Opieka paliatywna (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Barbara Borowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zapoznanie studentów z problematyką dotyczącą śmierci i wsparcia osób, które jej doświadczają – odchodzących i zmagających się ze stratą drugiego człowieka.
C2 - Kształtowanie dojrzałej postawy wobec śmierci.
C3 - Nabywanie umiejętności związanych z praktyką tanatopedagogiki w różnych środowiskach (nieformalnych i instytucjonalnych).
Wymagania wstępne
W1 - Wiedza szczegółowa w zakresie diagnostyki środowiska i profilaktyki społecznej, teoretycznych podstaw wychowania oraz podstaw prawnych działalności pedagogicznej i funkcjonowania instytucji.
W2 - Znajomość zagadnień z przedmiotów: pedagogika przedszkolna, pedagogika szkolna, pedagogika społeczna, psychologia, diagnostyka i profilaktyka społeczna, resocjalizacja, pedagogika specjalna.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 Student zna terminologię używaną w opiece paliatywnej oraz jej zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych na poziomie rozszerzonym.
K_W16 Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych oraz etyki zawodowej w opiece paliatywnej w Polsce.
K_W76 ma uporządkowaną wiedzę o uczestnikach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, pogłębioną w zakresie edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zwłaszcza dzieci przewlekle chorych. Zna problemy rodzin opiekujących się dziećmi chorymi.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U19 Ma pogłębione umiejętności obserwowania, diagnozowania sytuacji psychospołecznych, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K06 Odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów i pośrednio modeluje to podejście wśród innych.
Metody dydaktyczne
Dyskusja, praca z tekstem, praca grupowa.
Treści programowe przedmiotu
1. Opieka paliatywna – ujęcia definicyjne, charakterystyka.
2. Historia ruchu hospicyjnego.
3. Formy i instytucje opieki paliatywnej.
4. Śmierć – aspekt biopsychiczny, prawny, społeczny.
5. Etapy radzenia sobie z cierpieniem i umieraniem (E. Kübler-Ross).
6. Komunikacja w opiece paliatywnej (przekazywanie informacji o chorobie terminalnej, o śmierci bliskich, komunikacja z osobą przeżywającą żałobę).
7. Żałoba i jej etapy, sposób przeżywania.
8. Duchowy wymiar i etyczne aspekty opieki paliatywnej (kontekst eutanazji i uporczywej terapii).
9. Pedagogiczne aspekty opieki paliatywnej i wolontariat hospicyjny (w tym resocjalizacyjny).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
W - student nie zna terminologii używanej w opiece paliatywnej oraz jej zastosowania w dyscyplinach pokrewnych na poziomie rozszerzonym. Nie ma uporządkowanej wiedzy na temat zasad i norm etycznych oraz etyki zawodowej w opiece paliatywnej w Polsce. Nie ma uporządkowanej wiedzy dotyczącej działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, pogłębionej w zakresie edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zwłaszcza dzieci przewlekle chorych. Nie zna problemów rodzin opiekujących się dziećmi chorymi. U - nie posiada umiejętności obserwowania, diagnozowania sytuacji psychospołecznych, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań. K – nie odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, nie czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać.
Ocena dostateczna
W - student zna terminologię używaną w opiece paliatywnej oraz jej zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych na poziomie rozszerzonym. Ma uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych oraz etyki zawodowej w opiece paliatywnej w Polsce. Posiada uporządkowaną wiedzę dotyczącą działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, pogłębioną w zakresie edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zwłaszcza dzieci przewlekle chorych. Zna problemy rodzin opiekujących się dziećmi chorymi. U - posiada umiejętność obserwowania, diagnozowania sytuacji psychospołecznych, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań. K – odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać.
Ocena dobra
W - student zna definiuje i refleksyjnie wyjaśnia terminologię używaną w opiece paliatywnej oraz jej zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych na poziomie rozszerzonym. Ma i wyjaśnia uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych oraz etyki zawodowej w opiece paliatywnej w Polsce. Posiada uporządkowaną wiedzę dotyczącą działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, pogłębioną w zakresie edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zwłaszcza dzieci przewlekle chorych. Zna i wyjaśnia problemy rodzin opiekujących się dziećmi chorymi. U - posiada umiejętność obserwowania, diagnozowania sytuacji psychospołecznych, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań. K - odznacza się zaangażowaniem i odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać.
Ocena bardzo dobra
W - student zna definiuje i refleksyjnie oraz krytycznie wyjaśnia terminologię używaną w opiece paliatywnej oraz jej zastosowanie w dyscyplinach pokrewnych na poziomie rozszerzonym. Ma i interpretuje uporządkowaną wiedzę na temat zasad i norm etycznych oraz etyki zawodowej w opiece paliatywnej w Polsce. Posiada dojrzałą wiedzę dotyczącą działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, pogłębioną w zakresie edukacji osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi zwłaszcza dzieci przewlekle chorych. Zna i interpretuje problemy rodzin opiekujących się dziećmi chorymi. U - posiada dojrzałą umiejętność obserwowania, diagnozowania sytuacji psychospołecznych, racjonalnego oceniania złożonych sytuacji edukacyjnych oraz analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań. K - odznacza się dużym zaangażowaniem i odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny za i wobec ludzi, dla których dobra stara się działać.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Binebessel J., Janowicz A., Krakowiak P., Jak rozmawiać z uczniami o końcu życia i wolontariacie hospicyjnym, Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, Gdańsk 2000.
Chudy W., Odchodzenie z nadzieją. U podstaw pedagogiki umierania, w: Dar i tajemnica śmierci. Tydzień Eklezjologiczny 2006. W trosce o Kościół, t. 7, Polihymnia, Lublin 2007, s. 117-140 także „Ethos” 2007, nr 79-80, s. 21-42.
Kaczkowski J., Jabłońska K., Szału nie ma, jest rak, Biblioteka Więzi, Warszawa 2013.
Kalina K., Akuszerka dusz, przekł. M. Pisarski, VERBINUM, Warszawa 2001.
Krakowiak P., Krzyżanowski D., Modlińska A., Przewlekle chory w domu. Poradnik dla rodzin i opiekunów, Fundacja Hospicyjna, Gdańsk 2010.
Krakowiak P., Strata, osierocenie i żałoba, Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, Gdańsk 2007.
Krakowiak P., Zdążyć z prawdą. O sztuce komunikacji w hospicjum, Fundacja Hospicyjna, Gdańsk 2009.
Kübler-Ross E., Rozmowy o śmierci i umieraniu, tłum. I. Doleżał-Nowicka, Media Rodzina, Poznań 1998.
Podręcznik wolontariusza hospicyjnego, red. P. Krakowiak, A. Modlińska, Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, Gdańsk 2008.
Zaorska B., Podróż na krańce życia, Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, Warszawa 1995.
Literatura uzupełniająca:
Bernard Christiaen, Godne życie godna śmierć, CiS 1996.
Cole R., Cud życia, cud umierania. Moja podróż ku życiu po tamtej stronie, Kraków 2003.
Kessler D., Śmierć jest częścią życia: o prawo do godnego umierania, „Świat Książki”, Warszawa 1999.
Kubler A. Opieka paliatywna, Urban & Partner, Wrocław 2005.
Machinek M., Śmierć w dyspozycji człowieka. Wybrane problemy etyczne u kresu ludzkiego życia, „Hosianum”, Olsztyn 2004.
Maciarz A., Dziecko przewlekle chore. Opieka i wsparcie, Warszawa 2006.
Obuchowska J., Dziecko niepełnosprawne w rodzinie, Warszawa 1999.
Piekut-Brodzka D., Kulczyńska-Kwapisz J. (red.), Pedagogika specjalna dla pracowników socjalnych, Warszawa 2009.
Sowa J., Pedagogika specjalna w zarysie, Rzeszów 1999.
Twycross R., Opieka paliatywna nad terminalnie chorym, „Margrafsen”, Bydgoszcz 1996.
Wojciechowski F., Niepełnosprawność, rodzina, dorastanie, Warszawa 2007.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę