Wprowadzenie do teorii muzyki (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Iwona Sawulska
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Muzykologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Celem kursu jest zaznajomienie studentów z podstawowymi zasadami muzyki, takimi, jak:
C1- sprawne posługiwanie się notacją muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym, umiejętność budowania skal dur-moll w odmianach, znajomość koła kwintowego i pokrewieństw tonacji,
C2- rozumienie zjawisk enharmonicznych, poznanie różnych rodzajów kadencji, umiejętność określania wartości rytmicznych i sposobu ich podziału, rozpoznawanie rodzajów metrum, grupowanie wartości rytmicznych w różnego rodzaju taktach,
C3- tworzenie interwałów i ich przewrotów, rozwiązywanie dysonansów,
- poznanie zasad dotyczących budowy akordów (trójdźwięk dur-moll w przewrotach, dominanta septymowa w przewrotach), znajomość triady harmonicznej,
C4 - swobodne posługiwanie się podstawową terminologią muzyczną, znajomość oznaczeń muzycznych dotyczących wykonawstwa.
Wymagania wstępne
Predyspozycje muzyczne (słuch muzyczny, poczucie rytmu, pamięć muzyczna). Elementarna znajomość notacji muzycznej. Umiejętność sprawnej budowy interwałów, trójdźwięków i dominanty septymowej,
Efekty kształcenia dla przedmiotu
uzupełnienie wiedzy z zakresu podstaw teorii muzyki, przygotowujące do podjęcia szczegółowych studiów w dalszych latach nauki. Po ukończeniu kursu student potrafi prawidłowo posługiwać się terminami muzycznymi, takimi jak system muzyczny, styl muzyczny, gatunek, forma i inne. Zna i potrafi scharakteryzować podstawowe formy, gatunki i style muzyczne. Definiuje pojęcia instrumentacji i orkiestracji, określa skład różnego rodzaju zespołów wykonawczych. Zna szczegółowe pojęcia z zakresu rytmiki i artykulacji (M_W02, M_W 03, M_W06, M_U06))
Umiejscawia współczesną naukę harmonii, kontrapunktu i notacji muzycznej w kontekście historycznym. Odczytuje znaki zarówno notacji dawnej, jak i współczesnej, prawidłowo określa dawne i współczesne skale muzyczne. Rozpoznaje i charakteryzuje główne techniki kompozytorskie (M_W07, M_W11, M_W22, M_U06)
Metody dydaktyczne
Zajęcia prowadzone w formie konwersatorium, w wymiarze 15 godz. w semestrze, z wykorzystaniem fortepianu, głosu wokalnego, zapisu nutowego, ćwiczeń literatury przedmiotowej,pomoce dydaktyczne: tablica, odtwarzacz CD,
Metody praktyczne:
• ćwiczenia przedmiotowe: po wprowadzeniu kolejnych tematów student utrwala pod kontrolą prowadzącego poznane zagadnienia w sposób praktyczny, za pomocą odpowiednio dobranych ćwiczeń i zadań; dodatkowe pomoce dydaktyczne: odtwarzacz CD, komputer
Treści programowe przedmiotu
Diatonika, chromatyka, enharmonia. Skale muzyczne - ujęcie historyczne i współczesne. Tonacje, gamy. Interwały. Konsonanse i dysonanse. Harmonika funkcyjna oraz atonalność. Budowa akordów, akordy w muzyce współczesnej. Rodzaje kadencji. Notacja muzyczna - nuty, pauzy, klucze, pięciolinia, inne znaki muzyczne. Historia solmizacji. Rytm. Metrum. Akcenty, synkopy i inne zjawiska rytmiczno-metryczne. Tempo. Typy melodyki. Artykulacja i dynamika. Monodia i pierwotne formy wielogłosowe, wielogłosowa muzyka europejska. Pojęcie kontrapunktu i rodzaje kontrapunktu. Pojęcie gatunku i formy muzycznej. Systematyka form muzycznych. Skale muzyczne. Pojęcie orkiestracji i instrumentacji. Typy zespołów wykonawczych. Orkiestra. Cechy materiału dźwiękowego i elementy pisma nutowego. Skale systemu tonalnego. Metrorytmika. Podstawowe funkcje harmoniczne. Agogika, dynamika, artykulacja.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Forma i warunki zaliczenia: ustna
Na ocenę końcową składają się: wynik kolokwium ustnego (50%), bezbłędne wykonywanie zadań lekcyjnych, (25%), Frekwencja i aktywny udział w proponowanych ćwiczeniach (25%).
Ocena bardzo dobra: : minimum 90 % frekwencji, pełne przygotowanie do zajęć w zakresie zadanych ćwiczeń, prawidłowa analiza materiału dźwiękowego i nutowego prezentowanego na zajęciach, maksymalna szybkość percepcji materiału dźwiękowego, prawidłowy zapis wszystkich podstawowych rodzajów kadencji, bezbłędna orientacja w tonacjach, skalach, strukturach melodyczno-rytmicznych, opanowanie, rozpoznawanie i analiza współbrzmień harmonicznych oraz ich znaczeń funkcyjnych. Sprawna orientacja w poruszanych zagadnieniach muzycznych, umiejętność ich zastosowania, autokorekta
Ocena dobra: : minimum 75 % frekwencji, przygotowanie do zajęć w zakresie zadanych ćwiczeń, prawidłowa analiza materiału dźwiękowego i nutowego prezentowanego na zajęciach, odpowiednio szybka percepcja materiału dźwiękowego, prawidłowy zapis podstawowych rodzajów kadencji, zadowalająca orientacja w tonacjach, skalach, strukturach melodyczno-rytmicznych, opanowanie, rozpoznawanie i analiza współbrzmień harmonicznych oraz ich znaczeń funkcyjnych. Sprawna orientacja w poruszanych zagadnieniach muzycznych, umiejętność ich zastosowania, sporadyczna autokorekta
Ocena dostateczna: minimum 60 % frekwencji, przygotowanie do zajęć w zakresie zadanych ćwiczeń, wystarczająca analiza materiału dźwiękowego i nutowego prezentowanego na zajęciach, percepcja materiału dźwiękowego i nutowego, ale poza określonym przedziałem czasowym, zapis podstawowych rodzajów kadencji, pobieżna orientacja w tonacjach, skalach, strukturach melodyczno-rytmicznych; rozpoznawanie i analiza współbrzmień harmonicznych, jednak z brakiem przypisania ich odpowiednim funkcjom. Ogólna orientacja w poruszanych zagadnieniach muzycznych, niewystarczająca autokorekta
Ocena niedostateczna: frekwencja poniżej 60%, brak przygotowania do zajęć w zakresie zadanych ćwiczeń, błędna analiza materiału dźwiękowego i nutowego, percepcja materiału dźwiękowego i nutowego, ale poza określonym przedziałem czasowym, błędny zapis podstawowych rodzajów kadencji, pobieżna orientacja w tonacjach, skalach, strukturach melodyczno-rytmicznych; nierozpoznawanie współbrzmień harmonicznych. Niewielka orientacja w poruszanych zagadnieniach muzycznych, brak autokorekty.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
- F. Wesołowski, Zasady muzyki, PWM
- Drobner M.: Systemy i skale muzyczne, Kraków 1982.
- Guzowski K.: Podstawowe zagadnienia instrumentacji, Gdańsk 2005.
- Lissa Z.: Wstęp do muzykologii, Kraków 1970.
- Lissa Z.: Zarys nauki o muzyce, Kraków.
- Podhajski M.: Formy muzyczne. Warszawa 1991.
- Rudziński W.: Muzyka naszego stulecia. Warszawa 1995.
- Rudziński W.: Nauka o rytmie muzycznym, Kraków 1987.
- Schaeffer B.: Dźwięki i znaki. Wprowadzenie do kompozycji współczesnej. Warszawa 1969.
- Schaeffer B.: Mały informator muzyki XX wieku, Kraków
- Schaeffer B.: Nowa muzyka. Problemy współczesnej techniki kompozytorskiej. Kraków 1969.
- Wesołowski F.: Materiały do nauki o skalach muzycznych, Kraków 1997.
- Wójcik D.: ABC form muzycznych, Kraków 1996.
- Zieliński T.: Style, kierunki i twórcy muzyki XX wieku. Warszawa 1980.

Literatura uzupełniająca:
- Encyklopedia Muzyki. Red. A. Chodkowski. Warszawa 2001.
- Encyklopedia muzyczna PWM. Red. E. Dziębowska. Kraków 1979.
- Chomiński J. M.: Historia harmonii i kontrapunktu. T. I. Kraków 1958. T. II. Kraków 1962.
- Łobaczewska S.: Zarys historii form muzycznych. Kraków 1950.
Kierunek studiów: Muzykologia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę