Historia katolickiej nauki społecznej i myśl społeczna Jana Pawła II (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. mgr Piotr Przysucha
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Socjologii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1. Celem ćwiczeń jest ukazanie myśli społecznej Kościoła oraz KNS jako zespołu wartości istostnych dla społeczeństwa, w których respektowana jest godność człowieka oraz podstawowe prawa i obowiązki
C2 - Umożliwienie rozumienia etycznych i aksjologicznych problemów charakterystycznych dla katolickiej nauki społecznej;
C3 - Kształcenie umiejętności dostrzegania etycznych problemów oraz aplikacji wartości i zasad charakterystycznych dla KNS
Wymagania wstępne
W1 - ogólna znajomość pojęć z zakresu etyki społeczno-gospodarczej
W2 - umiejętność analizy tekstów naukowych
W3 - umiejętność przygotowywania prezentacji multimedialnej
W4 - gotowość do aktywnego uczestnictwa w ćwiczeniach
W5 - ćwiczenia łączą się z wykładem
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 – Student posiada poszerzoną wiedzę na temat formowania się katolickiej refleksji nad życiem społecznym i instytucjami społecznymi w kulturze okcydentalnej, oraz wiedzę w zakresie wykorzystania zasad oraz wartości katolickiej nauki społecznej K_W01.
W2 – Student posiada wiedzę co do związku inherentnych potrzeb natury ludzkiej z instytucjami społecznymi, tj. potrzebą biologicznej egzystencji (ekonomia); potrzebą organizacji życia wspólnotowego (państwo/prawo/polityka); potrzebą kognitywną (nauka/technika); potrzebą afektywno/emocjonalną (rodzina); potrzebą kultyczno-transcendentalną (religia/światopogląd). K_W02.
W3 – Student rozumie zależność normatywnej legitymizacji wymienionych instytucji społecznych od ich zdolności realizowania celów K_W03.
W4 – Student rozumie założenia oraz praktyczne implikacje ideologii polaryzujących modele organizacji życia społecznego (kolektywizm i indywidualizm) oraz ich praktyczne implikacje w rzeczywistości ustrojowo-gospodarczej K_W05.


UMIEJĘTNOŚCI
U1 – Student potrafi identyfikować interes społeczny, samodzielnie formułować argumenty w debacie obywatelskiej nad istotnymi kwestiami praktyki życia oraz otwierać się na kontrargumenty innych uczestników debaty czerpiąc normatywnego rezerwuaru kns K_U04.
U2 – Student potrafi korzystać ze źródeł kns celem ich wykorzystania w pracy naukowej K_U03.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 - Student potrafi aktywnie włączać się w dyskusje i animować rozwój społeczno-kulturowy w oparciu o poznane uniwersalne wartości i zasady kns (K_K01, K_K03).
K2 - Student samodzielnie i krytycznie uzupełnia wiedzę i umiejętności rozszerzone o wymiar interdyscyplinarny (K_K06).
Metody dydaktyczne
Wprowadzenie w społeczno-historyczny kontekst omawianego dokumentu (forma wykładu); analiza całego tekstu dokumentu (student głośno czyta, a następnie analizuje fragment dokumentu); pozostali studenci ustosunkowują się do wypowiedzi studenta analizującego fragment dokumentu (dialog); prowadzący ćwiczenia moderuje dialog, naprowadza i pomaga wyciągać właściwe wnioski. Przygotowanie prezentacji multimedialnej.
Treści programowe przedmiotu
Semestr I
1. KNS jako dyscyplina naukowa: definicja, przedmiot, cel, metoda, źródła - wprowadzenie w dyscyplinę;
2. Rerum novarum: katolicki interwencjonizm społeczny na pierwszym etapie urynkowienia;
3. Rerum novarum: prawa robotników i obowiązki własności jako konsekwencja prawa naturalnego;
4. Quadragesimo anno: katolicka propozycja nowego ładu społecznego na drugim etapie urynkowienia;
5. Quadragesimo anno: \\\"praca-kapitał\\\" w perspektywie gospodarki narodowej, ideologie;
6. Podsumowanie;
7. Kolokwium;
8. Pius XII, wojna, holokaust, kontrowersje;
9. Przemówienia radiowe, 24 XII 1941;
10. Mater et Magistra: zmiana formy narratywnej w KNS;
11. Mater et Magistra: nowe wyzwania współczesności;
12. Pacem in terris: encyklika ponad podziałami;
13. Pacem in terris: \\\"katolicka karta praw człowieka\\\";
14. Podsumowanie;
15. Kolokwium;
16. Populorum progressio: \\\"Trzeci świat\\\" w centrum uwagi Kościoła;
17. Populorum progressio: Zrównoważony rozwój, dekolonizacja i \\\"opcja dla ubogich\\\";

Semestr II
18. Wprowadzenie w społeczne nauczanie Jana Pawła II.
19. Laborem exercens: \\\"Ewangelia\\\" pracy.
20. Laborem exercens: \\\"Encyklika bezprecedensowa\\\".
21. Kolokwium.
22. Solicitudo rei socialis: solidarność globalna i globalny rozwój.
23. Wybrane zagadnienia bioetyki:(M. Spieker)
24. Wybrane zagadnienia z etyki mediów
25. Centessimus annus: transformacje ustrojowe po 1989 r.
26. Centessimus annus: demokracja osadzona na wartościach.
27. Caritas in veritate: integralny rozwój w perspektywie globalnej.
28. Caritas in Veritate: społeczeństwo obywatelskie w obliczu nowych wyzwań
29. Podsumowanie zajęć rocznych
30. Kolokwium końcowe.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Obowiązkowa obecność na ćwiczeniach. Przygotowanie prezentacji na zajęcia. Zaliczenie dwu kolokwiów w semestrze na ocenę pozytywną. Aktywność na ćwiczeniach.

OCENA NIEDOSTATECZNA
Student nie prezentuje podstawowego poziomu wiedzy na temat zagadnień omówionych na ćwiczeniach i opisanych w literaturze obowiązkowej, tj. wiedzy na temat: formowania się katolickiej refleksji nad życiem społecznym i instytucjami społecznymi w kulturze okcydentalnej; wykorzystania zasad i wartości katolickiej nauki społecznej; związku inherentnych potrzeb natury ludzkiej z instytucjami społecznymi; zależności normatywnej legitymizacji instytucji społecznych od ich zdolności realizowania celów; założeń oraz praktycznych implikacji kluczowych ideologii społecznych oraz ich praktycznych implikacji w rzeczywistości społeczno-ustrojowo-gospodarczej; „instrumentarium” powstawania dokumentów stanowiących formalne źródła katolickiej nauki społecznej. W zakresie umiejętności student nie potrafi identyfikować interesu społecznego; nie rozumie czym jest istotna kwestia praktyki życia; nie potrafi odpierać argumentów dotyczących zorganizowania instytucji społecznych czerpiąc z normatywnego rezerwuaru kns; nie potrafi przeprowadzać kwerendy źródeł kns celem ich wykorzystania w pracy naukowej. Kluczowym kryterium oceny niedostatecznej jest niemożliwość wykazania wymaganego minimum wiedzy, umiejętności i kompetencji.

OCENA DOSTATECZNA:
Student prezentuje podstawowy poziom wiedzy na temat zagadnień omówionych na ćwiczeniach i opisanych w literaturze obowiązkowej, tj. wiedzy na temat: formowania się katolickiej refleksji nad życiem społecznym i instytucjami społecznymi w kulturze okcydentalnej; wykorzystania zasad i wartości katolickiej nauki społecznej; związku inherentnych potrzeb natury ludzkiej z instytucjami społecznymi; zależności normatywnej legitymizacji instytucji społecznych od ich zdolności realizowania celów; założeń oraz praktycznych implikacji kluczowych ideologii społecznych oraz ich praktycznych implikacji w rzeczywistości społeczno-ustrojowo-gospodarczej; „instrumentarium” powstawania dokumentów stanowiących formalne źródła katolickiej nauki społecznej. W zakresie umiejętności student potrafi w ograniczonym zakresie identyfikować interes społeczny; rozumie na czym polega istotna kwestia praktyki życia; potrafi w ograniczonym stopniu odpierać argumenty dotyczące zorganizowania instytucji społecznych czerpiąc z normatywnego rezerwuaru kns; potrafi przeprowadzać kwerendę podstawowych źródeł kns celem ich wykorzystania w pracy naukowej. Kluczowym kryterium oceny dostatecznej jest wykazanie się posiadaniem wymaganego minimum wiedzy, umiejętności i kompetencji.

OCENA DOBRA
Student prezentuje pogłębiony poziom wiedzy na temat zagadnień omówionych na ćwiczeniach i opisanych w literaturze obowiązkowej, tj. wiedzy na temat: formowania się katolickiej refleksji nad życiem społecznym i instytucjami społecznymi w kulturze okcydentalnej; wykorzystania zasad i wartości katolickiej nauki społecznej; związku inherentnych potrzeb natury ludzkiej z instytucjami społecznymi; zależność normatywnej legitymizacji instytucji społecznych od ich zdolności realizowania celów; założeń oraz praktycznych implikacji kluczowych ideologii społecznych oraz ich praktycznych implikacji w rzeczywistości społeczno-ustrojowo-gospodarczej; „instrumentarium” powstawania dokumentów stanowiących formalne źródła katolickiej nauki społecznej. W zakresie umiejętności student potrafi samodzielnie identyfikować interes społeczny; rozumie czym jest istotna kwestia praktyki życia; potrafi samodzielnie odpierać argumenty dotyczące zorganizowania instytucji społecznych czerpiąc z normatywnego rezerwuaru kns; potrafi przeprowadzać kwerendę źródeł kns celem ich wykorzystania w pracy naukowej. Kluczowym kryterium oceny dobrej jest wykazanie się posiadaniem wiedzy, umiejętności i kompetencji w stopniu pogłębionym, który zakłada rozumienie prostych związków i zależności łączących zagadnienia omawiane na wykładzie i opisane w literaturze obowiązkowej.

OCENA BARDZO DOBRA
Student prezentuje pogłębiony poziom wiedzy na temat zagadnień omówionych na ćwiczeniach i opisanych w literaturze obowiązkowej, tj. wiedzy na temat: formowania się katolickiej refleksji nad życiem społecznym i instytucjami społecznymi w kulturze okcydentalnej; wykorzystania zasad i wartości katolickiej nauki społecznej; związku inherentnych potrzeb natury ludzkiej z instytucjami społecznymi; zależności normatywnej legitymizacji instytucji społecznych od ich zdolności realizowania celów; założeń oraz praktycznych implikacji kluczowych ideologii społecznych oraz ich praktycznych implikacji w rzeczywistości społeczno-ustrojowo-gospodarczej; „instrumentarium” powstawania dokumentów stanowiących formalne źródła katolickiej nauki społecznej. W zakresie umiejętności student samodzielnie potrafi identyfikować interes społeczny oraz wytłumaczyć nieodzowność jego realizacji; rozumie czym jest istotna kwestia praktyki życia; potrafi samodzielnie odpierać argumenty, otwierać się na kontrargumenty innych uczestników debaty obywatelskiej, zajmować stanowisko w kwestiach dotyczących zorganizowania instytucji społecznych czerpiąc z normatywnego rezerwuaru kns; potrafi przeprowadzać kwerendy źródeł kns celem ich umiejętnego wykorzystania w pracy naukowej. Kluczowym kryterium oceny bardzo dobrej jest wykazanie się posiadaniem wiedzy, umiejętności i kompetencji w stopniu pogłębionym, który zakłada rozumienie bardziej złożonych związków i zależności łączących zagadnienia omawiane na wykładzie i opisane w literaturze obowiązkowej. O ocenie bardzo dobrej decyduje: umiejętność kojarzenia faktów, właściwego ich powiązania, krytycznego uzasadniania, rozumienia przyczyn, rozbieżności i konwergencji omawianych zagadnień, trafność i spójność wypowiedzi.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Podstawowa:
Dokumenty Nauki Społecznej Kościoła, red. M. Radwan i in., (KUL) Lublin 1996; Papieska Rada Iustitia et Pax, Kompendium Nauki Społecznej Kościoła, (Jedność) Kielce 2005; Katolicka Nauka Społeczna. Podstawowe zagadnienia życia gospodarczego, Red. J. Kupny, S, Fel, (Uniwersytet Śląski) Katowice 2003; Mazurek F.J., Personalistyczno-integralne ujęcie Katolickiej Nauki Społecznej w eksplikacji Stefana Kardynała Wyszyńskiego, (Polihymnia) Lublin 1999; Spieker M., Obrońca państwa prawa. Jan Paweł II i obrona życia, w: Służba prawdzie wolności i życiu, red. E. Albińska, S. Fel, (KUL) Lublin 2008, ss. 37-54; Roos L., Wolność i prawda. Wkład Jana Pawła II w tworzenie podstaw etyki demokracji, Służba prawdzie, wolności i życiu, red. E. Albińska, S. Fel, (KUL) Lublin 2008, w: 103-117.
Uzupełniająca:
Anzenbacher A, Christliche Sozialethik. Einfuehrung und Prinzipien, (Schoening) Paderborn 1998; Klueber F, Katholische Gesellschaftslehre. Geschichte und System, (Fromm) Osnabrueck 1968; Mazurek F.J,. Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka, (KUL) Lublin 2001; McCoubrey H., White N.D., Texbook on Jurisprudence, (Oxford) 1999; Nell-Breuning von O., Gerechtigkeit und Freiheit. Gruendzuge katholischer Soziallehre, (Olzog) Muenchen 1985; Nell-Breuning von O., Der Wert der Arbeit und der Weg zur Gerechtigkeit, (Herder) Freiburg 1981; New Dictionary of Catholic Social Thought the, red. J.A. Dwyer, E.L. Montgomery, Collegeville, Minn. 1994; Political Thinkers. From Socrates to the Present, red. D. Boucher I P. Kelly, (Oxford) 2007; Społeczne Dokumenty Kościoła (od Leona XIII do współczesnych); Strzeszewski C., Katolicka Nauka Społeczna (KUL) Lublin 1994.
Kierunek studiów: Socjologia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę