Biblia - istota i rola w kulturze (wykład) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr hab. Krzysztof Mielcarek prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 18
Kod ECTS:08200-0500-0503WYK0367
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 Zapoznanie studenta z procesem i środowiskiem powstania Biblii, językami biblijnymi oraz kanonem ksiąg biblijnych.
C2 Bliższe zaznajomienie studenta z wielkimi toposami biblijnymi i tekstami, które są ich nośnikami
C3 Umieszczenie tekstów biblijnych w kontekście kultury starożytnej oraz ukazanie ich roli w inspirowaniu wielkich dzieł sztuki kultury Zachodniej

C4 Ukazanie Biblii jako wciąż aktualnej odpowiedzi na wielkie pytania egzystencjalne i poszukiwania współczesnego człowieka
Wymagania wstępne
W1: Podstawowe wiadomości o Biblii, środowisku powstania Starego i Nowego Testamentu, podziale ksiąg biblijnych oraz ich natchnionym charakterze

W2: Ogólna znajomość najważniejszych postaci biblijnych oraz tematów dominujących w Starym i Nowym Testamencie
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
a) student zna najważniejsze tematy Starego i Nowego Testamentu
b) student zna teksty starożytne stanowiące tło i paralelę do tekstów biblijnych
c) student zna dzieła kultury i sztuki Zachodniej, w których pojawiają się odniesienia do analizowanych toposów biblijnych

UMIEJĘTNOŚCI
a) student potrafi analizować teksty biblijne
b) student potrafi wskazać na różnice i podobieństwa pomiędzy obrazem Boga, godności człowieka oraz ujęciem wielkich tematów egzystencjalnych w Biblii i innych tekstach starożytnych
c) student potrafi wskazać i zinterpretować inspiracje biblijne w dziełach kultury zachodniej i odpowiedzieć na zagadnienia stawiane przed Biblią przez współczesną kulturę i naukę

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
a) student docenia i dostrzega dziedzictwo kulturowe wniesione przez Biblię w kulturę Zachodu
b) student otwiera się na dialog i poszanowanie dziedzictwa kulturowego chrześcijaństwa oraz innych religii i cywilizacji
c) student wyrabia w sobie postawę krytyczną, uczy się stawiać pytania i szukać odpowiedzi dotyczących wielkich kwestii egzystencjalnych (Bóg, sens wszechświata, oraz godność osoby ludzkiej)
Metody dydaktyczne
wykład problemowy / wykład konwersatoryjny / wykład z prezentacją multimedialną / analiza tekstów z dyskusją /
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie w Stary Testament i Pięcioksiąg (środowisko, czas powstania, język, autorzy). Stworzenie świata i człowieka (Rdz 1 – 2).
2. Upadek człowieka i grzech pierworodny (Rdz 3). Natchnienie i nieomylność tekstów biblijnych oraz pytania, jakie stawia przed nimi nauka.
3. Potop (Rdz 6 – 9)
4. Historyczność patriarchów. Historia Abrahama (Rdz 12 – 24)
5. Exodus i jego tło historyczne (Wyjście z Egiptu, Przymierze, Dekalog, postać Mojżesza)
6. Wprowadzenie w Księgi Historyczne Starego Testamentu. Historia królów: cz.1 - Samuel i Saul
7. Historia królów: cz.2 -Dawid
8. Prorocy. Historia spisywania ksiąg biblijnych i formowania się kanonu Starego Testamentu.
9. Hiob i problem cierpienia
10. Wprowadzenie do Nowego Testamentu (środowisko powstania, podział ksiąg, autorzy). Ewangelia dzieciństwa (Łk 1 – 2 ; Mt 1 – 2). Historyczność tekstów Nowego Testamentu
11. Jezus głosi Królestwo Boże: Cz.1: kuszenie na pustyni.
12. Jezus głosi Królestwo Boże: Cz.2: cuda i przypowieści
13. Opis Męki Pana
14. Opis Zmartwychwstania Pana
15. Apostoł Paweł. Jego listy, życie i myśl
16. Księga Apokalipsy
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ndst –
a) (W) student nie zna najważniejszych tematów i omawianych tekstów Starego i Nowego Testamentu, nie zna paralelnych tekstów starożytnych oraz związanych z nimi dzieł kultury i sztuki Zachodniej.
b) (U) student nie potrafi dokonać analizy omawianych tekstów biblijnych, wskazać różnicy między nimi i innymi dziełami starożytnymi, nie potrafi zinterpretować paraleli biblijnych w dziełach sztuki i kultury Zachodniej;
c) (K) student nie wykazuje szacunku i znajomości dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Dst –
a) (W) student orientuje się ogólnie w omawianych tekstach i tematach Starego i Nowego Testamentu, zna niektóre paralelne do nich teksty starożytne oraz niektóre z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy niektórych omawianych tekstów biblijnych, wskazać pewne różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować niektóre paralele biblijne w dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje podstawowy szacunek i znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Dbr –
a) (W) student orientuje się w większości omawianych tekstów i tematów Starego i Nowego Testamentu, zna większość przytoczonych paralelnych do nich tekstów starożytnych oraz zna większość z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać analizy większości omawianych tekstów biblijnych, wskazać co najmniej kilka różnic między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować głębiej paralele biblijne w dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje szacunek i głębszą znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji

Bdb – wszystkie, wymagane daty, podłoże słówka języki oryginalne, wyczerpująca analiza dzieł literackich i sztuki
a) (W) student zna wszystkie z omawianych tekstów i tematów Starego i Nowego Testamentu, zna wszystkie paralelne do nich teksty starożytne wraz z datami ich powstania, zna wszystkie z omawianych dzieł kultury i sztuki Zachodniej, gdzie pojawiają się odniesienia biblijne
b) (U) student potrafi dokonać dogłębnej analizy wszystkich omawianych tekstów biblijnych (z uwzględnieniem analizy najważniejszych pojęć z odniesieniem do języków oryginalnych), potrafi wskazać wyczerpująco różnice między nimi i innymi dziełami starożytnymi, potrafi zinterpretować dogłębnie paralele biblijne we wszystkich omawianych dziełach sztuki i kultury Zachodniej
c) (K) student wykazuje szacunek i głęboką znajomość dziedzictwa kulturowego Zachodu oraz innych religii i cywilizacji. Charakteryzuje się zdolnością krytycznego stawiania pytań i otwartością w szukaniu odpowiedzi.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
1) Marek Starowiejski, Tradycje biblijne. Biblia w kulturze europejskiej (Petrus 2011)
2) T. Jelonek, Biblia jako fenomen kulturowy (Petrus 2012)
3) L. Stachowiak (red.), Wstęp do Starego Testamentu (Pallotinum 1990)
4) Gryglewicz F. (red.), Wstęp do Nowego Testamentu (Wstęp do Pisma Świętego 3), Poznań-Warszawa: Pallottinum 1969 (nowe, zmienione wydanie: red. R. Rubinkiewicz, 1996).

Literatura uzupełniająca

1) Roncace M. – Gray P. (eds.), Teaching the Bible through Popular Culture and the Arts (SBL Atlanta 2007).
2) J.F.A. Sawyer, The Blackwell Companion to the Bible and Culture (Blackwell 2006).
3) Brown R.E., An Introduction to the New Testament (Doubleday 1997).
4) Świderkówna A., Rozmowy o Biblii (PWN 1999).
5) Świderkówna A., Biblia a człowiek współczesny (Znak 2000).
6) Kodell J., Klucz do Pisma Świętego (WAM 2003).
7) Lapple A., Od Księgi Rodzaju do Ewangelii (Znak 1983).
8) Barton J. (red.), The Biblical World. I-II (Routledge 2002).
9) Huber R.V., Miller S.M., Historia Biblii. Dzieje powstania i odczytywania Pisma Świętego (Vocatio 2005).
10) Szlaga J. (red.), Wstęp ogólny do Pisma Świętego (Wstęp do Pisma Świętego 1), Poznań – Warszawa: Pallottinum 1986 (wznowione i poprawione wyd. Wstępu pod red. J. Homerskiego z 1973).
11) Dawes G.W., Introduction to the Bible (Liturgical Press 2007).
12) Soggin J.A., Coggins R.J., Introduction to the Old Testament (Westminster John Knox Press 1989)
Kierunek studiów: Pedagogika (niestacjonarne II stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Egzamin