Wstęp do językoznawstwa (ćwiczenia) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Bogdan Szymanek
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Filologii Angielskiej
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 Zapoznanie się z teorią i praktyką opisową oraz badawczą współczesnego językoznawstwa.
C2 Poznanie najważniejszych dokonań światowej lingwistyki w ujęciu historycznym, ze szczególnym uwzględnieniem wieku XIX i XX.
C3 Poznanie dorobku kilku wybitnych przedstawicieli polskiego i anglosaskiego językoznawstwa.
C4 Nabycie lub doskonalenie sprawności i umiejętności niezbędnych do samodzielnego przeprowadzania nieskomplikowanych analiz językoznawczych.
Wymagania wstępne
W1 - Podstawowa wiedza w zakresie gramatyki opisowej języka angielskiego i polskiego.
W2 - Znajomość tradycyjnej terminologii gramatycznej.
W3 - Przydatna jest umiejętność analitycznego rozumowania, a także znajomość innych języków obcych.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
EK P_W01 Student ma pogłębioną wiedzę dotyczącą lingwistyki, ze szczególnym uwzględnieniem językoznawstwa angielskiego.
EK P_W02 Student zna terminologię językoznawczą w języku angielskim.
EK P_W04 Student ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę obejmującą terminologię w ramach językoznawstwa, rozumie jej źródła oraz zastosowanie w dziedzinach pokrewnych.
EK P_W06 Student rozumie, że istnieje wiele szkół w ramach współczesnego językoznawstwa.
EK P_W07 Student ma pogłębioną wiedzę prowadzącą do specjalizacji językoznawczej.
EK P_W09 Student ma szczegółową wiedzę o głównych kierunkach rozwoju i najważniejszych nowych osiągnięciach w zakresie językoznawstwa.
EK P_W10 Student zna i rozumie metody analizy i interpretacji danych językowych.

UMIEJĘTNOŚCI
EK P_U02 Student potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i integrować informację z wykorzystaniem różnych źródeł oraz formułować na tej podstawie krytyczne sądy w zakresie językoznawstwa.
EK P_U03 Student potrafi precyzyjnie i poprawnie logicznie i językowo wyrażać swoje myśli i poglądy dotyczące konkretnych problemów językoznawczych.
EK P_U07 Student potrafi dokonać klarownej prezentacji konkretnej kwestii dotyczącej gramatyki i nauki o języku. Opisuje analizy dostępne w literaturze i weryfikuje je w oparciu o dane językowe.
EK P_U09 Student umie samodzielnie zdobywać wiedzę i poszerzać umiejętności badawcze w zakresie językoznawstwa.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
EK P_K04 Student potrafi współdziałać i pracować w grupie, m.in. przygotowując zespołowe prezentacje.
EK P_K06 Student prawidłowo identyfikuje priorytety w procesie przygotowywania prezentacji językoznawczej na zadany temat.
Metody dydaktyczne
Zróżnicowane metody pracy obejmują elementy dyskusji, pracy w grupach, wykładu, rozwiązywania problemów, ćwiczeń analitycznych, testów oraz prezentacji indywidualnych.
Treści programowe przedmiotu
Program zajęć obejmuje m.in. następujące zagadnienia:
Semestr I
1. Ogólne terminy i pojęcia językoznawstwa i teorii gramatyki: język, gramatyka, językoznawstwo, itd.
2. Zarys historii lingwistyki w XIX i XX wieku.
3. Główne szkoły współczesnego językoznawstwa i ich przedstawiciele.
4. Uniwersalia językowe, pochodzenie języków.
5. Morfologia jako składnik gramatyki i dziedzina językoznawstwa: morfem, morf i allomorf, typy morfemów, rodzaje procesów morfologicznych.
6. Fleksja a słowotwórstwo, główne kategorie pojęciowe wyrażane morfologicznie, związki morfologii z leksykonem i pozostałymi działami gramatyki.
7. Składnia jako składnik gramatyki i dziedzina językoznawstwa: tradycyjne kategorie i pojęcia składni.
8. Zarys składni generatywnej.
9. Typologia językowa - wielość i różnorodność języków.
10. Semantyka jako składnik gramatyki i dziedzina językoznawstwa: znaczenia leksemów a znaczenia fraz i zdań, typy relacji semantycznych w leksykonie (synonimia, antonimia, hiponimia, itd.).
11. Cechy semantyczne, role semantyczne (funkcjonalne), struktury predykatowo-argumentowe.
12. Metafory, idiomy; semiotyka, pragmatyka i teoria aktów mowy.
13. Fonologia jako składnik gramatyki i dziedzina językoznawstwa: różnice między fonologią a fonetyką.
14. Teorie i definicje fonemu, fonem a alofon, pojęcie kontrastu w fonologii, cechy dystynktywne.
15. Procesy i reguły fonologiczne (główne typy i rodzaje), fonotaktyka, struktura sylaby, zjawiska prozodyczne.

Semestr II
1. Społeczne aspekty języka: znaczenie zróżnicowania językowego; socjolingwistyka, etnolingwistyka.
2. Dialekt a idiolekt (dialektologia); styl, slang, żargon; funkcje języka.
3. Językoznawstwo historyczne; pojęcie zmiany językowej i diachronicznego prawa językowego.
4. Genetyczna klasyfikacja języków, ze szczególnym uwzględnieniem rodziny języków indoeuropejskich.
5. Akwizycja języka (ontogeneza mowy).
6. Dwujęzyczność; teorie akwizycji drugiego języka.
7. Język a ludzki mózg (elementy neurolingwistyki).
8. Kognitywne aspekty języka.
9. Psycholingwistyczne modele przetwarzania języka naturalnego.
10. Eksperyment w językoznawstwie.
11. Język naturalny a informatyka i technologia komputerowa.
12. Językoznawstwo korpusowe - przegląd metod i zastosowań.
13. Język a pismo.
14. Główne różnice gramatyczne i typologiczne między językiem angielskim i polskim.
15. Podsumowanie i powtórzenie materiału.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Warunkiem zaliczenia jest przygotowanie jednej prezentacji ustnej na zadany temat oraz krótkiej pracy pisemnej.
Warunkiem zaliczenia jest obecność na zajęciach z możliwością trzech nieobecności usprawiedliwionych.
Pisemne testy podsumowujące poszczególne działy tematyczne (2 lub 3 testy w semestrze), zaliczane od 60% maksymalnej liczby punktów.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Fromkin, Victoria, Robert Rodman, Nina Hyams (2014) An Introduction to Language. Wadsworth: Cengage Learning (podręcznik główny).

Blake, Barry (2008) All About Language. Oxford: Oxford University Press.

O\\\'Grady, William, Michael Dobrovolsky, Francis Katamba (eds.) (1997) Contemporary Linguistics. An Introduction. London and New York: Longman.

Sapir, Edward (1921) Language. An Introduction to the Study of Speech. New York and London. Harcourt Brace Jovanovich.

Oraz wybrane artykuły i źródła Internetowe.
Kierunek studiów: Filologia Angielska (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 2
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę