Architektura rezydencjonalna i obronna (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Andrzej Niewiński prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Historii
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Celem konwersatoriom jest pogłębione wprowadzenie studentów w problematykę genezy i rozwoju budowli obronnych i rezydencjonalnych w Europie na przestrzeni dziejów. Studenci kształcą umiejętność określania funkcji różnorodnych tego typu obiektów i współistniejących układów osadniczych w przestrzeni municypalnej (w tym również funkcji symbolicznych), poznają dokumenty pisane i ślady kultury materialnej odnoszące się do życia miejskiego w wiekach średnich. Uczestnicy konwersatorium są zapoznawani z rolą mieszczaństwa w życiu społecznym Europu, wkładem mieszczaństwa w rozwój ekonomiczny i kulturalny społeczeństwa. Dzięki studiom nad najnowszymi wynikami badań nad socjotopografią miast europejskich, rozpoznają kształtujące się na przestrzeni dziejów ośrodki miejskie jako złożone strukturami socjoekonomiczne, socjokulturowe i urbanistyczne.
Wymagania wstępne
Brak
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
Ma pogłębioną wiedzę o specyfice przedmiotowej i metodologicznej w zakresie omawianych zagadnień.
Zna terminologię podejmowaną na zajęciach na poziomie rozszerzonym.
Ma uporządkowaną, pogłębioną wiedzę, obejmującą terminologię, teorię i metodologię z zakresu historii i jej dyscyplin.
Ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach historii i jej dyscyplin z innymi naukami humanistycznymi, pozwalającą na integrowanie perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych.

UMIEJĘTNOŚCI
Posiada pogłębione umiejętności badawcze, obejmujące analizę prac innych autorów, syntezę różnych idei i poglądów, dobór metod i konstruowanie narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na oryginalne rozwiązywanie złożonych problemów w zakresie historii.
Potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy.
Posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych .
Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów wytworów kultury właściwych dla historii, stosując oryginalne podejścia, uwzględniające nowe osiągnięcia humanistyki, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego, miejsca w procesie historyczno-kulturowym.
Posiada umiejętność merytorycznego argumentowania, z wykorzystaniem własnych poglądów oraz poglądów innych autorów, formułowania wniosków oraz tworzenia syntetycznych podsumowań.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
Rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób.
Potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role.
Potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania.
Aktywnie uczestniczy w działaniach na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego regionu, kraju, Europy.
Metody dydaktyczne
Metody dialogowe, praca z tekstem, praca w grupie.
Treści programowe przedmiotu
Tematyka konwersatorium dotyczy budowli obronnych i rezydencjonalnych w Europie na przestrzeni dziejów. Koncentruje się na genezie powstawania i transformacji tego typu budowli (np. istnienia ich przy ośrodkach miejskich), z uwzględnieniem warunków społecznych, narodowościowych, ekonomicznych, kulturowych. Przybliża zjawisko translacji procesów miastotwórczych (np. lokacja). Podczas zajęć konwersatoryjnych analizowana jest przestrzeń ośrodków miejskich (i istniejących budowli obronnych oraz rezydencjonalnych) pod kątem czynników topograficznych oraz zagospodarowania urbanistycznego. Ukazana jest związek w/w czynników z życiem codziennym mieszkańców miast. Istotne jest również ukazanie symbolicznych i pragmatycznych wymiarów poszczególnych elementów tworzących przestrzeń miejską: traktów komunikacyjnych, placów, murów, obiektów użyteczności municypalnej i reprezentowania władzy, obiektów sakralnych etc.
Problematyka konwersatorium obejmuje również wybrane zagadnienia mieszczaństwa jako grupy społecznej o zróżnicowanej wewnętrznej strukturze. Prezentowana jest rola mieszczaństwa w rozwoju konkretnych ośrodków miejskich w Europie, ukazanie odmienności warunków życia w ośrodkach miejskich w zależności od ich wielkości, znaczenia gospodarczego i kulturalnego.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Zaliczenie z oceną. Egzamin z lektur, test.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Bochenek R., Od Muru Chńskiego do Linii Maginota, Warszawa 1964.
Bogdanowski J., Architektura obronna w krajobrazie polski, Warszawa 2002.
Budownictwo wojskowe tom I, red. zb., Oświęcim 2013.
Chorowska M., Rezydencje średniowieczne na Śląsku: zamki, pałace, wieże mieszkalne, Wrocław 2003.
Duffy Ch., Wojna oblężnicza 1660-1789. Twierdze w epoce Vaubana i Fryderyka Wielkiego, Oświęcim 2017.
Kajzer L., Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej, Warszawa 2004.
Kennedy H., Zamki Krzyżowców, Oświęcim 2017.
Kleczke K., Wyszyński W., Fortyfikacja stała, Oświęcim 2012.
Kołodziejski S., Średniowieczne rezydencje obronne możnowładztwa na terenie województwa krakowskiego, Kraków 1994.
Le Goff J., Niezwykli bohaterowie i cudowne budowle średniowiecza, Warszawa 2011.
Naronowicz-Naroński J., Budownictwo wojenne, Oświęcim 2016.
Piskadło A., Grody, zamki, fortece. (budownictwo i architektura obronna do schyłku średniowiecza), Warszawa 1977.
Zalasińska K., Prawna ochrona zabytków nieruchomych w Polsce, Warszawa 2010.
Zamki i przestrzeń społeczna w Europie Środkowej i Wschodniej, pod red. M. Antoniewicz, Warszawa 2002.
Kierunek studiów: Krajoznawstwo i turystyka kulturowa (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę