Teorie i modele bezpieczeństwa (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Andrzej Podraza prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Nauk Politycznych i Spraw Międzynarodowych
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - ukazanie transformacji rozumienia pojęcia bezpieczeństwa
C2 – uzyskanie umiejętności analizy bezpieczeństwa międzynarodowego z punktu widzenia najważniejszych podejść teoretycznych
C3 – zrozumienie istoty poszczególnych koncepcji zapewnienia bezpieczeństwa
Wymagania wstępne
Znajomość podstawowych zagadnień i pojęć z zakresu nauki o bezpieczeństwie.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W01 Absolwent posiada wiedzę interdyscyplinarną z obszaru nauk społecznych, w tym szczególnie z zakresu nauk o bezpieczeństwie oraz ich relacji do innych nauk społecznych.
K_W02 Absolwent rozumie istotę oraz uwarunkowania bezpieczeństwa państwa zarówno w skali lokalnej, ogólnopaństwowej, jak i międzynarodowej.
K_W03 Absolwent posiada wiedzę nt. funkcjonowania systemu bezpieczeństwa państwa.
K_W04 Absolwent posiada podstawową wiedzę dot. budowania systemów bezpieczeństwa, w tym o prowadzenia badań nad bezpieczeństwem narodowym przy pomocy odpowiednich metod, technik i narzędzi badawczych.
K_W08 Absolwent posiada podstawową wiedzę nt. bezpieczeństwa, globalnego, systemów bezpieczeństwa wybranych państw, a także bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego Unii Europejskiej.

UMIEJĘTNOŚCI
K_U01 Absolwent potrafi wykorzystywać zdobytą wiedzę teoretyczną dot. bezpieczeństwa narodowego oraz powiązanych z nim dziedzin wiedzy do analizowania i wyjaśniania kwestii szczegółowych odnoszących się do bezpieczeństwa państwa, ochrony porządku prawnego, integralności terytorialnej państwa oraz ochrony jego interesów ekonomicznych.
K_U02 Absolwent potrafi zarządzać procesami bezpieczeństwa w administracji państwowej i samorządowej, w tym także w warunkach kryzysowych, potrafiąc oceniać przydatność standardowych metod oraz procedur przy realizacji zadań związanych z zapewnieniem szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego.
K_U03 Absolwent potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną związaną z naukami o bezpieczeństwie do analizowania zachowań ludzi i społeczeństwa, diagnozowania oraz prognozowania sytuacji mających wpływ na bezpieczeństwo narodowe, a także budować strategie działań dotyczących bezpieczeństwa narodowego w różnych obszarach życia państwa.
K_U04 Absolwent wykorzystując posiadaną wiedzę teoretyczną potrafi rozwiązywać konkretne problemy związane z bezpieczeństwem narodowym, prognozować działania zapewniające państwu bezpieczeństwo oraz przewidywać skutki tychże działań.
K_U06 Absolwent potrafi prawidłowo oceniać zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, a także identyfikować ich przyczyny.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K02 Absolwent posiada szeroką wiedzę w zakresie bezpieczeństwa, która może być efektywnie wykorzystana w praktyce związanej z działalnością społeczną, pracą w administracji oraz w sferze gospodarczej.
K_K03 Absolwent potrafi skutecznie zarządzać procesami bezpieczeństwa w administracji państwowej i samorządowej
K_K04 Absolwent jest przygotowany do samodzielnego zdobywania i doskonalenia wiedzy oraz umiejętności związanych z obszarem bezpieczeństwa narodowego, a także rozumie potrzebę stałego dokształcania się i podnoszenia własnych kwalifikacji zawodowych.
Metody dydaktyczne
Wykład.
Treści programowe przedmiotu
1. Pojęcie bezpieczeństwa

(a) podstawowe kategorie: bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo międzynarodowe, bezpieczeństwo globalne, bezpieczeństwo wewnętrzne

(b) wąskie i szerokie pojęcie bezpieczeństwa

(c) ewolucja zakresu bezpieczeństwa międzynarodowego

2. Ewolucja bezpieczeństwa międzynarodowego po 1945 r.

(a) okres Zimnej Wojny

(b) okres pozimnowojenny

3. Teorie bezpieczeństwa międzynarodowego
(a) realizm i neorealizm
(b) liberalizm i neoliberalizm
(c) konstruktywizm społeczny
(d) inne podejścia teoretyczne

4. Zagrożenia i wyzwania bezpieczeństwa międzynarodowego – przemiany w okresie pozimnowojennym

5. Zapewnienie bezpieczeństwa międzynarodowego

(a) reżimy międzynarodowe

(b) metody pokojowego rozwiązywania sporów

(c) koncepcja bezpieczeństwa zbiorowego

(d) sojusz wojskowy

6. Przyszłość bezpieczeństwa
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ostateczna ocena:
(1) Egzamin ustny: wykład + literatura obowiązkowa - 90%
(2) Obecność na wykładach - 10%
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Lektury obowiązkowe

J. Garnett, Przyczyny wojny i warunki pokoju, w: J. Baylis, J. Wirtz, C. S. Gray, E. Cohen (red.), Strategia we współczesnym świecie. Wprowadzenie do studiów strategicznych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009, s. 19-42.

J. S. Nye, Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009 (roz. V: Zimna wojna, s. 168-222).

M. Pietraś, Bezpieczeństwo międzynarodowe, w: M. Pietraś (red.), Międzynarodowe stosunki polityczne, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2006, s. 323-349.

A. Podraza, Ewolucja zagrożeń i wyzwań bezpieczeństwa międzynarodowego w okresie pozimnowojennym, w: K. Budzowski (red.), Międzynarodowe wyzwania bezpieczeństwa, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Kraków 2010, s. 7-19.

A. Podraza, Cyberterroryzm jako wzrastające zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego w XXI wieku, w: A. Podraza, P. Potakowski, K. Wiak (red.), Cyberterroryzm zagrożeniem XXI wieku: perspektywa politologiczna i prawna, Difin SA, Warszawa 2013, s. 21-43.

A. Wojciuk, Bezpieczeństwo w teoriach stosunków międzynarodowych, w: R. Kuźniar et al., Bezpieczeństwo międzynarodowe, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012, s. 416-447.

R. Zięba, Pozimnowojenny paradygmat bezpieczeństwa międzynarodowego, w: R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2008, s. 15-39.


Podręcznik

P. Williams (red.), Studia bezpieczeństwa, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012.
Kierunek studiów: Bezpieczeństwo narodowe (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 6
Forma zaliczenia: Egzamin