Podstawy pedagogiki penitencjarnej (wykład) - 2018/2019

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Kazimierz Pierzchała prof. KUL
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Pedagogiki
Liczba godzin tydzień/semestr: 1/15
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
1. Przekazanie wiedzy z zakresu pedagogiki penitencjarnej (pojęć, dyscyplin pokrewnych, elementów systemu penitencjarnego).
2. Przekazanie wiedzy na temat specyfiki pracy Służby Więziennej w zakładach karnych i aresztach śledczych (warunki pełnienia służby, zjawisko wypalenia zawodowego).
3. Przekazanie wiedzy na temat wybranych metod stosowanych w diagnozie penitencjarnej.
4. Przygotowanie do właściwego definiowania i rozpoznawania problemów oraz dolegliwości związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności.
5. Rozwinięcie umiejętności zastosowania wybranych metod pracy z osadzonymi.
6. Rozwinięcie umiejętności tworzenia Indywidualnych Programów Resocjalizacji dla osób osadzonych w zakładach karnych.
7. Rozwinięcie umiejętności komunikacji i pracy w grupie.
Wymagania wstępne
1. Podstawowe wiadomości z zakresu prawa karnego, socjologii, psychologii i pedagogiki.
2. Umiejętność wyszukiwania informacji w literaturze przedmiotu oraz syntetycznego przedstawiania w formie wypowiedzi lub pisemnej najważniejszych treści.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA (W):
W1. Student poznał elementarną terminologię używaną w pedagogice resocjalizacyjnej i rozumie jej źródła oraz sposoby jej zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych tj. socjologia, kryminologia, patologie społeczne.
W2.. Student posiada uporządkowaną wiedzę na temat wychowania resocjalizacyjnego i kształcenia specjalnego, jego filozoficznych, etycznych, społeczno-kulturowych, historycznych, biologicznych, psychologicznych i medycznych podstaw.
W3. Student posiada elementarną wiedzę o różnych rodzajach struktur społecznych i instytucjach życia społecznego oraz zachodzących między nimi relacjach a także nieprawidłowościach i zaburzeniach, w zakresie powstawania zjawisk patologicznych.
W4. Student poznał najważniejsze tradycyjne i współczesne nurty i systemy pedagogiki resocjalizacyjnej, rozumie ich historyczne i kulturowe uwarunkowania oraz dokonujące się w nich zmiany.
W5. Student posiada podstawową wiedzę z zakresu wybranych gałęzi prawa karnego i cywilnego.

UMIEJĘTNOŚCI (U):
U1. Student potrafi wykorzystywać podstawową wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki resocjalizacyjnej oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizowania i interpretowania problemów resocjalizacyjnych i związanych z niesieniem pomocy, a także motywów i wzorów ludzkich zachowań.
U2. Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania motywów i wzorów ludzkich zachowań, diagnozowania i prognozowania sytuacji oraz projektowania i ewaluacji działań praktycznych w odniesieniu do różnych kontekstów działalności resocjalizacyjnej i pomocowej.
U3. Student potrafi posługiwać się podstawowymi ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, interpretowania oraz projektowania działań pedagogicznych; potrafi generować rozwiązania konkretnych problemów pedagogicznych, w tym resocjalizacyjnych i prognozować przebieg ich rozwiązywania oraz przewidywać skutki planowanych działań.

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) (K):
K1. Student posiada przekonanie o roli i znaczeniu podejmowania działań edukacyjnych, w szczególności działań resocjalizacyjnych; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych; podejmuje zadania i angażuje się w realizację indywidualnych i zbiorowych działań zawodowych.
K2. Student dostrzega znaczenie nauk pedagogicznych, psychologicznych i społecznych dla utrzymywania i rozwoju prawidłowych relacji w środowiskach społecznych i odnosi zdobytą wiedzę do projektowania działań zawodowych z uwzględnieniem form, sposobów, metod i technik oddziaływań resocjalizacyjnych.
Metody dydaktyczne
Metody kształcenia:
- pogadanka
- wykład informacyjny (konwencjonalny), realizowany tradycyjną metodą
- dyskusja
- burza mózgów
- mapa myśli.

Metody dydaktyczne poszukujące:
- doświadczeń
- obserwacji
- projektu
- referatu
- studium przypadku
Treści programowe przedmiotu
1. Pojęcie i przedmiot pedagogiki penitencjarnej.
2. Rozwój idei resocjalizacji penitencjarnej.
3. Przystosowanie człowieka do warunków izolacji
- Pojęcie przystosowania i proces prizonizacji
- Psychologiczne następstwa izolacji wieziennej
- Zaburzenia w zachowaniu więźniów
3. Personel więzienny.
- Funkcje i zasady organizacyjne
- Źródła stresu zawodowego i wypalenie zawodowe
4. Charakterystyka społeczności więziennej.
5. Problematyka więźniów niebezpiecznych.
6. Zakład karny jako instytucja karna i resocjalizująca.
- Przesłanki formalno-prawne
- Funkcjonowanie systemu penitencjarnego
- Wybrane ujemne determinanty oddziaływań penitencjarnych
7. Metody oddziaływań penitencjarnych.
8. Patologia społeczności więziennej
- Samouszkodzenia skazanych
- Podkultura więzienna i jej przejawy
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Wiedza
• test
• stopień opanowania materiału do przygotowania przez studentów na każde zajęcia

Umiejętności
• zaliczenie na ocenę
• aktywność na zajęciach

Kompetencje społeczne
• zaliczenie na ocenę

Podstawą zaliczenia jest otrzymanie określonej liczby poprawnych odpowiedzi:
na ocenę 3 student udziela od 55 % do 65 %,
na ocenę 3.5 student udziela od 66% do 75%,
na ocenę 4 student udziela od 76% do 85%,
na ocenę 4.5 student udziela od 86% do 90%,
na ocenę 5 student udziela od 91% do 100%.
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA PODSTAWOWA:
1. Ambrozik W. Stępniak P. (red.): Służba więzienna wobec problemów resocjalizacji penitencjarnej, Wyd. Wolumin. Bator J, Poznań-Warszawa-Kalisz 2004.
2. Ciosek M., Człowiek w obliczu izolacji więziennej, Wyd. Stella Maris, Gdańsk 1996.
3. Ciosek M., Psychologia sądowa i penitencjarna. Wydawnictwa Prawnicze, Warszawa 2003.
4. Hołyst B., Ambrozik W., Stępniak P.,(red), Więziennictwo nowe wyzwania, Wyd. UAM, CZSW, COSSW, Warszawa- Poznań- Kalisz 2001.
5. Machel H., Sens i bezsens resocjalizacji penitencjarnej - casus polski, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2007.
6. Machel H., Więzienie jako instytucja karna i resocjalizacyjna. Wydawnictwo Arche, Gdańsk 2003.
7. Machel H., Wprowadzenie do pedagogiki penitencjarnej. Wydawnictwo UG. Gdańsk 1994.
8. Marczak M., Resocjalizacyjne programy penitencjarne realizowane przez służbę więzienną w Polsce, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2013.
9. Przybyliński S., Podkultura więzienna-wielowymiarowość rzeczywistości penitencjarnej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2010.
10. Urban B., Stanik J.M. (red.): Resocjalizacja, tom 1 i 2, Pedagogium Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.
11. Wantuła H., Abolicjonizm więzień - podejście racjonalne i humanistyczne, Kraków 1997.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA
1. Pierzchała K., Cekiera Cz., Człowiek a patologie społeczne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2009, ISBN: 978-83-7611-235-0.
2. Pierzchała K., Cekiera Cz., Zwalczanie patologii społecznych w systemie penitencjarnym Polski i USA, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008, ISBN: 978-83-7441-999-4.
3. Pierzchała K., Destygmatyzacja przestępców w świetle Magisterium Kościoła oraz poglądów na resocjalizację, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2016, ISBN: 978-83-8095-029-0.
4. Pierzchała K., Kapelan więzienny w procesie resocjalizacji penitencjarnej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013, ISBN: 978-83-7780-695-1.
5. Pierzchała K., Skazani ale nie potępieni, wyd. II rozszerzone, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2015, ISBN 978-83-8019-397-0.
Kierunek studiów: Pedagogika specjalna (stacjonarne I stopnia)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 2
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę