Metodyka edukacji polonistycznej (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Barbara Borowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Poznanie elementów strukturalnych metodyki edukacji polonistycznej.
C2 - Nabywanie przez studentów kompetencji polonistycznych.
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności metodycznych do prowadzenia zajęć z zakresu edukacji polonistycznej z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
C4 - Nabywanie przez studentów umiejętności projektowania zajęć z zakresu edukacji polonistycznej w klasach I-III
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość zagadnień z przedmiotu: pedagogika szkolna.
W2- Znajomość zagadnień z przedmiotu: dydaktyka ogólna.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student wymienia i opisuje metody nauki czytania i pisania- K_W20.
2. Student wymienia i opisuje sposoby pracy z tekstem literackim - K_W26.
UMIEJĘTNOŚCI
1. Student projektuje sytuacje edukacyjne służące realizacji celów i treści edukacji polonistycznej - K_U15.
2. Student podejmuje twórcze autorskie projekty rozwijania kompetencji językowych uczniów - K_U17.
3. Student potrafi dokonać diagnozy gotowości do nauki czytania i pisania- K_U19.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma świadomość konieczności indywidualizacji działań edukacyjnych w stosunku do dzieci w klasach młodszych szkoły podstawowej podczas zajęć z edukacji polonistycznej - K_K14
Metody dydaktyczne
• Metody dialogowe
• Metody warsztatowe
• Praca w grupach
Treści programowe przedmiotu
1. Analiza podstawy programowej pod kątem zakresu celów i treści edukacji polonistycznej. Koncepcja nowej reformy.
2. Przygotowanie dzieci do nauki czytania w przedszkolu. Diagnozowanie dojrzałości i gotowości dzieci do nauki czytania i pisania– analiza testów.
3. Metody nauki czytania – projektowanie sytuacji edukacyjnych.
4. Eksperymentalne metody nauki czytania i pisania (G. Doman, I. Majchrzak, B.Rocławski, kinezjologia edukacyjna) – projektowanie sytuacji edukacyjnych.
5. Metoda Glottodydaktyki, ćwiczenia wybrzmiewania głosek w izolacji.
6. Etapy wprowadzania litery, realizacja materiału elementarzowego.
7. Nauka ortografii w kształceniu zintegrowanym – projektowanie sytuacji edukacyjnych.
8. Nauka gramatyki w kształceniu zintegrowanym – projektowanie sytuacji edukacyjnych.
9. Przegląd pakietów edukacyjnych do pracy z dziećmi w wieku wczesnoszkolnym. Praca z tekstem i lekturą. Literatura dla dzieci, czasopisma, poezja i proza.
10. Ćwiczenia redakcyjne, redagowanie tekstów (opis, opowiadanie, sprawozdanie, list, swobodne teksty).
11. Czytanie (wybór tekstów). Techniki czytania ze zrozumieniem – prezentacja.
12. Trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci - diagnozowanie dysleksji, programy terapeutyczne. Ćwiczenia oddechowe, logopedyczne.
13. Ocenianie postępów dzieci w zakresie edukacji polonistycznej, formy oceny - projektowanie własnych rozwiązań.
14. Prezentacja materiałów dydaktycznych, projektowanie środków i pomocy do zajęć.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie potrafi wymienić i opisać metod nauki czytania i pisania. Nie zna sposobów pracy z tekstem literackim.
(U) - Student nie potrafi poprawnie zaprojektować sytuacji edukacyjnych służących realizacji celów i treści edukacji polonistycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Nie podejmuje w sposób twórczy zadań mających na celu rozwijanie kompetencji językowych dziecka w młodszym wieku szkolnym. Nie potrafi dokonać diagnozy gotowości dziecka do czytania i pisania.
(K) - Student nie ma świadomości konieczności indywidualizacji działań edukacyjnych podczas zajęć z edukacji polonistycznej w klasach młodszych szkoły podstawowej.

Ocena dostateczna
(W) - Student wymienia i potrafi opisać niektóre z metod nauki czytania i pisania. Posiada ogólną wiedzę na temat sposobów pracy z tekstem literackim.
(U) - Student potrafi w sposób odtwórczy zaprojektować sytuacje edukacyjne służące realizacji celów i treści edukacji polonistycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Nie podejmuje w sposób twórczy zadań mających na celu rozwijanie kompetencji językowych dziecka w młodszym wieku szkolnym. Zna narzędzia służące diagnozie gotowości dziecka do czytania i pisania, nie zawsze prawidłowo potrafi z nich korzystać.
(K) - Student ma świadomość konieczności indywidualizacji działań edukacyjnych podczas zajęć z edukacji polonistycznej w klasach młodszych szkoły podstawowej.

Ocena dobra
(W) - Student wymienia i opisuje większość z metod nauki czytania i pisania. Posiada wiedzę na temat sposobów pracy z tekstem literackim.
(U) - Student potrafi prawidłowo zaprojektować sytuacje edukacyjne służące realizacji celów i treści edukacji polonistycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Nie podejmuje w sposób twórczy zadań mających na celu rozwijanie kompetencji językowych dziecka w młodszym wieku szkolnym. Zna narzędzia służące diagnozie gotowości dziecka do czytania i pisania, prawidłowo potrafi z nich korzystać.
(K) - Student ma świadomość konieczności indywidualizacji działań edukacyjnych podczas zajęć z edukacji polonistycznej w klasach młodszych szkoły podstawowej.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student wymienia i szczegółowo charakteryzuje metody nauki czytania i pisania. Posiada wiedzę na temat sposobów pracy z tekstem literackim.
(U) - Student potrafi prawidłowo i w sposób twórczy zaprojektować sytuacje edukacyjne służące realizacji celów i treści edukacji polonistycznej w klasach I-III szkoły podstawowej.Podejmuje w sposób twórczy zadania mające na celu rozwijanie kompetencji językowych dziecka w młodszym wieku szkolnym. Zna narzędzia służące diagnozie gotowości dziecka do czytania i pisania, prawidłowo potrafi z nich korzystać, prawidłowo wyciąga i formułuje wnioski wynikające z diagnozy.
(K) - Student ma świadomość konieczności indywidualizacji działań edukacyjnych podczas zajęć z edukacji polonistycznej w klasach młodszych szkoły podstawowej.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Bałachowicz J., Kształtowanie umiejętności czytania ze zrozumieniem, Warszawa 1988.
Bogdanowicz M., Metoda Dobrego Startu, Warszawa 1989.
Borowska B., Drama w procesie dydaktyczno-wychowawczym w refleksji własnej, [w:] Z problematyki teatrologii i pedagogiki. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Marii Barbarze Styk, red. M. Nowak, E. Stoch, B. Borowska, Wydawnictwo KUL, Lublin 2015, ss. 397-414.
Borowska B., Glottodydaktyka ojczystojęzyczna w systemie edukacyjnym Bronisława Rocławskiego, [w:] Język i wychowanie. Księga jubileuszowa 45-lecia pracy naukowej Profesor Kazimiery Krakowiak, red. E. Domagała-Zyśk, A. Borowicz, R. Kołodziejczyk, Wydawnictwo KUL, Lublin 2016, ss. 111-124.
Borowska B., The linguistic basis of native language glottodidactics in the educational system of Bronisław Rocławski, “Language in different contexts” Research papers 2016 Volume VII (1) Part 2, Lithuanian University of Educational Sciences, Vilnius 2016, ss. 203-211. gs.elaba.lt/object/elaba:19488107/19488107.pdf
Brzezińska A. (red.), Czytanie i pisanie - nowy język dziecka, Warszawa 1987.
Burtowa M., Przygotowanie dzieci w wieku przedszkolnym do nauki czytania i pisania w szkole, Poznań 1992.
Cackowska M., Nauka czytania i pisania w klasach przedszkolnych, Warszawa 1984.
Cieszyńska J., Nauka czytania krok po kroku, Kraków 2001.
Czelakowska D., Metodyka edukacji polonistycznej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Kraków 2009.
Doman G., Jak nauczyć małe dziecko czytać, Bydgoszcz 1992.
Jakubowicz A., Lenartowska K., Plenkiewicz M., Czytanie w początkowych latach szkolnej edukacji, Bydgoszcz 1999.
Kamińska K., Nauka czytania dzieci w wieku przedszkolnym, Warszawa 1999.
Majchrzak I., Wprowadzenie dziecka w świat pisma, Warszawa 1995.
Polański E., Jakubowicz A., Dyka F., Ortografia i interpunkcja w nauczaniu początkowym, Łódź 1996.
Rocławscy, J., B., Przewodnik metodyczny do elementarza „Świat głosek i liter. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Bawię się i uczę się. Gdańsk 2012.
Rocławski, B., Glottodydaktyk-nauczyciel XXI wieku. Gdańsk 2012.
Rocławski, B., Nauka czytania i pisania. Gdańsk 2000.
Rocławski, B., Nauka ortografii z glottodywanikiem. Gdańsk 2010.
Rocławski, B., Podstawy wiedzy o języku polskim dla glottodydaktyków, pedagogów, psychologów i logopedów. Gdańsk 2001.
Rocławski, B., Rozsypanki obrazkowe sylabowe i głoskowe do nauki czytania i pisania. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Słuch fonemowy i fonetyczny. Teoria i praktyka. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Zabawy z klockami logo. Gdańsk 2010.
Węglińska M., Opis jako forma wypowiedzi w klasach początkowych, Warszawa 1989.
Węglińska M., Opowiadanie jako forma wypowiedzi w klasach początkowych, Kraków 1997.
Zakrzewska B., Trudności w czytaniu i pisaniu, modele ćwiczeń, Warszawa 1999.
Literatura uzupełniająca:
Arciszewska E., Czytanie globalne, czyli sojusz metod, „Edukacja i Dialog” 1998/2.
Borowska B., Jak uczyć czytać i pisać metodami glottodydaktyki ojczystojęzycznej? [w:] Полоністика у ХХІ столітті: між локальним і глобальним. Збірник праць з нагоди 190-річчя польської філології у Львівському Університеті; за ред. А. Кравчук, І. Бундзи. Київ : Інкос, 2018, ss. 214-220.
Borowska B., Glottodydaktyka ojczystojęzyczna jako innowacyjna metoda nauki czytania i pisania, [w:] Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność, red. Ірина Бундзи, Єгор Ковалевського, Алла Кравчук, Остап Сливинського, Firma INKOS, Kijów 2015, ss. 458-468.
Borowska B., What qualities should a teacher have to be able to teach children to read and write in an easy and enjoyable manner? W: Jamet, C,. and Nafti-Malherbe, C. (red.) Éduquer Aujourd\'hui: Mutations et Permanences. Contributions à la reflexion universitaire autour de l\'éducation, Les Acteurs du Savoir, Angers 2017, ss. 163-172.
Dudzińska I., Dziecko sześcioletnie uczy się czytać, Warszawa 1986.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę