Patrologia (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Włodzimierz Osadczy prof. KUL
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Historii Kościoła i Patrologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - prezentacja tekstów Ojców Wschodu i Zachodu jako żywego głosu „pierwszych budowniczych Kościoła”;
C2 - kształtowanie umiejętności wydobywania informacji z tekstów starożytnych pisarzy chrześcijańskich.
Wymagania wstępne
W1 - umiejętność korzystania z zasobów biblioteki akademickiej;
W2 - umiejętność korzystania z zasobów internetowych.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
T_W01 - student identyfikuje specyfikę nauki teologicznej Ojców Kościoła;
T_W03 - student stosuje terminologię nauk teologicznych w zakresie nauczania Ojców Kościoła i zna jej korzenie grecko-łacińskie;
T_W04 - student objaśnia niektóre aspekty nauczania Ojców Kościoła i rozpoznaje metodologię ich wykładu;
T_W07 - student porządkuje szczegółową wiedzę z zakresu dziejów chrześcijaństwa, stanowiących kontekst nauczania Ojców Kościoła;
T_W13 - student identyfikuje współczesne dokonania w zakresie rozumienia nauczania Ojców Kościoła;
T_W15 - student stosuje zasady interpretacji tekstu teologicznego pochodzącego od Ojców Kościoła;
T_W18 - student rozróżnia oddziaływanie nauczania Ojców Kościoła w kręgu kultury chrześcijańskiej.

UMIEJĘTNOŚCI
T_U01 - student samodzielnie wyszukuje i analizuje informacje z zakresu nauczania Ojców Kościoła i formułuje na tej podstawie krytyczne sądy;
T_U04 - student interpretuje podstawowe źródła teologiczne w postaci tłumaczonych na język polski tekstów Ojców Kościoła;
T_U07 - student integruje wiedzę z zakresu patrologii i historii Kościoła w celu budowania pełniejszego obrazu postaci i nauczania Ojców Kościoła;
T_U08 - student krytycznie analizuje i interpretuje różne poglądy teologiczne w oparciu o doświadczenia z zakresu sporów teologicznych, w których brali udział Ojcowie Kościoła;
T_U09 - student prowadzi merytoryczną dyskusję z wykorzystaniem poglądów Ojców Kościoła;
T_U17 - student przygotowuje prace pisemne w języku polskim na temat wybitnych postaci pierwszych wieków chrześcijaństwa;
T_U18 - student przygotowuje wystąpienia ustne na temat wybitnych postaci pierwszych wieków chrześcijaństwa.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
T_K05 - student jest świadomy złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę wykorzystania dorobku historii Kościoła i filologii Klasycznej do rozwiązywanych problemów z zakresu patrologii;
T_K07 - student dba o twórczą obecność nauczania Ojców Kościoła w całokształcie dziedzictwa chrześcijańskiego.
Metody dydaktyczne
1. Tekst programowy.
2. Analiza tekstów z dyskusją.
Treści programowe przedmiotu
Problematyka ćwiczeń:
1. Teologia Eucharystii i eklezjologia Ojców Apostolskich.
2. Chrzest i pokuta w Kościele starożytnym (I- III w.).
3. Kapłaństwo hierarchiczne i prymat biskupa Rzymu.
4. Obraz chrześcijanina w Apologiach greckich II wieku.
5. Obrona bóstwa Syna Bożego.
6. Wczesnochrześcijańska teologia modlitwy.
7. Teologia Ducha Świętego u Ojców Kapadockich.
8. Teologia sakramentów inicjacji chrześcijańskiej.
9. Nauka o małżeństwie u św. Augustyna.
10. Agapetologia św. Augustyna.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – student nie zna terminologii i nie ma wiedzy o nauczaniu Ojców Kościoła, nie zna zasad interpretacji tekstów teologicznych autorstwa Ojców Kościoła i kontekstu ich wypowiedzi, a także nie zna wpływu nauczania Ojców Kościoła na kulturę;
(U) – student nie potrafi samodzielnie wyszukiwać informacji, interpretować źródeł, dostrzegać kontekstu zagadnienia, prowadzić dyskusji, opracowywać ustnie i pisemnie tematów dotyczących postaci i nauczania Ojców Kościoła;
(K) – student nie ma świadomości wielowymiarowego charakteru rzeczywistości kościelnej i własnego udziału w zachowaniu i rozwoju dziedzictwa chrześcijańskiego w postaci nauczania Ojców Kościoła.

Ocena dostateczna
(W) – student zna wybiórczo terminologię i ma cząstkową wiedzę o nauczaniu Ojców Kościoła, zna tylko niektóre zasady interpretacji tekstów teologicznych autorstwa Ojców Kościoła i kontekst ich wypowiedzi, a także zna nieliczne przykłady wpływu nauczania Ojców Kościoła na kulturę;
(U) – student w małym stopniu potrafi samodzielnie wyszukiwać informacje, interpretować źródła, dostrzegać kontekst zagadnienia, prowadzić dyskusję, opracowywać ustnie i pisemnie tematy dotyczące postaci i nauczania Ojców Kościoła;
(K) – student ma niewielką świadomość wielowymiarowego charakteru rzeczywistości kościelnej i własnego udziału w zachowaniu i rozwoju dziedzictwa chrześcijańskiego w postaci nauczania Ojców Kościoła.

Ocena dobra
(W) – student zna większość terminologii i ma szerszą wiedzę o nauczaniu Ojców Kościoła, zna większość zasad interpretacji tekstów teologicznych autorstwa Ojców Kościoła i kontekst ich wypowiedzi, a także zna liczne przykłady wpływu nauczania Ojców Kościoła na kulturę;
(U) – student w znacznym stopniu potrafi samodzielnie wyszukiwać informacje, interpretować źródła, dostrzegać kontekst zagadnienia, prowadzić dyskusję, opracowywać ustnie i pisemnie tematy dotyczące postaci i nauczania Ojców Kościoła;
(K) – student ma znaczną świadomość wielowymiarowego charakteru rzeczywistości kościelnej i własnego udziału w zachowaniu i rozwoju dziedzictwa chrześcijańskiego w postaci nauczania Ojców Kościoła.

Ocena bardzo dobra
(W) – student zna całą terminologię patrologiczną i ma rzetelną wiedzę o nauczaniu Ojców Kościoła, zna gruntownie zasady interpretacji tekstów teologicznych autorstwa Ojców Kościoła i kontekst ich wypowiedzi, a także w pełni rozumie wpływ nauczania Ojców Kościoła na kulturę;
(U) – student potrafi całkowicie samodzielnie wyszukiwać złożone informacje i źródła, rzetelnie je interpretować, dostrzegać szeroki kontekst zagadnienia, prowadzić na wysokim poziomie dyskusję, gruntownie opracowywać ustnie i pisemnie tematy dotyczące postaci i nauczania Ojców Kościoła;
(K) – student ma pełną świadomość wielowymiarowego charakteru rzeczywistości kościelnej i własnego udziału w zachowaniu i rozwoju dziedzictwa chrześcijańskiego w postaci posługiwania się i promowania nauczania Ojców Kościoła.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
A. Źródła (w tłum. polskim):
Didache, św. Justyn Męczennik, Apologia 65-67, Dialog z Żydem Trytonem 117; Klemens Rzymski, List do Koryntian, Ignacy z Antiochii, Listy; Pierwsi apologeci greccy (wybór); Ariusz, List do biskupa Aleksandra; Atanazy, Mowa przeciwko Arianom; Tertulian, O modlitwie; Cyprian, O modlitwie Pańskiej; Orygenes, O modlitwie; Grzegorz z Nazjanzu, Mowy (wybór); Cyryl Jerozolimski, Katechezy; Ambroży, O sakramentach; Św. Augustyn, Wartości małżeństwa, Św. Augustyn, Homilie na Ewangelie i Pierwszy List św. Jana (wybór); Św. Augustyn, Objaśnienia do Psalmów (wybór).
B. Opracowania:
Colson J., Diakon i biskup w pierwszych trzech stuleciach Kościoła, Vox Patrum 9(1989) z. 17, 587-597; Częsz B., Kapłaństwo chrześcijańskie w II wieku, Vox Patrum 13-15(1993-1995), z. 24-29, 67-75; Częsz B., Pneumatologia Ojców Kościoła, w: Duch, który jednoczy. Zarys pneumatologii, red. M. Moczarski, Lublin 1998, s. 73-117; Eckmann A., Św. Augustyn o małżeństwie i dziewictwie, w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie .Przekład i komentarz, Lublin 2003; Gilson E., Miłość – Caritas, tłum. Z. Jakimiak, DzJ 8(1952) nr 28, s.3 (dotyczy św. Augustyna); Grzywaczewski J., O modlitwie, Niepokalanów 1990; Kaczmarek T., Ryty chrzcielne jako naśladowanie tajemnic paschalnych według II katechezy mistagogicznej Cyryla Jerozolimskiego, Vox Patrum 10(1990), z. 18, 83-88; Kania W., Istotne cechy katechezy Cyryla Jerozolimskiego, Vox Patrum 10(1990), z. 18, 75-81; Kowalczyk S., Koncepcja miłości św. Augustyna jako węzłowej aktywizującej wartości życia ludzkiego, Vox Patrum 4(1984) z. 6-7, 187-207; Michalski M., Walka o pierwszą powszechną formułę dogmatyczną, w: tenże, Antologia literatury patrystycznej, t. 2, Warszawa 1982, s. 105 -116; Pałucki J., Agapy wyrazem braterskiej miłości chrześcijańskiej w Kościele starożytnym, Lublin 1995; Swoboda A., Nauka o Eucharystii w Didache, PST 7(1992) 45-58; Tomkiel A. Ojcowie Kościoła uczą nas modlitwy, Warszawa 1995, s. 10-25;

Literatura uzupełniająca:
M. Simonetti, Między dosłownością a alegorią, Kraków 2000; J.N.D. Kelly, Początki doktryny chrześcijańskiej, Warszawa 1988; L. Padovese, Wprowadzenie do teologii patrystycznej, Kraków 1994; H. Pietras, Początki teologii Kościoła, Kraków 2007; J. Pelikan, Powstanie wspólnej tradycji (100-600), Kraków 2008; J. Danielou, H. I. Marrou, Historia Kościoła, t. I, Od początków do roku 600, Warszawa 1984; Dizionario patristico e di antichita cristiane, pod red. A. di Berardino, t. I-II, Genova 1994; F. Drączkowski, Patrologia, Pelplin-Lublin 1999; J.M. Szymusiak, M. Starowieyski, Słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 1971.
Kierunek studiów: Teologia kurs B (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę