Geneza kosmosu (konwersatorium) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Dariusz Dąbek
Organizator:Wydział Filozofii - Instytut Filozofii
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - przedstawienie problemów filozoficznych pojawiających się we współczesnej kosmologii przyrodniczej;
C2 - eksplikacja sposobów interpretowania i wykorzystywania osiągnięć nauk przyrodniczych w budowaniu obrazu świata;
C3 - ukazanie złożoności i wielopłaszczyznowości problematyki angażowanej w spory światopoglądowe (nauka-filozofia-religia).
Wymagania wstępne
W1 - podstawowa wiedza dotycząca ogólnej metodologii nauk;
W2 - umiejętność analizowania tekstów naukowych;
W3 - umiejętność krytycznego myślenia.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
W1 - student posiada podstawową wiedzę o zasadach prowadzenia badań naukowych z wykorzystaniem wybranych technik i narzędzi badawczych stosowanych w kosmologii;
W2 - student zna filozoficzne podstawy kosmologii i problemy inspirowane przez jej osiągnięcia;
W3 - student posiada wiedzę o wzajemnych powiązaniach nauk przyrodniczych, o związkach tych nauk z szerszym kontekstem nauk filozoficznych i o roli nauk przyrodniczych w rozwoju cywilizacyjnym.
UMIEJĘTNOŚCI
U1 - student dostrzega problemy filozoficzne we współczesnej nauce, rozumie procedury naukowe oraz krytycznie ocenia informacje i argumenty w świetle stosowanych w nauce metod;
U2 - student posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin przyrodniczych, interpretowania jej i wykorzystywania w budowaniu spójnego obrazu świata;
U3 - student formułuje uzasadnione sądy na podstawie danych pochodzących z różnych źródeł oraz twórczo wykorzystuje wiedzę przyrodniczo-filozoficzną i metodologiczną w konstruowaniu krytycznych argumentacji.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K1 - student potrafi samodzielnie i krytycznie uzupełniać wiedzę i umiejętności rozszerzone o wymiar interdyscyplinarny, uczestniczy w życiu naukowym, interesuje się aktualnymi wydarzeniami naukowymi i nowatorskimi doniesieniami naukowymi;
K2 - student rozumie potrzebę zapoznawania się z czasopismami naukowymi i popularnonaukowymi w celu poszerzania i pogłębiania wiedzy, systematycznie ją aktualizuje i zna jej praktyczne zastosowania;
K3 - student rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role, umie inspirować i organizować proces uczenia się innych osób.
Metody dydaktyczne
Metoda problemowa, elementy wykładu tradycyjnego i konwersacji inspirującej do podejmowania własnych badań, praca z tekstem, metody aktywizujące z wykorzystaniem technik multimedialnych.
Treści programowe przedmiotu
Ogólna teorii względności jako podstawa relatywistycznych modeli Wszechświata; konstruowanie i testowanie modeli kosmologicznych; standardowy model kosmologiczny: idea początku, scenariusz ewolucji Wszechświata, trudności modelu, kontrowersje wokół osobliwości początkowej; kosmologia kwantowa: kosmogeneza kwantowa w świetle trudności kosmologii klasycznej, modele początku Wszechświata w kosmologii kwantowej, uwagi metodologiczne; wybrane własności Wszechświata: czasowa i przestrzenna (nie)skończoność, dynamika, subtelne dostrojenie do życia (zasady antropiczne).
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Obecność i aktywność na zajęciach (50%), prezentacja zagadnienia wybranego przez studenta i zaakceptowanego przez osobę prowadzącą (50%).
Literatura podstawowa i uzupełniająca
D. Dąbek, Konstruowanie i testowanie modeli kosmologicznych, w: S. Janeczek i in. (red), Filozofia przyrody, Lublin 2013;
D. Dąbek, Zastrzeżenia wobec kreacjonistycznej interpretacji Wielkiego Wybuchu, „Roczniki Filozoficzne” 59 (2011), nr 2, s. 73-90;
J. Golbiak, Początek Wszechświata w kosmologii kwantowej, w: S. Janeczek i in. (red), Filozofia przyrody, Lublin 2013;
J. Golbiak, W. Kotowicz, Idea początku wszechświata w modelach Friedman-Lemaître’a i ichfilozoficzne implikacje, w: J. Golbiak, W. Kotowicz (red.), Naukowy a religijny obraz początku Wszechświata i człowieka. Perspektywy dialogu, Olsztyn 2015;
M. Heller, T. Pabjan, Elementy filozofii przyrody, Tarnów 2007;
A. Lemańska, A. Świeżyński, Filozoficzne i naukowo-przyrodnicze elementy obrazu świata. Współczesne kontrowersje wokół początków Wszechświata i początków życia, t. 8, Warszawa 2010;
M. Tempczyk, Przyrodniczy obraz świata – standardowy model ewolucji Wszechświata, w: S. Janeczek i in. (red), Filozofia przyrody, Lublin 2013.
2. UZUPEŁNIAJĄCA
H. Drozdowski, Fizyczny obraz świata, Poznań 2007;
M. Heller, Granice kosmosu i kosmologii, Kraków 2005;
S. Leciejewski, Antropizm w kosmologii (od wielkich liczb do idei multiświata), „Roczniki Filozoficzne”, 59 (2011), nr 2, s. 165-188;
J. Such, M. Szcześniak, A. Szczuciński, Filozofia kosmologii, Poznań 2000;
J. Turek, Filozofia kosmologii – Zarys problematyki, „Roczniki Filozoficzne”, 53(2005)2, s. 270-308;
J. Turek, Filozoficzne wyjaśnianie subtelnych dostrojeń wszechświata do życia biologicznego, w: E. Wiszowaty, K. Parzych-Blakiewicz (red.), Teoria ewolucji a wiara chrześcijan, Olsztyn 2010, s. 130-158;
J. Turek, Geneza idei Wszechświata dynamicznego, „Roczniki Filozoficzne”, 50(2002)3, s. 135-142.
Kierunek studiów: Filozofia (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5a - zajęcia uzupełniające: ścieżka a) » Zagadnienia filozofii przyrody
Efekty kształcenia:
K_K01rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie
K_K02potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role
K_K03potrafi odpowiednio określić priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania
K_K04potrafi dokonywać analizy sytuacji i problemów oraz samodzielnie sformułować propozycje ich rozwiązania
K_K06uczestniczy w życiu kulturalnym, korzystając z różnych mediów i różnych jego form
K_U01potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informację z wykorzystaniem źródeł drukowanych i elektronicznych
K_U02posiada podstawowe umiejętności badawcze, obejmujące formułowanie i analizę problemów badawczych, dobór metod i narzędzi badawczych, opracowanie i prezentację wyników, pozwalające na rozwiązywanie problemów filozoficznych
K_U03umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze kierując się wskazówkami opiekuna naukowego
K_U05umie dobrać właściwe narzędzia do interpretacji i analizy tekstu filozoficznego, streszcza i analizuje argumenty filozoficzne, identyfikuje ich kluczowe tezy, założenia i konsekwencje
K_U06posiada umiejętność argumentowania w mowie i piśmie, poprawnie stosując terminologię specjalistyczną, z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz formułowania wniosków
K_U07posiada umiejętność pisania streszczeń oraz prostych rozprawek w języku polskim z wykorzystaniem literatury przedmiotu
K_U08posiada umiejętność pisemnych tłumaczeń tekstu jednej z subdyscyplin filozoficznych (E), (H), (L), (M) z wybranego języka obcego
K_W04zna podstawową terminologię filozoficzną w wybranym języku obcym w jednym z bloków subdyscyplin filozoficznych (E), (H), (L), (M)
K_W06ma uporządkowaną wiedzę szczegółową z zakresu jednej z subdyscyplin filozoficznych: (E), (H), (L), (M)
K_W07zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych form wypowiedzi filozoficznych
K_W08zna i rozumie podstawowe pojęcia i zasady z zakresu ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego