Biblia - istota i rola w kulturze (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr Tomasz Bąk
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Ekonomii i Zarządzania
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 Zapoznanie studenta z procesem i środowiskiem powstania Biblii, językami biblijnymi oraz kanonem ksiąg biblijnych.
C2 Bliższe zaznajomienie studenta z wielkimi toposami biblijnymi i tekstami, które są ich nośnikami
C3 Umieszczenie tekstów biblijnych w kontekście kultury starożytnej oraz ukazanie ich roli w inspirowaniu wielkich dzieł sztuki kultury Zachodniej
C4 Ukazanie Biblii jako wciąż aktualnej odpowiedzi na wielkie pytania egzystencjalne i poszukiwania współczesnego człowieka
Wymagania wstępne
W1: Podstawowe wiadomości o Biblii, środowisku powstania Starego i Nowego Testamentu, podziale ksiąg biblijnych oraz ich natchnionym charakterze

W2: Ogólna znajomość najważniejszych postaci biblijnych oraz tematów dominujących w Starym i Nowym Testamencie
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
a) student zna najważniejsze tematy Starego i Nowego Testamentu
b) student zna teksty starożytne stanowiące tło i paralelę do tekstów biblijnych
c) student zna dzieła kultury i sztuki Zachodniej, w których pojawiają się odniesienia do analizowanych toposów biblijnych

UMIEJĘTNOŚCI
a) student potrafi analizować teksty biblijne
b) student potrafi wskazać na różnice i podobieństwa pomiędzy obrazem Boga, godności człowieka oraz ujęciem wielkich tematów egzystencjalnych w Biblii i innych tekstach starożytnych
c) student potrafi wskazać i zinterpretować inspiracje biblijne w dziełach kultury zachodniej i odpowiedzieć na zagadnienia stawiane przed Biblią przez współczesną kulturę i naukę

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
a) student docenia i dostrzega dziedzictwo kulturowe wniesione przez Biblię w kulturę Zachodu
b) student otwiera się na dialog i poszanowanie dziedzictwa kulturowego chrześcijaństwa oraz innych religii i cywilizacji
c) student wyrabia w sobie postawę krytyczną, uczy się stawiać pytania i szukać odpowiedzi dotyczących wielkich kwestii egzystencjalnych (Bóg, sens wszechświata, oraz godność osoby ludzkiej)
Metody dydaktyczne
wykład problemowy / wykład konwersatoryjny / wykład z prezentacją multimedialną / analiza tekstów z dyskusją /
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie w istotę Biblii. Poszukiwanie definicji Biblii.
2. Nazwy i powstanie Biblii.
3. Wprowadzenie Stary Testament i Pięcioksiąg (środowisko, czas powstania, język, autorzy). Stworzenie świata (Rdz 1).
4. Stworzenie człowieka (Rdz 1 – 2).
5. Upadek człowieka i grzech pierworodny (Rdz 3).
6. Potop (Rdz 6 – 9)
7. Babel (Rdz 11)
8. Historyczność patriarchów. Historia Abrahama (Rdz 12 – 24)
9. Wprowadzenie do Nowego Testamentu (środowisko powstania, podział ksiąg, autorzy). Ewangelia dzieciństwa (Łk 1 – 2 ; Mt 1 – 2). Historyczność tekstów Nowego Testamentu
10. Nauczanie Jezusa w przypowieściach
11. Cuda Jezusa
12. Ostatnia Wieczerza
13. Opis Zmartwychwstania Pana. Emmaus (Łk 24)
14. Kanon Pisma Świętego. Kwestia apokryfów
15. Autor, prawda, świętość, natchnienie Pisma Świętego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ndst –

a) (W) student nie zna najważniejszych tematów i omawianych tekstów Starego i Nowego Testamentu, nie zna paralelnych tekstów starożytnych oraz związanych z nimi dzieł kultury i sztuki Zachodniej.
b) (U) student nie potrafi dokonać analizy omawianych tekstów biblijnych, wskazać różnicy między nimi i innymi dziełami starożytnymi, nie potrafi zinterpretować paraleli biblijnych w dziełach sztuki i kultury Zachodniej;
c) (K) student nie wykazuje szacunku i znajomości dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Dst –

a) (W) student orientuje się ogólnie w omawianych tekstach i tematach Starego i Nowego Testamentu, zna niektóre paralelne do nich teksty starożytne oraz niektóre z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy niektórych omawianych tekstów biblijnych, wskazać pewne różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować niektóre paralele biblijne w dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje podstawowy szacunek i znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Dbr –

a) (W) student orientuje się w większości omawianych tekstów i tematów Starego i Nowego Testamentu, zna większość przytoczonych paralelnych do nich tekstów starożytnych oraz zna większość z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy większości omawianych tekstów biblijnych, wskazać co najmniej kilka różnic między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować głębiej paralele biblijne w dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje szacunek i głębszą znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Bdb –

wszystkie, wymagane daty, podłoże słówka języki oryginalne, wyczerpująca analiza dzieł literackich i sztuki

a) (W) student zna wszystkie z omawianych tekstów i tematów Starego i Nowego Testamentu, zna wszystkie paralelne do nich teksty starożytne wraz z datami ich powstania, zna wszystkie z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać dogłębnej analizy wszystkich omawianych tekstów biblijnych (z uwzględnieniem analizy najważniejszych pojęć z odniesieniem do języków oryginalnych), potrafi wskazać wyczerpująco różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować dogłębnie paralele biblijne we wszystkich omawianych dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje szacunek i głęboką znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji. Charakteryzuje się zdolnością krytycznego stawiania pytań i otwartością w szukaniu odpowiedzi.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
1) M. Starowiejski, Tradycje biblijne. Biblia w kulturze europejskiej (Kraków: Petrus 2011)
2) T. Jelonek, Biblia jako fenomen kulturowy (Kraków: Petrus 2012)
3) L. Stachowiak (red.), Wstęp do Starego Testamentu (Poznań: Pallotinum 1990)
4) F. Gryglewicz (red.), Wstęp do Nowego Testamentu (Wstęp do Pisma Świętego 3), Poznań-Warszawa: Pallottinum 1969 (nowe, zmienione wydanie: red. R. Rubinkiewicz, 1996).

Literatura pomocnicza:
1) Janos R., Biblia między literaturą a teologią, Kraków 2007
2) Jelonek T., Biblia a nauka, Kraków 1995
3) Jelonek T., Biblia w kulturze świata, Kraków 2007
4) Kudasiewicz J., Biblia - historia - nauka, Kraków 1987
5) Kudasiewicz J., Biblia dzisiaj, Kraków 1969
6) Paciorek A., Wstęp ogólny do Pisma św., Tarnów 2003
7) Paciorek A. - Kramiszewska A., Pan rzeczywiście zmartwychwstał. Nowotestementalne orędzie o zmartwychwstaniu Jezusa, Tarnów 2010
8) Paciorek A., Tobie mówię, wstań! Cuda Jezusa w Ewangeliach, Tarnów 2009.
9) Pikor W., Jak powstało Pismo Święte?, Kielce 2010
10) Ravasi G., Piękno Biblii, Kraków 2006
11) Synowiec J., Na początku, Warszawa 1987
12) Synowiec J., Początki świata i ludzkości według Księgi Rodzaju, Kraków 2001
Kierunek studiów: Ekonomia (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin