Kościelne prawo małżeńskie (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr Wojciech Witkowski
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Przedstawienie prawa małżeńskiego Kościoła katolickiego
C2 - Kształtowanie u studentów umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także umiejętności systemowej interpretacji przepisów prawnych
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności stosowania praktycznego przepisów prawa małżeńskiego
Wymagania wstępne
W1 - znajomość podstaw prawa kanonicznego
W2 - podstawowa znajomość teologii katolickiej w zakresie sakramentologii
W3 - podstawowa znajomość łaciny prawniczej
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student zna odpowiednie przepisy prawne, poprawnie dokonuje ich analizy i interpretacji (K2A_W01; K2A_W05; K2A_W07).
2. Student ma wiedzę na temat natury i godności małżeństwa (K2A_W06)
3. Student zna warunki ważnego zawarcia małżeństwa (K2A_W13)
4. Student zna zgodne z prawem kościelnym możliwości rozłączenia małżonków (K2A_W06)

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student potrafi wyszukać i poprawnie zinterpretować przepisy prawa małżeńskiego (K2A_U01; K2A_U02);
2. student potrafi zastosować przepisy do konkretnych przypadków (kazusów) wskazanych przez prowadzącego zajęcia (K2A_U08; K2A_U09).
3. student jest przygotowany do pracy zwłaszcza w adwokaturze kościelnej i w poradniach życia rodzinnego (K2A_U11; K2A_U12; K2A_U05)

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć student nabędzie następujące postawy:
1. student przyjmuje aktywną postawę w działalności w Kościele (K2A_K04);
2. student postępuje zgodne z zasadami etyki (K2A_K06);
3. student jest zdolny do wykonywania kościelnych urzędów prawniczych (K2A_K02; K2A_K07);
4. student jest przygotowany do dyskusji społecznej na temat małżeństwa i rodziny poprzez ukazywanie godności życia małżeńskiego, wzniosłości zadań i niezastąpionej roli małżeństwa (K2A_K04).
Metody dydaktyczne
Praca z tekstem, prezentacja dokumentów, wykład i dyskusja, prezentacja przez studenta wyznaczonego referatu, kolokwia sprawdzające wiedzę studenta
Treści programowe przedmiotu
1. Pojęcie małżeństwa. Rodzaje małżeństw. Cele i przymioty małżeństwa.
2. Przygotowanie kanoniczne i duszpasterskie do małżeństwa.
3. Pojęcie przeszkody zrywającej. Ustanawianie, podział i dyspensowanie od przeszkód małżeńskich.
4. Pojęcie zgody małżeńskiej. Sposób wyrażenia zgody.
5. Wpływ stanu psychicznego nupturientów na ważność zgody małżeńskiej.
6. Wady zgody małżeńskiej wynikające ze sfery intelektualnej nupturientów.
7. Wady zgody małżeńskiej wynikające ze sfery wolitywnej nupturientów.
8. Forma zawarcia małżeństwa.
9. Małżeństwo „konkordatowe”.
10. Małżeństwa mieszane i im podobne: pojęcie i rodzaje, zasady duszpasterstwa.
11. Ustanie małżeństwa kanonicznego.
12. Separacja: pojęcie, rodzaje, warunki ustanowienia.
13. Uważnienie małżeństwa: pojęcie, rodzaje, warunki uważnienia.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminów z zakresu prawa małżeńskiego
(U) - Student nie potrafi zastosować zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student nie potrafi wskazać bazy źródłowej

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa małżeńskiego
(U) - Student potrafi zastosować niektóre zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student potrafi wyszukać ustawy kościelne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów z zakresu prawa małżeńskiego
(U)- Student potrafi zastosować większość zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do prostych kazusów

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa małżeńskiego
(U)- Student potrafi zastosować wszystkie zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do skomplikowanych kazusów
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Źródła prawa:
1. Kodeks Prawa Kanonicznego, Księga IV, Tytuł VII.
2. Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich, Tytuł XVI, Rozdział VII.
3. Pozakodeksowe dokumenty Stolicy Apostolskiej dotyczące małżeństwa.
4. Dokumenty Konferencji Episkopatu Polski dotyczące małżeństwa.

Literatura:
1. W. Góralski, Małżeństwo kanoniczne, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011.
2. K. Piasecki, Prawo małżeńskie, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011.
3. R. Sztychmiler, Doktryna Soboru Watykańskiego II o celach małżeństwa i jej recepcja w Kodeksie Prawa Kanonicznego z roku 1983, wyd. TN KUL, Lublin 1993.
4. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz, (red.) P. Majer, wyd. Wolters Kluwer, Kraków 2011.
5. Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, t. 3, (red.) P. Hemperek, W. Góralski, wyd. RW KUL, Lublin 1986.
6. T. Pawluk, Prawo kanoniczne według kodeksu Jana Pawła II, t. III, Prawo małżeńskie, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 2010.
7. P.M. Gajda, Prawo małżeńskie Kościoła katolickiego, Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos, Tarnów 2000.
8. L. Adamowicz, Stwierdzenie stanu wolnego niekatolików i nieochrzczonych przed zawarciem małżeństwa kanonicznego, \\\"Annales Canonici\\\" 4 (2008) s. 39-62.
9. L. Adamowicz, Forma prawna zawarcia małżeństwa mieszanego wyznaniowo, [w:] (red.) J. Krukowski, M. Sitarz, K. Dziub, Zagadnienia międzywyznaniowe w realizacji misji uświęcającej Kościoła, Lublin 2010, s. 195-215.
10. L. Adamowicz, Zarys kościelnego prawa małżeńskiego, [w:] (red.) U. Dudziak, G. Koszałka, J. Młyński, Poradnictwo rodzinne w teorii i w praktyce, Kraków 2013, s. 76-95.
11. K. Mikołajczuk, Jurysdykcja międzynarodowa w sprawach małżeńskich. Wybrane zagadnienia, RNP 22 (2012) n. 2, s. 89-104.
12. K. Mikołajczuk, Uznanie za zmarłego a możliwość zawarcia nowego małżeństwa. Wybrane zagadnienia prawa cywilnego i kanonicznego, RNP 23 (2013) n. 2, s. 93-120.
13. M. Czapla, Poję™cie matrimoniale foedus w kan. 1055 par. 1 KPK, Ius Matrimoniale 5(11) 2000, str. 23-40.
14. W. Góralski, Znaczenie prawne zwrotu bonum coniugum w kan. 1055 par. 1 KPK, w: Ius Matrimoniale 5(11) 2000, s. 43-61.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Kościelne prawo małżeńskie (* ćwiczenia)
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji