.04 Nr99 poz. 1001 z późn. zmianami)
13. Rozporządzenie Min. Polityki Społecznej z dnia 14.12.2004 w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz.U.04 Nr273 poz. 2711)
14. Rozporządzenie Min. Polityki Społecznej z dnia 30.09.2002 w sprawie szczegółowych zasad tworzenia, działania i finansowania WTZ (Dz.U.02 Nr167, poz. 1376)
15. Rozporządzenie Min. Polityki Społecznej z dnia 14.12.2007 w sprawie ZAZ
ŹRÓDŁA INTERNETOWE: www.pfron.org.pl, www.integracja.org, ww.niepelnosprawni.pl, www.niepelnosprawni.gov.pl
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 5
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę