Literatura żydowska powstała na ziemiach Rzeczpospolitej w XIX i XX w. (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Monika Szabłowska-Zaremba
Organizator:Wydział Nauk Humanistycznych - Instytut Filologii Polskiej
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Celem wykładu jest uświadomienie słuchaczom trzech podstawowych zagadnień. Pierwsze dotyczy wyjaśnienia, iż literatura żydowska jest literaturą wielojęzyczną (w wypadku powstałej na ziemiach Rzeczpospolitej są to języki: jidysz, hebrajski i polski) oraz przybliżenie stanowiska badaczy polskich oraz zachodnioeuropejskich w odniesieniu do rozróżnienia takich pojęć jak: literatura żydowska a literatura jidyszowa.
C2 - wprowadzenie w krąg literatury żydowskiej jako niezbywalnego elementu kultury polskiej - tradycje wielokulturowej Polski
C3 - zaprezentowanie różnych form działalności kulturowej Żydów zamieszkujących Rzeczpospolitą.
Wymagania wstępne
Wymagania wstępne dla przedmiotu:
W1 - znajomość zagadnień z przedmiotu: historia literatury polskiej

Inne wybrane wymagania wstępne:
W1 - zainteresowanie problematyką;
W2 - umiejętność analizowania i systematyzowania zdobytej wiedzy
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K_PLW01 - swobodnie operuje wiedzą w odniesieniu do konkretnych dzieł literackich
K_PLW06 - zna i rozumie specyfikę zaawansowanych metody analizy i interpretacji utworów literackich oraz wytworów kultury, w kontekście wybranych tradycji, teorii i szkół badawczych

UMIEJĘTNOŚCI
K _PLU01 - potrafi na podstawie źródeł i literatury samodzielnie (oryginalnie i twórczo) napisać literaturoznawczą pracę naukową; stosuje właściwe metody badawcze, prawidłowo wyciąga wnioski, syntetyzuje omawiane zagadnienia; potrafi dokonać krytycznej analizy, zakwalifikować i ocenić badane zagadnienie
K _PLU02 - potrafi w sposób pogłębiony i krytyczny analizować i interpretować literackie i pozaliterackie wytwory kultury


KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K_PLK01 - w sposób świadomy wykorzystuje wiedzę w zakresie odbioru, analizy i interpretacji literatury i tekstów kultury; popularyzuje kulturę
K_PLK02 - uczestniczy w życiu kulturalnym i korzysta z jego różnorodnych form oraz je współtworzy
Metody dydaktyczne
wykład z prezentacją multimedialną, analiza przypadków; zajęcia pozauniwersyteckie - terenowe (wyjścia do miejsc związanych z kulturą żydowską).
Treści programowe przedmiotu
Wykład podzielony jest na bloki tematyczne:
1 - 3 - tradycja, kultura i język
4 - literatura: portrety trzech klasyków: Mendele Mojcher Sforim, Szolem-Alejchem, Icchok Lejbusz Perec
5 - Szalom Asz
6 - Twórczość rodzeństwa Singerów
7 - Polska w twórczości pisarzy żydowskich
8 - Poetki.... dziennikarki...
9 - kino jidysz 1918-1939
10 - teatr żydowski
11 - prasa żydowska
12-15 - spacer po żydowskim Lublinie
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Wymagania na zaliczenie:
1. obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności)
2. zaangażowanie intelektualne w przebieg zajęć
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura uzupełniająca dla chętnych:

Adamczyk-Garbowska Monika, Odcienie tożsamości. Literatura żydowska jako zjawisko wielojęzyczne, Lublin 2004.
Adamczyk-Garbowska Monika, Polska Isaaca Bashevisa Singera: rozstanie i powrót, Lublin 1994.
Antologia poezji żydowskiej, wybór Salomon Łastik, wstęp Arnold Słucki, Warszawa 1986.
Engelking Barbara, Tych Feliks, Żbikowski Andrzej, Żyndul Jolanta, Pamięć. Historia Żydów Polskich przed, w czasie, i po Zagładzie, Warszawa 2004.
Gross Natan, Film żydowski w Polsce, Kraków 2002.
Hertz Aleksander, Żydzi w kulturze polskiej, Warszawa 1988.
Nieme dusze. Kobiety w kulturze jidysz, red. J. Lisek, Wrocław 2010.
„Pamiętnik Teatralny” 1992 – poświęcony w całości teatrowi żydowskiemu oraz osobom z nim związanymi w Polsce.
Prasa Żydów polskich. Od przeszłości do teraźniejszości, red. Agnieszka Karczewska, Sławomir Jacek Żurek, Lublin 2016.
Ruta Magdalena, Bez Żydów? Literatura jidysz w PRL o Zagładzie, Polsce i komunizmie, Wydawnictwo Austeria, Kraków-Budapeszt 2012.
Shmeruk Chone, Historia literatury jidysz. Zarys, Wrocław 1992.
Shmeruk Chone, Legenda o Esterce w literaturze jidysz i polskiej: studium z dziedziny wzajemnych stosunków dwóch kultur i tradycji, tłum. Monika Adamczyk-Garbowska, Warszawa 2000.
Sitarz Magdalena, Literatura jako medium pamięci. Świat powieści Szaloma Asza, Kraków 2010.
Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich XIX-XX wieku, red. Joanna Nalewajko-Kulikov,współpr. Grzegorz P. Bąbiak, Agnieszka J. Cieślikowa, Warszawa 2012.
Szabłowska-Zaremba Monika, O polsko-żydowskich kontaktach literackich na łamach „Naszego Przeglądu” w latach 1918-1939, [w:] Naruszone granice kulturowe. O kondycji ludzkiej w dwóch przestrzeniach: polskiej i żydowskiej XX wieku, red. Monika Szabłowska-Zaremba, Beata Walęciuk-Dejneka, Lublin 2013, s. 223-249.
Szabłowska-Zaremba Monika, Oto Polska właśnie - o literaturze, kulturze i historii Polski w powieściach Józefa Opatoszu [w:] Dialog międzykulturowy w (o) literaturze polskiej, pod red. Marty Skwary, Katarzyny Krasoń, Jerzego Kazimierskiego, Szczecin 2008, s. 485-502.
Szalom Asz. Polskie i żydowskie konteksty twórczości, red. Daniel Kalinowski, Kutno 2011.
Świat dramatów Szaloma Asza, red. D. Kalinowski, Kutno 2013.
Więcławska Katarzyna, Motyw sztetł w wybranych utworach współczesnej literatury polskiej, amerykańskiej i jidysz, Lublin 2004.
Żydzi wschodniej Polski, seria III: Kobieta żydowska, red. Anna Janicka, Jarosław Ławski, Barbara Olech, Białystok 2015.

Każdy z uczestników otrzyma pełny wykaz bibliografii związanej z poruszaną przeze mnie tematyką.
Kierunek studiów: Filologia Polska (stacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. podpisem
Etap:Rok II - Semestr 3
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zal. podpisem