Socjologia wychowania (wykład)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Kod ECTS:14200-XXXX-0503WYK0501
Język wykładowy:Język polski
Kierunek studiów: Pedagogika (niestacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Egzamin
Rozkład zajeć
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Cel i zadania dydaktyczno – wychowawcze.
W ramach zjęć z socjologii wychowania zmierza się do uświadomienia studentom pedagogiki znaczenia społeczno – kulturowych kontekstów rozwoju człowieka. W związku z tym omawia się zagadnienia osobowości społecznej, środowisk społeczno-kulturowych, instytucji społecznych, więzi społecznej, czynności społecznej, zbiorowości społecznych. Szczegółowo omawia się składniki procesu wychowawczego (wychowawca, jako podmiot oddziaływań wychowawczych; wychowanek – jako podmiot względem którego podejmowana jest czynność wychowawcza oraz, przedmiot przekazu i efekty tego rodzaju czynności). Analizowane są mechanizmy oddziaływań wychowawczych realizowanych przez podstawowe środowiska wychowawcze, takie jak: rodzina, grupy rówieśnicze, szkoła, Kościół, media itp. Ukazywane są uwarunkowania procesu wychowawczego w szerszych kontekstach: kulturowym, ekonomicznym, politycznym, religijnym. Wykład stawia sobie również za cel: zapoznanie z przedmiotem socjologii wychowania, wprowadzenie w terminologię socjologiczną oraz uświadomienie słuchaczom potrzeby analizowania społeczno – kulturowych uwarunkowań wychowania. Student powinien w oparciu i teoretyczne podstawy oraz terminologię z zakresu omawianej dyscypliny rozumieć zjawiska wychowania i rozwoju oraz umieć rozróżnić, wyjaśnić i krytycznie ocenić specyfikę kontekstową poszczególnych środowisk, ich rolę i perspektywy, a także potrafić rozpoznawać obszary koniecznych działań na rzecz usprawniania środowiska, aby stanowiło ono właściwe, z punktu widzenia celów rozwojowych i wychowawczych, jak i potrzeb społecznych, warunki dla przebiegu procesu wychowawczego i jego pożądanych efektów.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Zagadnienia szczegółowe
1 Socjologia a inne nauki społeczne. /Przedmiot materialny i formalny socjologii./
2. Sposób rozumienie faktów i procesów społecznych
3. Socjologia ogólna, a socjologie szczegółowe
4. Socjologia wychowania a pedagogika społeczna
5. Wychowanie w ujęciu socjologów, wychowanie a socjalizacja i personalizacja
6. Mikro i makrosocjologia wychowania.
7. Socjologia wychowania jako dyscyplina naukowa
8. Rola środowiska w rozwoju osobowym człowieka. /Środowisko przyrodnicze, społeczne, kulturowe)
10. Jednostka, zbiorowość, społeczność, grupa społeczna, tłum, publiczność, osobowość społeczna.
11. Rola grupy w rozwoju jednostki (relacje jednostka, a społeczeństwo)
12. Instytucje społeczne (instytucje edukacyjne)
13. Charakterystyka podstawowych procesów społecznych
14. Industrializacja i urbanizacja
15.Integracja i dezintegracja społeczna
16. Metody i techniki badań socjologicznych (Metody a techniki badawcze, techniki zbierania materiałów i opracowywania wyników).
17. Środowisko społeczne a środowisko wychowawcze
18. Jakie element w środowisku wychowawczym wyróżnia F. Znaniecki.
19. Rola rodziny w procesie wychowawczym/ Chrześcijańska koncepcja rodziny
20. Rola grup rówieśniczych w procesie wychowawczym.
21. Nauczyciel i szkoła w procesie wychowawczym.
22. Zdefiniować społeczeństwo wychowujące,/ podstawowe zadania społeczeństwa wychowującego/.
23. Płaszczyzny badań społeczeństwa wychowującego.
24. Jaką rolę pełni kultura w procesie wychowania? Co to jest kultura i kapitał kulturowy? Elementy składowe systemu kulturowego.
25. Co to są symbole i jaką pełnią rolę w wychowaniu?
26. F. Znanieckiego model wychowania jako czynności społecznej.
18. Wychowanie jako czynność społeczna według T. Parsonsa.
19.Jakie metody wychowawcze wyróżnia F Znaniecki.
20. Społeczny charakter procesu wychowania. Określić osobowość społeczną, podstawowe
elementy, socjogenne elementy osobowości.
21 Jaką rolę w procesie wychowania pełnią instytucje wychowania pośredniego?
22. Mechanizmy manipulacji w środkach masowego przekazu.
23. Chrześcijańska a liberalna i marksistowska koncepcja człowieka.
24. Rola Kościoła w wychowaniu, od czego ona zależy /relacje pomiędzy społeczeństwem,
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
-
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura obowiązująca
F. Znaniecki, Socjologia wychowania. T I „Wychowujące społeczeństwo”, Warszawa 2001

J. Szczepański, Elementarne pojęcia socjologii, Warszawa, 1970, ( rozdz. IV – Kultura definicje, s. 69 – 90 ; rozdz. V - Socjologiczne koncepcje człowieka i osobowości, s. 104 – 148 ; rozdz. VII - Zbiorowości społeczne, s. 240 - 257).

J. Turowski, Socjologia. Małe struktury społeczne, Lublin 1993 (rozdz. I- Człowiek istotą społeczną, s. 7 - 13 , rozdz. II- Jednostka a społeczeństwo- s.17 – 26, rozdz. III- Osobowość, socjalizacja, postawy, s. 37 – 44):

Literatura uzupełniająca:
F. Znaniecki, Socjologia wychowania. T II „Urabianie osoby wychowanka”, Warszawa 2001
J. Turowski, Socjologia. Wielkie struktury społeczne, Lublin 1999 (rozdz. VII. Naród jako społeczność ideologiczno – kulturowa, Kształtowanie się kultury i świadomości narodowej, s. 146 – 152);
R. A. Podgórski, Homo sociologicus w strukturze wartości, Rzeszów 2008 (rozdz. I. Człowiek wobec aksjologicznego wymiaru życia społecznego (s. 9- 17).