Podstawy wiedzy o języku i edukacja polonistyczna w wychowaniu przedszkolnym i na I etapie edukacyjnym (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Barbara Borowska
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Poznanie przez studentów specyfiki edukacji polonistycznej w przedszkolu i w klasach I-III.
C2 - Zdobycie wiedzy w zakresie przygotowania do czytania oraz początkowej nauki czytania i pisania.
C3 - Umiejętność pracy z tekstem literackim i poetyckim.
C4 - Kształtowanie poprawności ortograficznej.
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość pedagogiki szkolnej, podstaw dydaktyki, podstaw teorii wychowania i podstaw psychologii rozwojowej.
W2 - Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę dydaktyczną i psychologiczną do wyjaśnienia problemów dydaktyczno-wychowawczych w zakresie kształcenia w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_W21 ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej.
UMIEJĘTNOŚCI
K_U17 potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności z zakresu edukacji językowej i polonistycznej, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT).
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_K09 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności potrzebnych do pełnienia pracy w przedszkolu i klasach I- III.
K_K10 docenia znaczenie edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej dla rozwoju intelektualnego dzieci w grupie i środowisku społecznym oraz odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Metody dydaktyczne
wykład, dyskusja
Pomoce dydaktyczne: zestaw multimedialny, akty prawne.
Treści programowe przedmiotu
1. Cele kształcenia polonistycznego w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej wynikające z nowej podstawy programowej MEN.
2. Stosowane metody w procesie nauki czytania i pisania.
3. Najnowsze koncepcje nauki czytania i pisania.
4. Proces i istota nauki czytania.
5. Rozumienie czytanego tekstu.
6. Proces nauki poprawnego pisania.
7. Trudności w czytaniu i pisaniu.
8. Podstawowe rodzaje wypowiedzi ustnych i pisemnych (opis, opowiadanie, sprawozdanie, list).
9. Praca z tekstem literackim – etapy opracowania czytanki lub lektury.
10. Praca z tekstem poetyckim.
11. Specyfika kształcenia językowego w nauczaniu przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
W - student nie posiada podstawowej wiedzy na temat edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej. U - nie potrafi samodzielnie zdobywać wiedzy i rozwijać swoich profesjonalnych umiejętności z zakresu edukacji językowej i polonistycznej, korzystając z różnych źródeł i nowoczesnych technologii (ICT). K – nie jest świadomy poziomu swojej wiedzy i umiejętności potrzebnych do pełnienia pracy w przedszkolu i klasach I- III. Nie docenia znaczenia edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej dla rozwoju intelektualnego dzieci w grupie i środowisku społecznym oraz nie odnosi zdobytej wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Ocena dostateczna
W – student ma uporządkowaną wiedzę na temat edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej. U - potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności z zakresu edukacji językowej i polonistycznej, korzystając z różnych źródeł i nowoczesnych technologii (ICT). K – ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności potrzebnych do pełnienia pracy w przedszkolu i klasach I- III. Docenia znaczenie edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej dla rozwoju intelektualnego dzieci w grupie i środowisku społecznym oraz odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Ocena dobra
W – student zna definiuje i refleksyjnie wyjaśnia wiedzę na temat edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej. U - potrafi samodzielnie analizować zdobytą wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności z zakresu edukacji językowej i polonistycznej, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT). K – dba o poziom swojej wiedzy i umiejętności potrzebnych do pełnienia pracy w przedszkolu i klasach I- III. ceni znaczenie edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej dla rozwoju intelektualnego dzieci w grupie i środowisku społecznym oraz odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Ocena bardzo dobra
W – student zna, definiuje oraz refleksyjnie i krytycznie wyjaśnia wiedzę na temat edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej. U - wykazuje duże zaangażowanie w samodzielnym zdobywaniu wiedzy i rozwijaniu swoich profesjonalnych umiejętności z zakresu edukacji językowej i polonistycznej, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT). K – jest świadomy pogłębionej wiedzy i umiejętności potrzebnych do pełnienia pracy w przedszkolu i klasach I- III. Ceni znaczenie edukacji językowej i polonistycznej w wieku przedszkolnym i na I etapie edukacji wczesnoszkolnej dla rozwoju intelektualnego dzieci, w grupie i środowisku społecznym oraz odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Bałachowicz J., Kształtowanie umiejętności czytania ze zrozumieniem, Warszawa 1988.
Bogdanowicz M., Metoda Dobrego Startu, Warszawa 1989.
Borowska B., Drama w procesie dydaktyczno-wychowawczym w refleksji własnej, [w:] Z problematyki teatrologii i pedagogiki. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Marii Barbarze Styk, red. M. Nowak, E. Stoch, B. Borowska, Wydawnictwo KUL, Lublin 2015, ss. 397-414.
Borowska B., Glottodydaktyka ojczystojęzyczna w systemie edukacyjnym Bronisława Rocławskiego, [w:] Język i wychowanie. Księga jubileuszowa 45-lecia pracy naukowej Profesor Kazimiery Krakowiak, red. E. Domagała-Zyśk, A. Borowicz, R. Kołodziejczyk, Wydawnictwo KUL, Lublin 2016, ss. 111-124.
Borowska B., The linguistic basis of native language glottodidactics in the educational system of Bronisław Rocławski, “Language in different contexts” Research papers 2016 Volume VII (1) Part 2, Lithuanian University of Educational Sciences, Vilnius 2016, ss. 203-211. gs.elaba.lt/object/elaba:19488107/19488107.pdf
Brzezińska A. (red.), Czytanie i pisanie - nowy język dziecka, Warszawa 1987.
Burtowa M., Przygotowanie dzieci w wieku przedszkolnym do nauki czytania i pisania w szkole, Poznań 1992.
Cackowska M., Nauka czytania i pisania w klasach przedszkolnych, Warszawa 1984.
Cieszyńska J., Nauka czytania krok po kroku, Kraków 2001.
Czelakowska D., Metodyka edukacji polonistycznej dzieci w wieku wczesnoszkolnym, Kraków 2009.
Doman G., Jak nauczyć małe dziecko czytać, Bydgoszcz 1992.
Jakubowicz A., Lenartowska K., Plenkiewicz M., Czytanie w początkowych latach szkolnej edukacji, Bydgoszcz 1999.
Kamińska K., Nauka czytania dzieci w wieku przedszkolnym, Warszawa 1999.
Majchrzak I., Wprowadzenie dziecka w świat pisma, Warszawa 1995.
Polański E., Jakubowicz A., Dyka F., Ortografia i interpunkcja w nauczaniu początkowym, Łódź 1996.
Rocławscy, J., B., Przewodnik metodyczny do elementarza „Świat głosek i liter. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Bawię się i uczę się. Gdańsk 2012.
Rocławski, B., Glottodydaktyk-nauczyciel XXI wieku. Gdańsk 2012.
Rocławski, B., Nauka czytania i pisania. Gdańsk 2000.
Rocławski, B., Nauka ortografii z glottodywanikiem. Gdańsk 2010.
Rocławski, B., Podstawy wiedzy o języku polskim dla glottodydaktyków, pedagogów, psychologów i logopedów. Gdańsk 2001.
Rocławski, B., Rozsypanki obrazkowe sylabowe i głoskowe do nauki czytania i pisania. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Słuch fonemowy i fonetyczny. Teoria i praktyka. Gdańsk 1995.
Rocławski, B., Zabawy z klockami logo. Gdańsk 2010.
Węglińska M., Opis jako forma wypowiedzi w klasach początkowych, Warszawa 1989.
Węglińska M., Opowiadanie jako forma wypowiedzi w klasach początkowych, Kraków 1997.
Zakrzewska B., Trudności w czytaniu i pisaniu, modele ćwiczeń, Warszawa 1999.
Literatura uzupełniająca:
Arciszewska E., Czytanie globalne, czyli sojusz metod, „Edukacja i Dialog” 1998/2.
Borowska B., Jak uczyć czytać i pisać metodami glottodydaktyki ojczystojęzycznej? [w:] Полоністика у ХХІ столітті: між локальним і глобальним. Збірник праць з нагоди 190-річчя польської філології у Львівському Університеті; за ред. А. Кравчук, І. Бундзи. Київ : Інкос, 2018, ss. 214-220.
Borowska B., Glottodydaktyka ojczystojęzyczna jako innowacyjna metoda nauki czytania i pisania, [w:] Język polski i polonistyka w Europie Wschodniej: przeszłość i współczesność, red. Ірина Бундзи, Єгор Ковалевського, Алла Кравчук, Остап Сливинського, Firma INKOS, Kijów 2015, ss. 458-468.
Borowska B., What qualities should a teacher have to be able to teach children to read and write in an easy and enjoyable manner? W: Jamet, C,. and Nafti-Malherbe, C. (red.) Éduquer Aujourd\'hui: Mutations et Permanences. Contributions à la reflexion universitaire autour de l\'éducation, Les Acteurs du Savoir, Angers 2017, ss. 163-172.
Dudzińska I., Dziecko sześcioletnie uczy się czytać, Warszawa 1986.
Kierunek studiów: Pedagogika (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Egzamin