Historia Kościoła powszechnego w starożytności i średniowieczu (wykład)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Teologii - Instytut Historii Kościoła i Patrologii
Kod ECTS:08300-XXXX-0102WYK0136
Kierunek studiów: Teologia kurs B (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Egzamin
Rozkład zajeć
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Egzamin
Rozkład zajeć
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Założenia i cele przedmiotu
Celem przedmiotu jest zapoznanie studenta z najważniejszymi zagadnieniami z dziejów Kościoła powszechnego w starożytności (I-VII w.) i średniowieczu (do roku 1517), pomoc w zrozumieniu zachodzących procesów dziejowych i krytycznej interpretacji faktów.
Student winien potrafić opisać wydarzenia przeszłe, wyjaśnić ich genezę, przedstawić przebieg oraz ukazać skutki. Winien ponadto ukazać wiązek przyczynowo-skutkowy zachodzący pomiędzy poszczególnymi wydarzeniami. Student winien także posiąść wiedzę, pozwalająca mu na zrozumienie, czym jest Kościół i jaka jest jego misja w świecie. Przekazywana wiedza ma na celu kształtowanie postawy otwartości na dialog z przedstawicielami innych wyznań chrześcijańskich i religii oraz osób deklarujących się jako niewierzący, bazujący na solidnej wiedzy historycznej. Uczestnik wykładu powinien być zdolny do formułowania samodzielnych ocen i osądów. Uczestnictwo w wykładach ma stanowić impuls do dalszych twórczych poszukiwań, w oparciu o dostępną literaturę historyczną i teologiczną oraz własnych badań archiwalnych.

Przedmioty wprowadzające (prerekwizyty) oraz wymagania wstępne
Wykład kursoryczny przeznaczony dla studentów I roku Teologii kursu B; możliwość wyboru przedmiotu przez studentów MISH oraz przez każdego studenta KUL na zasadach wolnego słuchacza. Wskazana znajomość historii powszechnej na poziomie szkoły średniej.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe
Dzieje Kościoła powszechnego od jego założenia do końca XV wieku, ze szczególnym uwzględnieniem następujących zagadnień – dla starożytności: historyczne początki Kościoła; działalność św. Piotra i Pawła oraz pozostałych apostołów; przyczyny rozszerzania się chrześcijaństwa; postępy ewangelizacyjne w Imperium Rzymskim i poza jego granicami; kształtowanie się prymatu biskupa Rzymu; spory natury teologicznej i dyscyplinarnej pierwszych wieków; przyczyny i przebieg prześladowań; przełom konstantyński; polityka religijna cesarzy rzymskich wobec Kościoła po roku 313; sobory powszechne niepodzielonego Kościoła; powstanie i rozwój życia zakonnego; życie liturgiczne i praktyki religijne w Kościele pierwotnym; – dla średniowiecza: chrystianizacja narodów celtyckich i germańskich; powstanie i rozwój Państwa Kościelnego; Kościół państwowy w imperium Karola Wielkiego; chrystianizacja ludów słowiańskich (misja św. Cyryla i Metodego); Saeculum obscurum – upadek autorytetu papieskiego w X wieku; wielka schizma wschodnia; gregoriańska reforma Kościoła; wyprawy krzyżowe: geneza, przebieg i znaczenie; herezje XII i XIII wieku – katarzy i waldensi; powstanie zakonów mendykanckich; walka o czystość wiary – inkwizycja; „niewola awiniońska” papieży; wielka schizma zachodnia; papiestwo w okresie renesansu i humanizmu.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody i pomoce dydaktyczne
Wykład konwencjonalny z elementami konwersacji i dyskusji; wykorzystanie mapy
Forma i warunki zaliczenia
Egzamin ustny (100%) na koniec semestru zimowego i letniego
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa i uzupełniająca
M. Banaszak, Historia Kościoła Katolickiego, t. I-II, Warszawa 1989; K. Bihlmeyer, H. Tuechle, Historia Kościoła, t. I – Starożytność chrześcijańska, tłum. J. Klenowski, Warszawa 1971; B. Kumor, Historia Kościoła, t. I-IV, Lublin 2001; Historia Kościoła, t. I-II, red. L. J. Rogier, R. Aubert, M. D. Knowles, tłum. M. Tarnowska – R. Turzyński, Warszawa 1986-1988; ponadto: A. Fliche, V. Martin, Storia della Chiesa dalle origini ai nostri giorni, t. I-XX, ed. italiana a cura di E. Guerriero, Cinisello Balsamo 1976-1995.