Psychologia społeczna (ćwiczenia)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Kod ECTS:14400-XXXX-0502CWI0077
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę
Rozkład zajeć
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł PS_2 - Przedmioty kierunkowe
Efekty kształcenia:
K_K01rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie oraz rozwoju własnych kompetencji związanych z pracą psychologa w różnych obszarach
K_K02jest świadomy znaczenia zasad etycznych i uczciwości intelektualnej w działaniach naukowych oraz praktyce zawodowej psychologa.
K_K03wykazuje gotowość do realizacji celów zawodowych oraz dbałość o prestiż zawodu psychologa
K_K04ma świadomość znaczenia sfery psychicznej człowieka dla jakości jego funkcjonowania we wszystkich obszarach życia; posiada przekonanie o potrzebie wspierania jednostek i grup w aspekcie ich kompetencji psychospołecznych. Dostrzega potrzebę odpowiedzialnego popularyzowania wiedzy z zakresu psychologii
K_K05przyjmuje postawę szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; okazuje zrozumienie dla sytuacji ludzi z różnymi problemami i trudnościami
K_K06ma świadomość specyfiki relacji interpersonalnej w sytuacji pomocy psychologicznej. Wykazuje troskę o prawidłowy przebieg diagnozy i interwencji psychologicznej, tak by nie przyniosła jakiejkolwiek szkody badanym osobom. Jest otwarty na pomoc ekspertów i superwizorów.
K_K07wykazuje krytyczną postawę wobec stosowanych metod badawczych i uzyskanych dzięki nim wyników, a także wobec różnych poglądów i praktyk w zakresie psychologii.
K_K08potrafi współpracować w grupie, podejmując aktywne role w zespole (w tym rolę lidera), inspirować i organizować uczenie się innych osób
K_K09ma świadomość znaczenia dbałości o zdrowie psychiczne i fizyczne, identyfikuje indywidualne, społeczne i środowiskowe zagrożenia dla zdrowia psychicznego i somatycznego.
K_K10wykazuje gotowość do współpracy z profesjonalistami, których działalność koncentruje się na wspieraniu jakości życia w różnych warunkach społecznych i środowiskowych
K_U01potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań, potrafi wskazać i opisać uwarunkowania (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi
K_U02integruje wiedzę z zakresu różnych subdyscyplin psychologicznych na temat prawidłowego i zaburzonego funkcjonowania człowieka, grup społecznych oraz organizacji
K_U03ma rozwinięte umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej; potrafi przygotować pracę pisemną, prezentację multimedialną i wystąpienie ustne z zakresu psychologii oraz porozumiewać się ze specjalistami z zakresu psychologii oraz innymi grupami docelowymi używając różnych technik i kanałów komunikacji; potrafi wypowiadać się i argumentować swoje poglądy w sposób precyzyjny, wykorzystując terminologię psychologiczną oraz integrując różne ujęcia i koncepcje psychologiczne
K_U04potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł informacji (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanując zasady własności intelektualnej
K_U05potrafi zaplanować oraz przeprowadzić proces diagnostyczny dotyczący różnych sfer funkcjonowania człowieka oraz jakości środowiska społecznego i organizacji oraz wskazać ograniczenia przeprowadzonej diagnozy; potrafi interpretować uzyskane wyniki i integrować dane pochodzące z różnych metod badawczych oraz wskazać kierunki dalszych działań psychologicznych uwzględniające indywidualne (środowiskowe) potrzeby oraz zasoby jednostki (grupy społecznej)
K_U06wskazuje i proponuje kierunki i sposoby podnoszenia jakości życia jednostki, optymalizacji funkcjonowania grup społecznych i organizacji oraz opracowywania interwencji (profilaktycznych, pomocowych, szkoleniowych) wobec osób z grup ryzyka zaburzeń funkcjonowania w różnych kontekstach środowiskowych i życiowych
K_U07potrafi analizować przyczyny i źródła zachowań człowieka oraz przewiduje ich konsekwencje zdrowotne i społeczne; umie opracować propozycje oddziaływań ukierunkowanych na zmianę postaw i zachowań w różnych obszarach praktyki psychologicznej
K_U08potrafi kompetentnie posługiwać się testami oraz innymi technikami badań psychologicznych z poszanowaniem aspektów prawnych i etycznych
K_U09posiada rozwinięte umiejętności badawcze: formułuje problemy badawcze, dobiera adekwatne metody, techniki i konstruuje narzędzia badawcze; posługuje się pakietem statystycznym, opracowuje, prezentuje i interpretuje wyniki badań, wyciąga wnioski, wskazuje kierunki dalszych badań, w obrębie wybranej subdyscypliny psychologii
K_U10potrafi krytycznie ocenić przydatność metod, procedur, programów pomocy oraz innych form oddziaływania skierowanych do osób, grup społecznych i organizacji
K_U11stosuje się do norm i zasad etycznych w badaniach naukowych, w procesie diagnostycznym, w projektowaniu działań pomocowych oraz szkoleniowych dostrzega i analizuje dylematy etyczne związane z podejmowaniem konkretnych działań i interwencji psychologicznych
K_U13potrafi podejmować działania wspierające własny rozwój osobowy i zawodowy oraz aktywności na rzecz uczenia się przez całe życie
K_W01ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat przedmiotu, metodologii i celów psychologii oraz jej subdyscyplin; zna i rozumie terminologię używaną na gruncie psychologii i jej subdyscyplin; posiada pogłębioną wiedzę o historii psychologii oraz jej współczesnych głównych nurtach i koncepcjach
K_W03posiada wiedzę o powiązaniach psychologii z innymi dyscyplinami naukowymi (filozofią, medycyną, socjologią, pedagogiką i in.) zna podstawowe zagadnienia z zakresu dyscyplin bazowych dla psychologii: biologicznych podstaw zachowania, logiki, filozofii, technologii informacyjnej;
K_W04rozumie specyfikę, istotę i cele poznania naukowego, zna zasady metodologii psychologii; posiada wiedzę na temat projektowania i prowadzenia badań empirycznych w psychologii
K_W05ma pogłębioną wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/ utrudniających ten rozwój; posiada pogłębioną wiedzę na temat roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media masowe, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
K_W06ma wiedzę dotyczącą społeczno-kulturowych podstaw zachowania człowieka i relacji społecznych, funkcjonowania grup społecznych, wpływu społecznego, kształtowania się postaw; ma pogłębioną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego oraz ich prawidłowości i zakłóceń;
K_W08ma wiedzę na temat procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych; zna terminologię, różnorodne uwarunkowania tych procesów oraz współczesne osiągnięcia badań w tym zakresie
K_W09zna terminologię oraz ma uporządkowaną wiedzę w zakresie teorii, badań oraz prawidłowości rozwoju osobowości, ma wiedzę o wpływie osobowości oraz różnic indywidualnych dla funkcjonowania osób w różnych środowiskach życia i prac
K_W10zna psychologiczne koncepcje zdrowia i choroby, czynniki wspierające jakość życia i warunkujące zachowania zdrowotne oraz rolę aktywności własnej w utrzymaniu zdrowia i poprawie jakości życia posiada wiedzę na temat specyfiki psychospołecznego funkcjonowania osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności oraz metod stosowanych w procesie rehabilitacji
K_W11posiada wiedzę na temat różnych form patologii społecznych, zachowań ryzykownych oraz możliwości oddziaływań psychoprofilaktycznych w tym zakresie
K_W13ma uporządkowaną wiedzę na temat różnego rodzaju zaburzeń funkcjonowania jednostki i metod ich diagnozowania; zna koncepcje (psychologiczne, biologiczne, interakcyjne i społeczne) wyjaśniające powstawanie i utrzymywanie się tych zaburzeń oraz różne formy udzielania pomocy psychologicznej (psychoprofilaktyka, psychoterapia, rehabilitacja, psychoedukacja, poradnictwo etc.);
K_W14zna etapy i zasady realizowania procesu diagnostycznego dla różnych celów oraz sposoby integracji rezultatów uzyskanych za pomocą różnych narzędzi badawczych
K_W15zna i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej oraz działań praktycznych psychologa w różnych obszarach życia społecznego; zna podstawowe zasady ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Wymagania wstępne Udział w wykładzie z psychologii społecznej
Założenia i cele przedmiotu
Cel zajęć:
Pogłębienie informacji zdobywanych w trakcie wykładu. Przygotowanie uczestników do samodzielnego planowania, prowadzenia oraz interpretowania badań z zakresu szeroko rozumianej psychologii społecznej.
Zamierzone efekty kształcenia:
Wiedza pozwalająca definiować i tłumaczyć zachowania społeczne w ramach różnych koncepcji teoretycznych. Informacje umożliwiające trafnie rozpoznać problemy oraz przeciwdziałać niekorzystnym zjawiskom społecznym.
Umiejętności pozwalające adekwatnie analizować i interpretować zachowania osób będących pod bezpośrednim lub pośrednim wpływem społecznym. Kompetencje umożliwiające wyszukiwać typowe problemy z obszaru psychologii społecznej i opracowywać narzędzia pozwalające określić występowanie oraz nasilenie poziomu niekorzystnych zjawisk społecznych, takich m.in. jak stereotypy i uprzedzenia.
Otwartość na różnego rodzaju problemy dotyczące procesów psychicznych i zachowań ludzi znajdujących się w sytuacjach społecznych. Wrażliwość na przestrzeganie zasad etycznych w trakcie realizowania badań (szczególnie w przypadku badań eksperymentalnych). Niezbędne umiejętności pozwalające wyrażać i argumentować sądy w sprawach dotyczących różnych zachowań ludzkich np. agresywnych lub nacechowanych uprzedzeniami.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe
Zajęcia 1.Ćwiczenia wprowadzające do treści programowych omawianych w I semestrze, podanie wymagań i warunków zaliczenia przedmiotu, prezentacja internetowego narzędzia wspomagającego udział w ćwiczeniach.
Zajęcia 2.Nurty teoretyczne w psychologii społecznej - ćwiczenie interpretacji zachowań społecznych w ramach różnych podejść.
Zajęcia 3.Modele badawcze stosowane w psychologii społecznej cz. I: model obserwacyjny - charakterystyka, wady, zalety, przykłady badań.
Zajęcia 4.Modele badawcze stosowane w psychologii społecznej cz. II: model korelacyjny - charakterystyka, wady, zalety, konsekwencje niewłaściwej interpretacji związku między zmiennymi, przykłady badań.
Zajęcia 5.Modele badawcze stosowane w psychologii społecznej cz. III: model eksperymentalny - charakterystyka, warunki niezbędne do właściwego przeprowadzenia eksperymentu, podstawowe zasady etyczne, przykłady badań.
Zajęcia 6.Model eksperymentalny - analiza i dyskusja wyników eksperymentu więziennego P. Zimbardo.
Zajęcia 7.Model eksperymentalny - analiza i dyskusja wyników eksperymentu nad posłuszeństwem wobec autorytetu S. Milgrama.
Zajęcia 8.Badania sondażowe/kwestionariuszowe - rodzaje, strategie prowadzenia, sposoby zachęcania uczestników do udziału w badaniach.
Zajęcia 9.Zasady przygotowywania pytań ujmujących fakty.
Zajęcia 10.Zasady przygotowywania pytań ujmujących stany subiektywne.
Zajęcia 11.Przygotowanie pełnego kwestionariusza (instrukcja, metryczka, pytania/twierdzenia) ujmującego wybrane zjawisko o charakterze społecznym.
Zajęcia 12.Narzędzia internetowe wspomagające prowadzenie badań dotyczących opinii i postaw.
Zajęcia 13.Podsumowanie zagadnień omawianych w I semestrze.
Zajęcia 14.Kolokwium sprawdzające wiedzę oraz umiejętności nabyte w trakcie zajęć.
Zajęcia 15.Wpis zaliczeń.
Zajęcia 16.Ćwiczenia wprowadzające do treści programowych omawianych w II semestrze, podanie wymagań i warunków zaliczenia ćwiczeń.
Zajęcia 17.Technika socjometryczna i programy komputerowe wspomagające graficzną prezentację struktury oraz relacji zachodzących w grupie.
Zajęcia 18.Skale stosowane w psychologii społecznej cz. I - skala typu Thurstone'a i Likerta: wady, zalety, zasady konstrukcji.
Zajęcia 19.Skale stosowane w psychologii społecznej cz. II - Skalogram Guttmana, Skala Dystansu Społecznego Bogardusa - zasady konstrukcji, przykłady badań.
Zajęcia 20.Metoda pomiaru postaw utajonych - Test Utajonych Skojarzeń (IAT).
Zajęcia 21.Skale stosowane w psychologii społecznej cz. III - Dyferencjał semantyczny jako metoda do pomiaru konotacyjnego znaczenia pojęć oraz struktury stereotypów - zasady konstrukcji, przykłady badań.
Zajęcia 22.Tożsamość indywidualna i grupowa - charakterystyka, sposoby badania.
Zajęcia 23.Aprobata społeczna - uwarunkowania, metody pomiaru, obszary wykorzystania.
Zajęcia 24.Wybrane narzędzia do pomiaru efektywności funkcjonowania społecznego.
Zajęcia 25.Klasyfikacja i pomiar preferencji wartości (m.in Kwestionariusz Wartości Rokeacha, Skala Wartości Schelerowskich, Kwestionariusz Portretów Schwartza).
Zajęcia 26.Metody do pomiaru poczucia lokalizacji kontroli (m.in. Skala I-E, Kwestionariusz "Delta").
Zajęcia 27.Analiza i interpretacja wyników projektu badawczego z obszaru psychologii społecznej przeprowadzonego w ramach zajęć.
Zajęcia 28.Podsumowanie zagadnień omawianych w II semestrze.
Zajęcia 29.Kolokwium sprawdzające wiedzę oraz umiejętności nabyte w trakcie zajęć.
Zajęcia 30.Wpis zaliczeń.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody i pomoce dydaktyczne
Udział w zajęciach stacjonarnych (dyskusja, prezentacja multimedialna, metody warsztatowe, filmy obrazujące sytuacje społeczne). Korzystanie z materiałów oraz elektronicznych narzędzi komunikacji (fora dyskusyjne, czat) umieszczonych na wirtualnej platformie Konsorcjum Lubelskich Uczelni (www.konsorcjum.ilab.pl).
Forma i warunki zaliczenia
Zaliczenie odbywa się niezależnie po każdym semestrze zajęć. Ocena z ćwiczeń stanowi wypadkową punktów zdobytych z kolokwium - 60% i prac zaliczeniowych - 40% (w zależności od semestru są to: raport z badań w obszarze psychologii społecznej, przygotowanie i zaprezentowanie ciekawostki dotyczącej psychologii społecznej, opracowanie kwestionariusza mierzącego problem o charakterze społecznym, udziału w projekcie badawczym).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
1. Aronson, E., Wilson, T., Akert, R. (1997). Psychologia społeczna. Serce i umysł. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
2. Babbie, E. (2004) Badania społeczne w praktyce. Warszawa: PWN
3. Kenrick, D., Neuberg, S., Cialdini, R., (2002). Psychologia społeczna. Gdańsk: GWP.
4. Wojciszke, B. (2002). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Scholar.
5. Wojciszke, B., Doliński, D. (2008). Psychologia społeczna. W: D. Doliński, J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 2) Gdańsk: GWP.
Literatura uzupełniająca:
1. Bohner, G., Wanke, M. (2004). Postawy i zmiana postaw. Gdańsk: GWP.
2. Brzozowski, P. (2002). Uniwersalność struktury wartości: koncepcja Shaloma H. Schwartza. Roczniki Psychologiczne, 5, 27-51.
3. Cameron, J. E., Lalonde, R. N. (2001). Social identification and gender-related ideology in women and men. British Journal of Social Psychology, 40, 59-77.
4. Brzezińska, A. (2004). Socjometria, W: J. Brzeziński (red.), Metodologia badań psychologicznych. Wybór tekstów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. s. 192 - 231.
5. Brzozowski, P (1995). Skala Wartości Schelerowskich. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
6. Nelson, T. D. (2003). Psychologia uprzedzeń. Gdańsk: GWP.
7. Drwal, R. Ł., Wilczyńska J. (1995). Opracowanie kwestionariusza aprobaty społecznej (KAS). W: R. Ł. Drwal (red.), Adaptacja kwestionariuszy osobowości(57-66). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
8. Matczak, A. (2001). Kwestionariusz Kompetencji Społecznych. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.
9. Maison, D. (2004). Utajone postawy konsumenckie. Analiza możliwości wykorzystania metody IAT. Gdańsk: GWP.
10. Psychologia społeczna (kwartalnik Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej).