Kościelne prawo karne materialne (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Krzysztof Mikołajczuk
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1: doprowadzenie do przyswojenia i późniejszego stosowania wiedzy z zakresu ustanawiania, aplikowania i zwalniania z sankcji karnych w Kościele.
Wymagania wstępne
brak
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA:
- student ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie do karania swoich wiernych przez Kościół; źródłach normy karnej; przestępstwie kościelnym w ogólności (definicja przestępstwa kościelnego, podział przestępstw kościelnych, stadia przestępstwa; współudział w przestępstwie); podmiocie sankcji karnych w Kościele; karach, ich podziałach i wymierzaniu; okolicznościach wpływających na poczytalność i karalność czynu przestępnego oraz o sposobach ustania kar kanonicznych K2A_W11; K2A_W14.

UMIEJĘTNOŚCI:
- poprzez znajomość materialnego prawa karnego, w ujęciu historycznym i aktualnych przepisach Kościoła łacińskiego, przygotowanie studentów do praktycznego ich stosowania w poradnictwie prawnym lub w sądownictwie kościelnym K2A_U06
- zdobycie umiejętności prowadzenia przedprocesowych porad prawnych, pisania pism obrończych, prowadzenia twórczego i owocnego dialogu z innymi uczestnikami sporu administracyjnego K2A_U04; K2A_U08; K2A_U05.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY):
- znajomość i umiejętność odpowiedzialnego interpretowania i stosowania instytucji kanonicznego prawa karnego w duchu eklezjologii posoborowej K2A_K03
- kształtowanie postaw opartych na takich wartościach jak sumienność, rzetelność, szacunek dla prawdy, sprawiedliwość, autentyczność K2A_K03
- budzenie poczucia odpowiedzialności za Kościół i troski o powiększanie w nim dobra wspólnego K2A_K04; K2A_K08
Metody dydaktyczne
wykład z elementami dyskusji nad aktualnymi zagadnieniami prawa karnego; metoda historyczno-prawna oraz dogmatyczna; praca z tekstami źródłowymi i literaturą przedmiotu, rozwiązywanie kazusów.
Treści programowe przedmiotu
Władza karania w Kościele.
Przestępstwo kościelne w ogólności: definicja przestępstwa kościelnego; podział przestępstw kościelnych; wielkość przestępstwa; stadia przestępstwa.
Źródła kar kościelnych: ustawa i nakaz karny.
Podmiot sankcji karnych w Kościele.
Kara kościelna w ogólności: pojęcie i cele kary kościelnej; rodzaje kar kościelnych; środki karne i pokuty.
Wymierzanie kar kościelnych.
Zewnętrzne naruszenie ustawy, poczytalność i wina sprawcy jako podstawy odpowiedzialności karnej.
Okoliczności wpływające na poczytalność i karalność czynu przestępnego.
Ustanie kar kościelnych.
Przestępstwa przeciwko religii i jedności Kościoła.
Przestępstwa przeciwko władzy kościelnej i wolności Kościoła.
Uzurpacja kościelnych zadań oraz przestępstwa w ich wykonywaniu.
Przestępstwo fałszu.
Przestępstwa przeciwko specjalnym obowiązkom.
Przestępstwa przeciwko życiu i wolności człowieka.
Zasada ogólna wymiaru kar kościelnych.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie posiada podstawowej wiedzy z zakresu Kościelnego prawa karnego materialnego
(U) - Student nie potrafi wykorzystać podstawowej wiedzy z prawa kanonicznego do analizy norm prawnych z zakresu Kościelnego prawa karnego materialnego
(K) - Student nie utożsamia się z wartościami realizowanymi przez Kościół

Ocena dostateczna
(W) - Student zna podstawowe pojęcia i terminy występujące w Kościelnym prawie karnym materialnym
(U) - Student potrafi wykorzystać podstawową wiedzę nabytą w innych dziedzinach prawa, potrzebną do prawidłowego zastosowania w Kościelnym prawie karnym materialnym
(K) - Student utożsamia się z wartościami głoszonymi przez Kościół

Ocena dobra
(W) - Student zna większość pojęć i terminów występujących w Kościelnym prawie karnym materialnym
(U) - Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z innych dziedzin prawa kanonicznego do właściwej interpretacji norm prawnych w Kościelnym prawie karnym materialnym
(K) - Student utożsamia się z wartościami realizowanymi przez Kościół

Ocena bardzo dobra
(W) - Student zna wszystkie pojęcia i terminy z zakresu Kościelnego prawa karnego materialnego oraz zapoznał się z literaturą przedmiotu
(U) - Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę z różnych dziedzin prawa kanonicznego i w pogłębiony sposób analizować przepisy w Kościelnym prawie karnym materialnym
(K) - Student utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1. T. Pawluk, Prawo kanoniczne według kodeksu Jana Pawła II, t. IV, Doczesne dobra Kościoła. Sankcje w Kościele. Procesy, Olsztyn 1990.
2. Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego, red. P. Majer, Kraków 2011.
3. J.A. Renken, The Penal Law of the Roman Catholic Chuch. Commentary on Canons 1311-1399 and 1717-1731 and Other Sources of Penal Law, Ottawa 2015.
4. Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. Księga VII. Procesy, (red.) J. Krukowski, t. V, Poznań 2007.
5. J. Syryjczyk, Kanoniczne prawo karne. Część szczególna, Warszawa 2003.
6. J. Syryjczyk, Sankcje w Kościele. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2008.
7. E. Sztafrowski, Podręcznik prawa Kanonicznego, t. 4, Warszawa 1986.
8. W. Wójcik, J. Krukowski (red.), F. Lempa, Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, t. 4, Księga V Dobra doczesne Kościoła, Księga VI Sankcje w Kościele, Lublin 1987.
9. J. Syryjczyk, Pojęcie przestępstwa w świetle Kodeksu prawa kanonicznego Jana Pawła II, Prawo kanoniczne, 28(1985), nr 1-2, s. 85-96.
10. A.G. Miziński, Poczytalność elementem subiektywnym przestępstwa, „Roczniki Nauk Prawnych” tom XV, numer 1 – 2005, s. 417-435.
11. A.G. Miziński, Wpływ nauki Soboru Watykańskiego II na przepisy kościelnego prawa karnego w KPK z 1983 r., w: K. Burczak (red.), Sobór Watykański II. Inspiracje i wpływ na Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku, Lublin 2006, s. 61-92.
12. K. Mikołajczuk, Death Penalty Dilemmas. Selected Issues, „Roczniki Teologiczne” 63 (2016), z. 10, s. 23-40.
13. K. Mikołajczuk, Pojęcie i cel kary w kościele. Rys historyczno-prawny, „Studia Prawnicze KUL” 65 (2016), n. 1, s. 81-106.
14. K. Mikołajczuk, Ustanie prawa karania w prawie kanonicznym w przypadku śmierci sprawcy. Rys historyczno-prawny, w: Pecunia servire debet sed non regere. Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi Stanisławowi Dubielowi, red. K. Wiak, P. Kaleta, Wydawnictwo KUL, Lublin 2017, s. 231-241.
15. K. Mikołajczuk, Odpowiedzialność kanoniczno-karna rodziców według kan. 1366 Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 roku, „Roczniki Teologiczne” 64 (2017), z. 10, s. 115-125.


LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. A. Calabrese, Diritto penale canonico, Cinisello Balsamo 1990.
2. V. De Paolis - D. Cito, Le sanzioni nella Chiesa, commento al Codice di Diritto Canonico Libro VI, Urbaniana University Press Roma 2001.
3. A.G. Miziński, Gli Elementi costitutivi del delitto, „Apollinaris”, LXXIV(2001), s. 633-658.
4. A.G. Miziński, Ruolo dell’Ordinario nell’ambito penale, „Apollinaris” LXXVII (2004) 1-2, s. 319-355.
5. A.G. Miziński, La pena canonica come mezzo a difesa della comunione della Chiesa e dei diritti dei fedeli, “Apollinaris” 2004(LXXVII)3-4, s. 859–883.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Kościelne prawo karne materialne
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji