Historia źródeł kościelnego prawa polskiego (z uwzględnieniem synodów wschodnich) (wykład) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Tadeusz Syczewski
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 25
Kod ECTS:10900-0205-0200WYK0075
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
Wykład obejmuje historię prawodawstwa partykularnego w Polsce, uwzględniając instytucje kościelne, działalność prawodawczą arcybiskupów i biskupów w ich jednostkach organizacyjnych, szczególnie przez recepcję uchwał soborowych i kodeksowych na zwoływanych synodach diecezjalnych, prowincjonalnych i plenarnych. Ponadto uwzględnia eksplorację prawa partykularnego, stosunków religijnych i społecznych, a także obyczajów, kultury, oświaty, oraz mentalności polskiego środowiska danej epoki. Wykład jest poszerzony o dzieje wschodniego ustawodawstwa synodalnego. Studenci poznają źródła pochodzenia różnych instytucji kościelnych, które są potrzebne do lepszego zrozumienia prawa oraz dają możliwości pracy w bibliotekach i archiwach kościelnych.
Wymagania wstępne
Wykład obejmuje historię prawodawstwa partykularnego w Polsce, działalność prawodawczą biskupów w ich jednostkach organizacyjnych, szczególnie przez recepcję uchwał soborowych i kodeksowych na zwoływanych synodach diecezjalnych, prowincjonalnych i plenarnych. Wykład jest poszerzony o dzieje wschodniego ustawodawstwa synodalnego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA: poznanie prawa synodalnego i historii instytucji kościelnych dla lepszego zrozumienia norm prawnych (K2A_W01, 02, 04)
UMIEJĘTNOŚCI: poznanie źródeł pochodzenia różnych instytucji kościelnych potrzebne do lepszego zrozumienia prawa oraz dają możliwości pracy w bibliotekach i archiwach kościelnych (K2A_U01, 03, 11)
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY): podczas realizacji treści dotyczących historii źródeł prawa polskiego, łacińskiego i wschodniego podkreślenie znaczenie tych źródeł i ich wypływu na kształtowanie się partykularnego ustroju hierarchicznego (K2A_K01, 03, 08)
Metody dydaktyczne
wykład, praca z tekstem, dyskusja
Treści programowe przedmiotu
Źródła i literatura przedmiotu
Dokumenty prawne Stolicy Apostolskiej
Akta Konferencji Episkopatu Polski
Powstanie i rozwój organizacji kościelnej w Polsce
Organizacja polskich synodów prowincjonalnych
Zjazdy biskupów
Charakterystyka synodów legackich
Synod legacki legata Piotra z Kapui
Statuty legata Jana z Tuskulum z 1287 r.
Legacje opata Obizo (1245-1254)
Synod wrocławski legata Jakuba z Leodium z 1248 r.
Synod wrocławski kard. Gwidona z 1267 r.
Synod legacki legata Filipa z Fermo z 1279 r.
Synody legackie z 1302 i 1309 roku odprawione w Preszburgu
Reformy kościelne arcybiskupa Henryka Kietlicza
Synod arcybiskupa Wincentego z Niałka w 1226 r.
Działalność ustawodawcza arcybiskupa Janusza
Synody arcybiskupa Jakuba Świnki
Synod arcybiskupa Janisława w Uniejowie w 1326 r.
Pomniki prawne arcybiskupa Jarosława Bogorii-Skotnickiego
Synody arcybiskupa Jana Suchegowilka
Synod arcybiskupa Mikołaja Kurowskiego w Kaliszu z 1406 r.
Działalność kościelna arcybiskupa Mikołaja Trąby
Kodyfikacja Mikołaja Trąby z 1420 r.
Działalność kościelna Wojciecha Jastrzębca
Synody arcybiskupa Wincentego Kota
Synod arcybiskupa Zbigniewa Oleśnickiego z 1485 r.
Synody arcybiskupa Jana Łaskiego
Zbiór Jana Łaskiego z 1523 r.
Synod arcybiskupa Macieja Drzewickiego z 1532 r.
Synod arcybiskupa Jana Latalskiego z 1539 r.
Synody arcybiskupa Piotra Gamrata
Ustawodawstwo arcybiskupa Mikołaja Dzierzgowskiego
Synod arcybiskupa Jana Przerębskiego z 1561 r.
Główne założenia reformy trydenckiej i przyjęcie uchwał w Polsce
Synod arcybiskupa Jakuba Uchańskiego w Piotrkowie z 1577 r.
Działalność prawodawcza arcybiskupa S. Karnkowskiego
Reforma trydencka arcybiskupa B. Maciejowskiego
Synod arcybiskupa Wawrzyńca Gembickiego z 1621 r.
Synody i kodyfikacja arcybiskupa Jana Wężyka
Synod arcybiskupa Macieja Łubieńskiego z 1643 r.
Zbiór Krzysztofa Żórawskiego
Historia i prawo Katolickich Kościołów Wschodnich
Prowincjonalny synody unicki w Kobryniu w 1626 r.
Synod Zamojski z 1720 r.
Lwowski synod z 1891 r.
Synod plenarny Odrodzonej Polski w Częstochowie z 1936 r.
Orędzie Episkopatu o wprowadzeniu Pierwszego Synodu Plenarnego z 1938 r.
II Polski Synod Plenarny (1991-1999), geneza, recognitio, promulgatio, receptio
II Polski Synod Plenarny (1991-1999), uchwały
Instrukcja o synodzie diecezjalnym z 1997 r.
Synody diecezjalne w okresie międzywojennym
Synody diecezjalne po Soborze Watykańskim II
Synody diecezjalne po Kodeksie Jana Pawła II z 1983 r.
Synody diecezjalne po promulgacji II Polskiego Synodu Plenarnego
Ustawodawstwo diecezjalne
Ustawodawstwo pozasynodalne
Statuty kapituł katedralnych i kolegiackich
Zbiory dokumentów kościelnych
Polskie archiwa kościelne
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) Student nie potrafi wymienić źródeł prawa dotyczących prawodawstwa synodalnego oraz nie zna podstawowych terminów odnoszącej się do aktów prawa partykularnego
(U) Student nie jest w stanie powiązać przedmiotu \\\"Historia źródeł kościelnego prawa polskiego\"\\ z innymi przedmiotami
(K) Student nie wykazuje zainteresowania przedmiotem i chęci zdobywania wiedzy

Ocena dostateczna
(W) Student potrafi wymienić źródła prawa dotyczących prawodawstwa synodalnego oraz zna podstawowe terminów odnoszącej się do aktów prawa partykularnego
(U) Student wiąże przedmiot \\\"Historia źródeł kościelnego prawa polskiego\"\\ z innymi przedmiotami, ale ma trudności z wykorzystaniem wiedzy na nich zdobytej
(K) Student wykazuje zainteresowanie przedmiotem i chęcią zdobywania wiedzy, ale jedynie przy swoim minimalnym wkładzie

Ocena dobra
(W) Student zna źródła prawa dotyczące legislacji administracyjnej oraz większość terminów i elementów właściwych dla techniki prawodawczej odnoszącej się do aktów prawa powszechnie obowiązującego i aktów prawa partykularnego
(U) Student zna zależności źródeł kościelnego prawa polskiego z nauką o Kościele i prawie powszechnym
(K) Student wykazuje zainteresowanie przedmiotem i chęcią zdobywania wiedzy

Ocena bardzo dobra
(W) Student zna źródła prawa synodalnego oraz wszystkie terminy i elementy właściwe dla techniki prawodawczej odnoszącej się do aktów prawa powszechnie obowiązującego i aktów prawa miejscowego
(U) Student zna i rozumie zależności źródeł kościelnego prawa polskiego z nauką o Kościele z podstawowymi założeniami nauki o Kościele i prawie powszechnym
(K) Student wykazuje zainteresowanie przedmiotem i chęcią zdobywania wiedzy
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Subera I., Synody prowincjonalne arcybiskupów gnieźnieńskich. Wybór tekstów ze zbioru Jana Wężyka z r. 1761, Warszawa 1981.
2. Góralski W., Wprowadzenie do historii ustawodawstwa synodalnego w Polsce, Lublin 1991.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1. Theiner A., Vetera Monumenta Poloniae et Lithuaniae genitumque finitimarum historiam illustrantia, vol. 1-4, Romae 1860-1864.
2. Fabisz P. W., Wiadomość o synodach prowincjonalnych i diecezjalnych gnieźnieńskich i o prawach Kościoła polskiego z dodatkiem spisu synodów diecezjalnych polskich, Kępno 1861.
3. Góralski W., Z przeszłości synodalnej diecezji płockiej, Studia płockie 13 (1985), s. 113-131.
4. Sawczuk, P., Synody diecezjalne w dawnym prawie, w: II Synod diecezji siedleckiej, Biuletyn nr 1, Siedlce 2013, s. 9-25.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (niestacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok II - Semestr 4
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 4 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Historia źródeł kościelnego prawa polskiego (* tylko ćwiczenia)
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 5
Forma zaliczenia: Egzamin
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 4 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Historia źródeł kościelnego prawa polskiego (* tylko ćwiczenia)
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji
Terminarz:
DataDzieńSalaGodz.od-do
2018-03-02piątekC-524 12:30 - 16:40
2018-03-16piątekC-524 12:30 - 16:40
2018-04-13piątekC-524 12:30 - 16:40
2018-05-11piątekC-524 12:30 - 16:40
2018-05-25piątekC-524 12:30 - 16:40