Teoria poznania (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:prof. dr hab. Jacek Wojtysiak
Organizator:Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Zapoznanie z terminologią, problemami, stanowiskami i argumentacją związaną z poznaniem ludzkim.
C2 - Ćwiczenie umiejętności pisania streszczeń.
C3 - Rekonstrukcja i krytyczna analiza tekstów źródłowych.
C4 - Ćwiczenie umiejętności dyskutowania, argumentacji.
Wymagania wstępne
W1 - Znajomość podstawowych zagadnień filozofii (omawianych na przedmiocie Wprowadzenie do filozofii).
W2 - Umiejętność analizowania tekstów naukowych.
W3 - Umiejętność krytycznego myślenia oraz formułowania swojego stanowiska.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student zna klasyczne oraz dyskutowane współcześnie problemy, główne stanowiska oraz argumenty związane z poznaniem ludzkim - K_W05.
2. Student zna terminologię filozoficzną związaną z problematyką teorii poznania - K_W03.

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę stanowisk, potrafi odwółać się do podstawowej argumentacji - K_U05, K_U04.
2. Student potrafi napisać streszczenie omawianych na zajęciach tekstów - K_U06.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować problem i zaproponować jego rozwiązanie - K_K04.
Metody dydaktyczne
Wykład konwencjonalny (tradycyjny), wykład konwersatoryjny, wykład z wykorzystaniem technik multimedialnych (pokaz slajdów).
Treści programowe przedmiotu
1. Czynności poznawcze: rodzaje bezpośredniego poznania;
2. Czynności poznawcze: poznanie pośrednie;
3. Źródła poznania: rodzaje problemów, empiryzm genetyczny, natywizm;
4. Źródła poznania: aprioryzm, aposterioryzm, spór o wiedzę syntetyczną a priori;
5. Racjonalizm – irracjonalizm: stanowiska, argumenty;
6. Racjonalizm – irracjonalizm: racjonalizm umiarkowany;
7. Realizm – idealizm: rodzaje sporu (metafizyczny, epistemologiczny), idealizm (stanowiska, argumenty);
8. Realizm – idealizm: realizm (stanowiska, argumenty);
9. Prawda: klasyczna koncepcja prawdy oraz jej trudności;
10. Prawda: semantyczna i deflacyjne koncepcje prawdy i ich krytyka;
11. Prawda: epistemiczne koncepcje prawdy i ich krytyka;
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie posiada elementarnej wiedzy dotyczącej terminologii, problemów, głównych stanowisk i najprostszej argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student nie potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - nie dostrzega różnicy pomiędzy głównymi stanowiskami, nie odłowuje do podstawowej argumentacji. Nie potrafi napisać prostego streszczenia omawianego tekstu.
(K) - Student nie wykorzystuje na poziomie elementarnym zdobytej wiedzy i umiejętności w praktyce życiowej: nie potrafi zanalizować problemu i zaproponować jego rozwiązania.

Ocena dostateczna
(W) - Student posiada elementarną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, głównych stanowisk i najprostszej argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student potrafi dyskutować na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę pomiędzy głównymi stanowiskami, odłowuje do podstawowej argumentacji. Potrafi napisać proste streszczenie omawianego tekstu.
(K) - Student wykorzystuje na poziomie elementarnym zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować problem i zaproponować jego rozwiązanie.

Ocena dobra
(W) - Student ma uporządkowaną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, typowych stanowisk i argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student sprawnie dyskutuje na temat problemów związanych z poznaniem - dostrzega różnicę stanowisk, odłowuje do znanej sobie argumentacji. Potrafi napisać streszczenie omawianego tekstu, wykorzystując przy tym posiadaną wiedzę.
(K) - Student sprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej: potrafi zanalizować typowy problem i zaproponować jego rozwiązanie.

Ocena bardzo dobra
(W) - Student ma usystematyzowaną i ugruntowaną wiedzę dotyczącą terminologii, problemów, stanowisk i argumentacji związanych z poznaniem ludzkim.
(U) - Student w interesujący sposób dyskutuje na temat problemów związanych z poznaniem - sprawnie rozpoznaje różnicę stanowisk i przyjmowane założenia, stara się samodzielnie formułować argumentację. Potrafi napisać recenzję tekstu, wykazując przy tym umiejętność samodzielnej jego analizy i syntezy.
(K) - Student samodzielnie wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w praktyce życiowej:
potrafi zanalizować nietypowy problem i zaproponować jego rozwiązanie.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa:
Kartezjusz „Medytacja pierwsza” i „Medytacja druga” (różne wydania).
I. Dąmbska „O rodzajach sceptycyzmu”, Kwartalnik Filozoficzny , t.17, z.1-2 (1948), s. 79-86.
A. B. Stępień „Czy rozum ma szansę się obronić” [w:] tenże, \\\"Studia i szkice filozoficzne\\\", t. I, Lublin: RW KUL 1999, s. 238-245.
A. B. Stępień „16 02. Postacie świadomości. Struktura aktu świadomości” [w:] tenże, \\\"Wstęp do filozofii\\\", Lublin: TN KUL 2007, s. 116-117.
A. B. Stępień „W poszukiwaniu istoty człowieka” (cz. III. Świadomość człowieka) [w:] tenże, \\\"Studia i szkice filozoficzne\\\", t. II, Lublin: RW KUL 2001, s. 33-44.
R. Ziemińska „Quine’a epistemologia naturalizowana” [w:] tenże, \\\"Eksternalizm we współczesnej epistemologii\\\", Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego 2002. s. 18-50.
R. Ingarden, „Wykład piąty” [w:] \\\"Wstęp do fenomenologii Husserla\\\", Warszawa: PWN 1974, s. 102-125.
J. Wojtysiak, E. Odoj, \\\"Teoria poznania naukowego\\\", [w:] P. Kawalec, P. Lipski, R. Wodzisz (red.), \\\"Podstawy naukoznawstwa. Skrypt dla studentów studiów magisterskich\\\", Lublin: Wydawnictwo KUL 2011, s. 157-184.
K. Ajdukiewicz „Zagadnienie źródła poznania” (Racjonalizm i irracjonalizm) [w:] tenże, \\\"Zagadnienia i kierunki filozofii\\\" (różne wydania).
G. E. Moore „Dane zmysłowe” [w:] tenże, \\\"Z głównych zagadnień filozofii\\\", tłum. Cz. Znamierowski, Warszawa: PWN 1967, s. 58-100.
K. Ajdukiewicz „Zagadnienie prawdy” [w:] tenże, \\\"Zagadnienia i kierunki filozofii\\\" (różne wydania).
B. Russell „Prawda i fałsz” [w:] tenże, \\\"Problemy filozofii\\\", tłum: W. Sady, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2003, s. 131-142.
A. Chrudzimski „Rodzaje fundamentalizmu epistemologicznego”, Edukacja Filozoficzna, t. 24 (1997), s. 183-194.
E. Gettier „Czy uzasadnione i prawdziwe przekonanie jest wiedzą?”, Principia I (1990), s. 93-96.

Literatura uzupełniająca:
R. Ziemińska „Trzy strategie dyskusji ze sceptycyzmem”, Roczniki Filozoficzne t. 50, z. 1 (2002), s. 575-595.
R. Ingarden, „Wykład trzeci” [w:] tenże, \\\"Wstęp do fenomenologii Husserla\\\", Warszawa: PWN 1974, s. 56-78.
R. Ziemińska „Plantingi teoria gwarancji (warrant)” [w:] tenże, \\\"Eksternalizm we współczesnej epistemologii\\\", Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego 2002, s.207-218.
A. B. Stępień „Rodzaje bezpośredniego poznania” [w:] tenże, \\\"Studia i szkice filozoficzne\\\", t. I, Lublin: RW KUL 1999, s. 126-158.
S. Judycki „Wiedza a posteriori i a priori” [w:] R. Ziemińska (red.) \\\"Przewodnik po epistemologii\\\", Kraków: Wydawnictwo WAM 2011.
M. Hempoliński „Poznanie zmysłowe. Filozofia percepcji” [w:] tenże, \\\"Filozofia współczesna. Wprowadzenie do zagadnień i kierunków\\\", Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1989, s. 410-466.
S. Judycki „O klasycznym pojęciu prawdy”, Roczniki filozoficzne, t. 49, z. 1 (2001), s. 25-62.
J. Wojtysiak, E. Odoj „Jak udoskonalić klasyczną definicję wiedzy?\\\" [w:] D. Leszczyński (red.), „Studia Systematica\\\", t.III: Wiedza, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2013, s. 247-266 .
Kierunek studiów: Filozofia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin