Religiologia (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Zdzisław Kupisiński
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Teologii Fundamentalnej
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Wyjaśnienie czym jest religiologia i jej specyficzne spojrzenie na zjawisko religii.
C2 - zainteresowanie studentów religioznawczym ujęciem religii.
C3 - ukazanie powszechności zjawisk religijnych w historii ludzkości; prezentacja ogólnoludzkiego fenomenu religii.
C4 - poszerzenie horyzontów myślowych i wstępne zapoznanie z religiami uniwersalnymi, narodowymi i plemiennymi.
Wymagania wstępne
W1 - Wykład jest prowadzony dla studentów I roku teologii kurs \"B\" w wymiarze 15 godzin w semestrze zimowym.
W2 - student teologii
W3 - zainteresowanie tą dyscypliną nauki
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Ma podstawową wiedzę o miejscu i znaczeniu religioznawstwa w systemie nauk oraz jego specyfice przedmiotowej i metodologicznej; zna podstawową terminologię religioznawstwa w języku polskim; ma uporządkowaną wiedzę ogólną, obejmującą terminologię, wybrane teorie wyjaśniające i metody badawcze subdyscyplin religioznawstwa (historii religii, etnologia religii, psychologii religii, socjologii religii, geografii religii, pedagogiki religii, fenomenologii religii); ma podstawową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach w zakresie religioznawstwa (oraz jego subdyscyplin); zna i rozumie podstawowe historyczne, kulturowe i społeczne uwarunkowania mające wpływ na kształtowanie się różnych zjawisk religijnych. K_WO1; K_W02; K_W03; K_W04; K_W09; K_W012.
UMIEJĘTNOŚCI
Posiada umiejętność logicznego myślenia i argumentowania oraz prowadzenia merytorycznej dyskusji dotyczącej zagadnień religioznawczych; potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi, paradygmatami badawczymi i pojęciami właściwymi dla nauk o religii; posiada podstawowe przygotowanie do podjęcia badań nad stroną doktrynalną różnych religii; posiada zrozumienie specyfiki podejścia do religii z socjologicznego punktu widzenia i ukształtowania wyobraźni społecznej w analizowaniu problemów religii w nowoczesnym świecie; potrafi nawiązywać kontakty z osobami wywodzącymi się z innych kultur, jest wyczulony na problemy uchodźców i migrantów.
R_U01; R_U03; R_U07; R_U08; R_U012.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Umie traktować z szacunkiem, choć krytycznie, ludzi wierzących z różnych tradycji religijnych, dzięki osiągniętemu rozumieniu złożoności zjawiska, jakim jest religia (na płaszczyźnie teoretycznej i praktycznej) oraz dzięki uszczegółowionej wiedzy na temat wybranych tradycji religijnych; potrafi poznawać, zrozumieć i współistniejąc, współpracować z wyznawcami innych religii; umie dostrzegać i rozumie znaczenie zagadnień religijnych w bieżących sytuacjach społeczno-politycznych; potrafi współdziałać i współpracować w grupie.
R_K02; R_K03; R_K)4; R_K06.
Metody dydaktyczne
Wykład tradycyjny, dyskusja problemowa, prezentacja multimedialna.
Treści programowe przedmiotu
I sem. Semestr zimowy w wymiarze 15 godzin dla studentów I roku teologii. Aktualność i założenia badań religioznawczych. Nauki religiologiczne: religioznawstwo, filozofia religii, teologia religii. Przedmiot religioznawstwa i terminologia. Nauki religioznawcze: historia religii, etnologia religii, socjologia religii, psychologia religii, fenomenologia religii, geografia religii, pedagogika religii. Pojęcie i istota religii. Etymologia. Definicja religii. Podmiot i przedmiot religii. Typologia religii. Religie etniczne (plemienno-narodowe) i uniwersalne. Religie o charakterze dynamistycznym, animistycznym i teistycznym. Religie prawa i łaski, mistyczne, profetyczne misyjne, niemisyjne i wędrujące. Założenia teoretyczne i krytyka ewolucjonizmu. Teoria monoteizmu pierwotnego Wilhelma Schmidta. Monoteizm ludów pierwotnych (zbieracko-łowieckich). Monoteistyczny charakter religii ludów pierwotnych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena pracy na bieżąco. Efekty z zakresu wiedzy weryfikowane są w ramach kolokwiów oraz podczas aktywności na zajęciach - dyskusja umożliwia sprawdzanie wiedzy i kompetencje z zakresu umiejętności. Końcowa ocena w czasie egzaminu ustnego z zakresu wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
A. Bronk. Podstawy nauk o religii. Lublin 2003; Z. Kupisiński, I.S. Ledwoń. Religiologiczne nauki. W: M. Rusecki i in. (red.). Leksykon teologii fundamentalnej. Lublin – Kraków 2002 s. 1034-1040; A. Wąs. Pluralizm religii. 1. W perspektywie religioznawczej s. 920-923; W: Rusecki i in. (red.). Leksykon teologii fundamentalnej. Lublin - Kraków 2002 s. 920-923; 2. I.S. Ledwoń. W perspektywie filozoficznej s. 923-925. W: Rusecki i in. (red.). Leksykon teologii fundamentalnej. Lublin - Kraków 2002; H. Zimoń (red.). Religia w świecie współczesnym. Zarys problematyki religiologicznej. Lublin 2003.
Literatura uzupełniająca:
M. Rusecki. Istota i geneza religii. Lublin-Sandomierz 1997; M. Rusecki. Traktat o religii. Warszawa 2007. G. Lanczkowski. Wprowadzenie do religioznawstwa. Warszawa 1986; M. Eliade. Historia wierzeń i idei religijnych. T. 1-3. Warszawa 1988-1995; H. Zimoń. Monoteizm pierwotny. Wilhelma Schmidta teoria i jej krytyka w wiedeńskiej szkole etnologicznej. Lublin 2001 (s. 63-91).
Kierunek studiów: Teologia kurs B (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Egzamin