Prawo wyznaniowe (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Aneta Abramowicz
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 25
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Podstawowym celem wykładu jest kompleksowe omówienie unormowań składających się na polskie prawo wyznaniowe z uwzględnieniem prawa wspólnotowego oraz charakterystycznych rozwiązań, które przyjęto w innych państwach. Tło zasadniczych rozważań stanowi rys historyczny relacji państwo-Kościół.
Studenci uczestniczący w zajęciach powinni zdobyć gruntowną wiedzę na temat przepisów dotyczących wolności religijnej jednostek oraz sytuacji prawnej kościołów i innych związków wyznaniowych. Uzyskana wiedza powinna się przyczynić do ukształtowania świadomości praw przynależnych własnej wspólnocie religijnej oraz postawy poszanowania praw należnych innym. Oczekiwanym efektem uczestnictwa w zajęciach jest również umiejętność praktycznego stosowania norm z zakresu prawa wyznaniowego.
Wymagania wstępne
Wykład jest prowadzony jako obowiązkowy dla studentów II roku studiów. W zajęciach uczestniczą zarówno studenci świeccy, jak i duchowni. Warunkiem owocnego uczestnictwa w zajęciach jest posiadanie podstawowej wiedzy na temat systemu prawa polskiego, która przekazywana jest studentom w trakcie pierwszego i drugiego roku studiów kanonistycznych m.in. w ramach przedmiotów pt. Prawoznawstwo i Wybrane zagadnienia z prawa polskiego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Moduł programowy: Moduł 3 – przedmioty kształcenia ogólnego » Prawo wyznaniowe
Efekty kształcenia:
K2A_K03 docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06 odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07 jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08 ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01 potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03 potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04 potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08 potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11 posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01 zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02 ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03 ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04 zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07 ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08 ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09 zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11 ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12 zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13 ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14 ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15 zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji
Metody dydaktyczne
wykład konwencjonalny, wykład z wykorzystaniem materiałów źródłowych i prezentacji multimedialnych, dla zainteresowanych pomocniczo udostępniony jest również kurs e-learningowy.
Treści programowe przedmiotu
Zagadnienia wprowadzające: pojęcie prawa wyznaniowego i jego miejsce w systemie prawa polskiego, pojęcie związku wyznaniowego, unormowania państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych
Systemy relacji państwo–Kościół w ujęciu historycznym, państwa wyznaniowe a państwa świeckie – cechy, przykłady
Historia relacji państwo–Kościół w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem regulacji wyznaniowych przyjętych w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
Stosunek Unii Europejskiej do religii i kościołów
System źródeł prawa wyznaniowego Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne gwarancje wolności sumienia i religii, szczegółowe uprawnienia wynikające z wolności sumienia i religii, formy zrzeszeń w celach religijnych, zakaz dyskryminacji ze względu na wyznanie, środki ochrony wolności sumienia i religii
Naczelne zasady instytucjonalnych relacji między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi w Polsce
Podmiotowość prawnomiędzynarodowa Stolicy Apostolskiej i Państwa Miasta Watykańskiego, specyfika konkordatu jako umowy międzynarodowej
Osobowość cywilnoprawna jednostek organizacyjnych Kościoła katolickiego oraz innych związków wyznaniowych
Funkcje publiczne związków wyznaniowych (w tym: wyznaniowa forma zawarcia małżeństwa cywilnego, nauczanie religii w publicznych przedszkolach i szkołach)
Działalność własna związków wyznaniowych (w tym: kult publiczny, prawne ramy funkcjonowania duszpasterstw specjalnych)
Administracja wyznaniowa (struktura, zadania, w tym: rejestr kościołów i związków wyznaniowych), komisje państwowo-kościelne
Finansowanie kościołów i innych związków wyznaniowych (w tym: ofiary składane przez wiernych na rzecz związków wyznaniowych – zagadnienia prawne, Fundusz Kościelny, perspektywy zmiany modelu finansowania związków wyznaniowych w Polsce)
Zwolnienia podatkowe i celne kościelnych osób prawnych, regulacja spraw majątkowych kościelnych osób prawnych, fundacje kościelne
Status prawny osób duchownych: zagadnienia ogólne, duchowny jako świadek, prawna ochrona tajemnicy spowiedzi, opodatkowanie przychodów osób duchownych
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
WARUNKI ZALICZENIA PRZEDMIOTU: posiadanie wiedzy objętej tematyką zajęć
FORMA ZALICZENIA ZAJĘĆ: egzamin ustny
KRYTERIA ZALICZENIA: wiedza pozytywna zweryfikowana podczas egzaminu
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.A. Mezglewski, H. Misztal, P. Stanisz, Prawo wyznaniowe, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.J. Krukowski, Polskie prawo wyznaniowe, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007.
2.M. Pietrzak, Prawo wyznaniowe, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2010.
3.H. Misztal, Historia relacji państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce w: Prawo wyznaniowe, red. H. Misztal, P. Stanisz, wyd. 2, Wydawnictwo Diecezjalne Sandomierz, Lublin-Sandomierz 2003, s. 75-172.
4.J. Krukowski, Kościół i państwo. Podstawy relacji prawnych, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 2000.
5.Państwo i kościół w krajach Unii Europejskiej, tłum. J. Łopatowska-Rynkowska, M. Rynkowski, Wydawnictwo Kolonia Limited, Wrocław 2007.
6.K. Orzeszyna, Podstawy relacji między państwem a kościołami w konstytucjach państw członkowskich i traktatach Unii Europejskiej, Lublin 2007.
7.H. Misztal, P. Stanisz, Wolność wyznania a symbole religijne w życiu publicznym „państwa świeckiego”, „Annales Canonici” 2010, t. 6, s. 37-54.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (niestacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 3 – przedmioty kształcenia ogólnego » Prawo wyznaniowe
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji
Etap:Rok III - Semestr 5
Punkty ECTS: 4
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 3 – przedmioty kształcenia ogólnego » Prawo wyznaniowe
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji