Filozofia chrześcijańska dzisiaj. Stan i perspektywy (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. prof. dr hab. Stanisław Janeczek
Organizator:Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – analiza wybranych koncepcji filozofii i jej relacji do sfery światopoglądowej
C2 – analiza wiary religijnej w kontekście różnych form racjonalności
C3 – ukazanie filozofii i religii jako istotnego elementu kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej
C4 - kształtowanie sprawności formalnych, takich jak dociekliwość intelektualna, czy osobowych, jak obowiązek poszukiwania prawdy i szacunku wobec odmiennych poszukiwań ideowych
C5 - rekonstrukcja i krytyczna analiza tekstów źródłowych i stosowanej w niej argumentacji
Wymagania wstępne
W1 - znajomość dziejów filozofii europejskiej i polskiej
W2 - podstawowa umiejętność analizowania tekstów naukowych
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1) Student zna kontekst i sposób uprawiania filozofii oraz specyfiki przekonań religijnych, a także ich rolę w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej - K_W07
2) Student potrafi operować kategoriami filozoficznymi w języku angielskim wykorzystywanymi w literaturze przedmiotu dotyczącej europejskiej filozofii religii - K_W04
3) Student potrafi umiejscowić poszczególne dokonania poszczególnych filozofów reflektujących naturę przekonań religijnych w kontekście dziejów filozofii europejskiej - K_W06

UMIEJĘTNOŚCI
1) Student potrafi wskazać główne problemy w ramach wybranych dokonań polskiej filozofii religii na tle nowożytnej i współczesnej filozofii europejskiej filozofii oraz i sposoby ich rozwiązywania - K_U02
2) Student potrafi analizować tekst historyczny, ustalając jego problemy, naczelne terminy, strukturę argumentacyjną oraz ocenić jego znaczenie historyczne, oryginalność i spójność - K_U01, K_U03, K_U05, K_U06, K_U08

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1) Student dba o precyzyjne formułowanie przekonań filozoficznych oraz ich odniesień światopoglądowych i religijnych - K_K03, K_K04
2) Student jest świadomy złożoności i historycznej ewolucji poszczególnych rozwiązań w zakresie problemów filozoficznych - K_K03, K_K04
3) Student jest otwarty na dyskusję z osobami prezentującymi odmienne przekonania filozoficzne - K_K03, K_K04
Metody dydaktyczne
Analiza wybranych tekstów źródłowych i przygotowanie eseju na podstawie wybranego tekstu źródłowego, aktywizująca uczestników oraz ucząca dociekliwości, samodzielności i krytycyzmu
Kontakt z nauczycielem - 30 godz.
Lektura zaleconej literatury - 60 godz.
Przygotowanie wystąpienia – 30 godz.
W sumie - 120 godz.
Treści programowe przedmiotu
Przedmiotem wykładu jest analiza kontekstu i sposobu uprawiania filozofii w kontekście odniesień światopoglądowych, w szczególności w kontekście kultury chrześcijańskiej. Istotnym elementem jest ukazanie wybranych sposób argumentacji na rzecz racjonalności religii. Umożliwi to odsłonięcie złożonego charakteru filozofowania w perspektywie mądrościowej. Tym samym wskaże na rolę pogłębionej refleksji filozoficznej nad religią w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Na ocenę - 2
Wiedza - Student nie posiada podstawowej wiedzy nt. kontekstu i sposobu uprawiania filozofii w kontekście odniesień światopoglądowych, w szczególności w kontekście kultury chrześcijańskiej oraz ich roli w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej. Nie zna podstawowej literatury przedmiotu.
Umiejętności
Student nie potrafi analizować i nie rozumie podstawowych treści zajęć; nie potrafi tworzyć własnych narzędzi pracy ani posługiwać się nimi.
Kompetencje społeczne
Student nie angażuje się we własny proces zdobywania wiedzy, nie wywiązuje się ze stawianych mu celów i zadań, nie zaznajamia się z podstawową literaturą przedmiotu.

Na ocenę - 3
Wiedza
Student posiada ogólną wiedzę nt. kontekstu i sposobu uprawiania filozofii w kontekście odniesień światopoglądowych, w szczególności w kontekście kultury chrześcijańskiej oraz ich roli w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej. Ma ograniczoną znajomość aktualnie dyskutowanych kwestii z zakresu treści przedmiotu.
Umiejętności
Student w stopniu minimalnym analizuje i rozumie treści zajęć. Z pomocą prowadzącego rekonstruuje treść tekstu źródłowego oraz dokonuje jego analizy.
Kompetencje społeczne
Student uczestniczy w zajęciach, ale jego postawa jest bierna, pozbawiona kreatywności i zaangażowania. W małym stopniu korzysta z podstawowej literatury przedmiotu.

Na ocenę - 4
Wiedza
Student posiada uporządkowaną wiedzę nt. kontekstu i sposobu uprawiania filozofii w kontekście odniesień światopoglądowych, w szczególności w kontekście kultury chrześcijańskiej oraz ich roli w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej. Ma rozeznanie w aktualnie dyskutowanych problemach z zakresu treści przedmiotu.
Umiejętności
Student potrafi zaprezentować posiadaną wiedzę, a także w sposób poprawny z niej korzysta w sytuacji problemowej. Czyta ze zrozumieniem teksty naukowe, z pomocą prowadzącego rozwiązuje stawiane mu problemy
Kompetencje społeczne
Student aktywnie uczestniczy w zajęciach, wykazuje otwartość na potrzebę pogłębiania posiadanej wiedzy i umiejętności. Zna dobrze podstawową literaturę przedmiotu.

Na ocenę - 5
Wiedza
Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę nt. kontekstu i sposobu uprawiania filozofii religii przez wybranych polskich filozofów, a także jej roli w konstytuowaniu podstaw kultury narodowej, europejskiej i chrześcijańskiej.
Umiejętności -
Student ma opanowane narzędzia analizy i syntezy posiadanej wiedzy (z odniesieniem do aktualnej literatury przedmiotu) oraz poprawnie i samodzielnie z nich korzysta w sytuacjach problemowych.
Kompetencje społeczne
Student w sposób aktywny uczestniczy w zajęciach, z własnej inicjatywy pogłębia i doskonali posiadaną wiedzę i umiejętności. W sposób wnikliwy korzysta z literatury przedmiotu, wychodząc poza ujęcia z zakresu literatury podstawowej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
W. Chudy, Filozofia chrześcijańska – rozum i wiara, w: Jan Paweł II, Fides et ratio. Tekst i komentarze, red. T. Styczeń, W. Chudy, Lublin 2003, s. 283-303.
J. Pastuszka, Trwałe wartości filozofii chrześcijańskiej na tle nowoczesnych prądów filozoficznych, „Roczniki Filozoficzne” 1(1948), s. 1-41.
M. Rembierz, Religia i teologia jako kontekst uprawiania filozofii, „Filozofia Chrześcijańska, 5(2008), s. 127-143
S. Gałecki, O możliwości istnienia filozofii chrześcijańskiej, „Ruch Filozoficzny 72(2016), nr 3, s. 117-132
J. Domański, Patrystyczne postawy wobec dziedzictwa antycznego i ich następstwa w kulturze chrześcijańskiej, w: U progu trzeciego tysiąclecia. Człowiek – nauka – wiara. Księga pamiątkowa z okazji 2000-lecia chrześcijaństwa, red. A. Białecka, J.J. Jadacki, Warszawa 2001, s. 39-69.
D. Dembińska Siury, Chrześcijaństwo wobec filozofii poszukującej Boga, w: U progu trzeciego tysiąclecia. Człowiek – nauka – wiara. Księga pamiątkowa z okazji 2000-lecia chrześcijaństwa, red. A. Białecka, J.J. Jadacki, Warszawa 2001, s. 81-99.
F. Van Steenberghen, Filozofia w wieku XIII, tłum. E.I. Zieliński, Lubli 2006 (przedmowa)
A. Andrzejuk, Wzajemne relacje pomiędzy filozofią i teologią w ujęciu św. Tomasza z Akwinu, „Pro Fide, Rege et Lege” 2(66)2010, s. 140–145
R. Spaemann, Chrześcijaństwo i filozofia w nowożytności, tłum. J. Merecki, „Ethos” 12(199), nr 1-2(45-46), s. 25-36
S. Janeczek, Od filozofii Boga do filozofii religii w dobie oświecenia, w: Filozofia – nauka – religia. Studia i szkice z dziejów kultury intelektualnej, red. A. Starościc, Kęty 2018, s. 247-274.

Literatura uzupełniająca
M.J. Murray, M. Rea, Philosophy and Christian Theology, w: The Stanford Encyclopedia of Philosophy red. E.N. Zalta (https://plato.stanford.edu/archives/win2016/entries/christiantheology-philosophy/).
D.J. Hill, R.D. Rauser, Christian philosophy A-Z, Edinburgh 2006.
K. Kondrat, Racjonalność i konflikt wierzeń religijnych, Wrocław 2002.
K. Szałata, Filozofia chrześcijańska. Na marginesie wielkiej debaty od encykliki „Aetarni Patris” do „Fides et ratio”, Warszawa 2004.
É. Gilson, Chrystianizm i filozofia, tłum. A. Więckowski, Warszawa 1988.
R. Vancourt, Myśl współczesna a filozofia chrześcijańska, tłum. W. Sukiennicka, Warszawa 1966.
K. Szpilka, Na skrzydłach wiary i rozumu. Pokłosie encykliki „Fides et ratio” Jana Pawła II w polskiej literaturze teologiczno-filozoficznej, Kraków 2017.
Rozum otwarty na wiarę. „Fides et ratio” - w rocznicę ogłoszenia”, red. A. Maryniarczyk, A. Gudaniec, 2000.
Polska filozofia wobec encykliki „Fides et ratio\", red. M. Grabowski, Toruń 1999.
Rozum i wiara mówią do mnie. Wokół encykliki Jana Pawła II Fides et ratio, red. J. Bremer, K. Mądel, Kraków 1999.
„Fides et ratio”. W poszukiwaniu ideału człowieka XXI wieku, red. I. Mroczkowski, E.A. Wesołowska, Płock 2001.
Prawda wobec rozumu i wiary, red. S. Rabiej, Opole 1999.
Na skrzydłach wiary i rozumu ku prawdzie, red. I. Dec, Wrocław 1999.
Czy rozum jest w konflikcie z wiarą?, red. J. Krokos, M. Ryś, Warszawa 2009.
Filozofia religii, red. S. Janeczek, Lublin 2012.
Filozofia religii. Kontrowersje, red. J. Hołówka, B. Dziobkowski, Warszawa 2018
Polacy o religii. Od myślenia religijnego do filozofii, red. J. Barcik, G. Chrzanowski, Kraków 2005.
Kierunek studiów: Filozofia (stacjonarne doktoranckie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Etap:Rok IV - Semestr 8
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. podpisem