Archeologia chrześcijańska (wykład)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Historii Kościoła i Patrologii
Kod ECTS:08400-XXXX-0102WYK0001
Kierunek studiów: Teologia kurs B (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę
Rozkład zajeć
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę
Rozkład zajeć
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Założenia i cele przedmiotu
Cel zajęć: Celem zajęć jest zapoznanie studentów z początkami tworzenia sztuki chrześcijańskiej; poznanie sztuki katakumb i rozwoju sztuki reliefowej; znajomość rozwoju budowli sakralnych – od katakumb po bazyliki konstantyńskie; zapoznanie się z najważniejszymi przykładami sztuki wczesnochrześcijańskiej.
Zamierzone efekty kształcenia: Efektem kształcenia jest znajomość najważniejszych pomników sztuki wczesnochrześcijańskiej; umiejętność powiązania teologii i historii Kościoła ze sztuką chrześcijańską; znajomość etapów rozwoju sztuki wczesnochrześcijańskiej. Student umie zdefiniować czym jest sztuka wczesnochrześcijańska, potrafi opisać jej rozwój, umie rozpoznać najważniejsze pomniki sztuki wczesnochrześcijańskiej, potrafi definiować poszczególne elementy pomników sztuki wczesnochrześcijańskiej (np. katakumby, sarkofagi, titulus etc). Student powinien wykazać się również znajomością zagadnień związanych ze śmiercią i pochówkiem św. Piotra w Rzymie i umieć to usytuować w kontekście dzisiaj istniejących zabytków na Wzgórzu Watykańskim. Podczas wykładów student powinien posiąść umiejętność interpretowania pomników sztuki wczesnochrześcijańskiej w kontekście teologii. Zajęcia powinny wyrobić w studencie dbałość o pomniki sztuki chrześcijańskiej i otwartość na poznawanie teologii w nich zawartej oraz wrażliwość na elementy teologii obecne w otaczającej rzeczywistości. Student powinien umieć wyrażać sądy dotyczące relacji pomiędzy życiem pierwszych chrześcijan, teologią a sztuką tego okresu.
wymagania wstępne: brak wymagań i przedmiotów wprowadzających
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
treści programowe
Treść zajęć: Zagadnienia wstępne; Przedmiot archeologii chrześcijańskiej; Historia archeologii chrześcijańskiej; Święty Piotr w Rzymie – grób i nekropolia watykańska; Sztuka katakumb; Chrześcijańskie reliefy sarkofagowe; Titulus – pierwsze domy modlitwy chrześcijan; Bazyliki konstantyńskie; Kult męczenników; Wczesnochrześcijańska sztuka zdobnicza.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody i pomoce dydaktyczne
Forma zajęć): wykład konwencjonalny, wykład z pokazem, praca z tekstem
Wymagania dotyczące pomocy dydaktycznych: tablica, pokaz PowerPoint, rzutnik multimedialny, zestaw komputerowy; książki albumowe z zakresu historii sztuki i archeologii chrześcijańskiej
forma i warunki zaliczenia
Sposób sprawdzenia osiągnięcia efektów zmierzonych: egzamin ustny 100%
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura:
- podstawowa: W.F. Deichmann, Archeologia chrześcijańska, Warszawa 1994; B. Filarska, Początki architektury chrześcijańskiej, Lublin 1983; B. Filarska, Początki sztuki chrześcijańskiej, Lublin 1986; E. Jastrzębowska, Sztuka wczesnochrześcijańska, Kraków 2008;
- obowiązująca i uzupełniająca: E. Jastrzębowska, Miejsca święte Piotra i Pawła w Rzymie w III i IV w., w: Sympozja Kazimierskie. Poświęcone kulturze świata późnego antyku i wczesnego chrześcijaństwa, t. V, Miejsca święte w epoce późnego antyku, red. B. Iwaszkiewicz-Wronikowska, D. Próchniak, Lublin 2005, s. 217-232; P. Zander. The Vatican Necropolis, "Roma Sacra", 25, Roma 2003; M. Guarducci, The Tomb of St Peter, Hawthorn Books, 1960; J. E. Walsh, The Bones of St Peter, New York 1982; F. Guidobaldi, Sull’originalita dell’architettura di eta costantiniana, “Corsi di Cultura sull’Arte Ravennate e Bizantina”, XLII, 1995, Edizioni del Girasole, s. 419-441; B. Iwaszkiewicz-Wronikowska, Domus – ecclesia - aedes, powstawanie świątyni chrześcijańskiej, w: Sympozja Kazimierskie poświęcone kulturze świata późnego antyku i wczesnego chrześcijaństwa, Lublin 1998, s.11-45;
- zalecana dla pogłębienia wiedzy i własnej pracy studenta: D. Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa 1990; T. Klauser, Rozważania nad początkami sztuki wczesnochrześcijańskiej, w: Studia z początków ikonografii chrześcijańskiej, red. E. Jastrzębowska, Warszawa 1998; R. Korte, Przesłanie z podziemi: Katakumby rzymskie, tłum B. Fabiani, Warszawa 2002; R. Krautheimer, Corpus Basilicarum Christianarum Romae, vol. I-V, Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana, Citta del Vaticano 1937-1980; R. Krautheimer, Early christian and byzantine Architecture, Harmodnsworth 1965; F. Macinelli, Katakumby rzymskie, Firenze 1987; M. Lurker, Słownik obrazów i symboli biblijnych, Poznań 1989; B. Wronikowska, Picturae sacrae: motywy ikonograficzne malowideł przedkonstantyńskich w chrześcijańskich katakumbach Rzymu, Lublin 1990; B. Wronikowska, Vestigia Christianorum. Świadectwa obecności chrześcijan w Rzymie przedkonstantyńskim, Lublin 1994.