Urząd do Spraw Wyznań wobec wspólnot religijnych - fakultet (wykład) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący: - VACAT
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Kod ECTS:00000-0205-0200WYK0000
Cele przedmiotu
WIEDZA
C1 - ma pogłębioną wiedzę w zakresie relacji Państwo-Kościół w latach 1950-1989
C2 - ma pogłębioną wiedzą w zakresie stosowania prawa przez Urząd do Spraw Wyznań oraz terenowe organy administracji państwowej

UMIEJĘTNOŚCI
C1 - Umie krytycznie analizować dokumenty archiwalne wytworzone przez Urząd do Spraw Wyznań i terenowe organy administracji państwowej

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
C1 - umie interpretować bieżące relacje Państwo - Kościół
C2 - utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce
C3 - umie prowadzić dojrzałe dyskusje ze specjalistami z zakresu prawa wyznaniowego
Wymagania wstępne
Dobra znajomość prawa wyznaniowego.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
K2A_W08 ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych

UMIEJĘTNOŚCI
K2A_U03 potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04 potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
K2A_K01 ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego
K2A_K04 utożsamia się z wartościami, celami i zadaniami realizowanymi przez Kościół w praktyce, odznacza się rozwagą, dojrzałością i zaangażowaniem w jego misję
K2A_K05 jest wrażliwy na problemy społeczne, bezprawne zachowania, angażuje się w ich rozwiązywanie sam i komunikując się ze specjalistami, jak również z osobami, które nie są specjalistami w dziedzinie prawa, aktywnie uczestniczy zespołach o charakterze interdyscyplinarnym, poszerzając zakres swoich kompetencji
Metody dydaktyczne
Wykład
Prezentacja multimedialna
Film dokumentalny połączony z dyskusją
Praca z tekstem źródłowym
E-learning
Dyskusja
Treści programowe przedmiotu
1. Wprowadzenie
2-5. Sytuacja Kościoła po II wojnie światowej. Okoliczności powstania i utworzenie Urzędu do Spraw Wyznań. Struktura. Zarys kompetencji. Dyrektorzy Urzędu. Analiza wybranych dokumentów archiwalnych wytworzonych przez Urząd. Relacje Urzędu do Spraw Wyznań z: Urzędem Rady Ministrów, Wydziałem Administracyjnym KC PZPR, Ministerstwem Bezpieczeństwa Publicznego, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, Ministerstwem Spraw Zagranicznych, Głównym Urzędem Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk, innymi.
6-7. Terenowe organy administracji państwowej. Charakterystyka sposobu realizacji zadań przez wydziały i referaty do spraw wyznań. Współpraca innych wydziałów i referatów PWRN (m.in. wydziału zdrowia, budownictwa, finansów, rolnictwa, leśnictwa, propagandy) z Wydziałem. Analiza wybranych dokumentów archiwalnych wytworzonych przez terenowe organy administracji państwowej.
8-12. Urząd do spraw Wyznań wobec Kościoła katolickiego: kontekst powstania ruchu \"księży patriotów\", rozpracowywanie kapłanów, werbowanie członków. Organizacje zrzeszające księży postępowych: KK przy ZboWiD, KDiŚDK przy WKFN, Koło Księży \"Caritas\", inne, przywileje wobec księży patriotów; stosowanie prawa wobec tzw. kleru wojującego i reakcyjnego - charakterystyka wybranych spraw osób skazanych na podstawie: dekretu o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w zakresie odbudowy państwa polskiego, dekretu o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, kodeksu karnego oraz innych. Prezentacja i omówienie spraw duchownych represjonowanych na podstawie dekretów o obsadzie duchownych stanowisk kościelnych. Represjonowanie duchownych i świeckich na podstawie przepisów dotyczących nauczania religii, zgromadzeń, zbiórek publicznych, budowlanych, o cenzurze, innych. Komisja Prawnicza UdsW (1971 r.). Działania Urzędu związane z: funkcjonowaniem KUL-u, ATK, beatyfikacją o. Maksymiliana Kolbego, wyborem kard. Karola Wojtyły na Papieża, działalnością ks. Jerzego Popiełuszki. Przegląd niepublikowanych memoriałów i decyzji Urzędu.
13 -14. Urząd do Spraw Wyznań wobec kościołów i innych związków wyznaniowych. Likwidacja Urzędu.
15. Podsumowanie semestru, zaliczenie fakultetu na platformie e-learningowej, wpisy.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
40 pkt - ewaluacja wiedzy w formie e-learningowej
1-6 pkt - aktywność
6 pkt - bonus dla osób mających pow. 80% obecności
Łącznie 52 pkt

Ocena końcowa uzależniona jest od liczby zebranych punktów i przedstawia się następująco:
48 - 52 pkt - 5,0
43 - 47,5 pkt - 4,5
37 - 42,5 pkt - 4,0
32 - 36,5 pkt - 3,5
27 - 31,5 pkt - 3,0
0 - 26,5 pkt - 2,0
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Źródła:
Niepublikowane dokumenty Urzędu do Spraw Wyznań zgromadzone w IPN (Warszawa, Lublin, Rzeszów)
Akta PWRN, Archiwum Państwowe w Rzeszowie.

Literatura podstawowa:
FIEJDASZ L., Stosowanie prawa przez Wydział do Spraw Wyznań w Rzeszowie wobec duchownych Kościoła katolickiego w latach 1950-1973, Lublin 2012.
MISZTAL H., Polskie prawo wyznaniowe, t. I: Zagadnienia wstępne. Rys historyczny, Lublin 1996.
MISZTAL H., MEZGLEWSKI A., Zakres kompetencji, styl działania i cele Urzędu do Spraw Wyznań, w: Prawo i polityka wyznaniowa w Polsce Ludowej. Materiały II Ogólnopolskiego sympozjum Prawa Wyznaniowego (Kazimierz Dolny, 26–28 października 2004), red. A. Mezglewski, P. Stanisz, M. Ordon, Lub-lin 2005, s. 33–70.
NOWAKOWSKI A., Administracja spraw wyznaniowych w powojennej Polsce
RAINA P., Kościół katolicki a państwo w świetle dokumentów 1945–1989, t. 1-3, Poznań 1995-1996.
RAINA P., Kościół–Państwo w świetle akt Wydziałów do Spraw Wyznań 1967–1968. Próby kontroli Kościoła. Wydarzenia Marcowe.
Represje wobec osób duchownych i konsekrowanych w PRL w latach 1944–1989, red. A. Grześkowiak, Lublin 2004.

Literatura uzupełniająca
FIEJDASZ L., Opór społeczeństwa wobec działań Wydziału do Spraw Wyznań w Rzeszowie, „Studia z Prawa Wyznaniowego”2010, t. 13, s. 117-142.
FIEJDASZ L., Organizacja referatów do spraw wyznań przy prezydiach powiatowych rad narodowych w latach 1950-1957 na terenie województwa rzeszowskiego, „Prace Historyczno-Archiwalne\" 2010, t. 22, s. s. 169-182.
FIEJDASZ L., Rola Wydziału do Spraw Wyznań Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie w laicyzacji służby zdrowia „Studia z Prawa Wyznaniowego\" 2009, t. 12, s. 199-218.
Inne publikacje wskazane podczas wykładu
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (niestacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok IV - Semestr 7
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Etap:Rok V - Semestr 9
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 5
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 6 – przedmioty fakultatywne » Wykłady (5 do wyboru)
Efekty kształcenia:
K2A_K05jest wrażliwy na problemy społeczne, bezprawne zachowania, angażuje się w ich rozwiązywanie sam i komunikując się ze specjalistami, jak również z osobami, które nie są specjalistami w dziedzinie prawa, aktywnie uczestniczy zespołach o charakterze interdyscyplinarnym, poszerzając zakres swoich kompetencji
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U02potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do opisu i analizy prawa kanonicznego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U05potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się w mowie i na piśmie, posiada umiejętność konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące zagadnień prawniczych, korzystając z dorobku prawa kanonicznego, jak też pokrewnych dyscyplin naukowych
K2A_U07potrafi wykorzystać i zastosować posiadaną wiedzę teoretyczną w gronie specjalistów, jak też w otwartej dyskusji na temat szeroko pojętych problemów prawnych, relacji Kościoła do państwa, związków wyznaniowych, zagadnień życia społecznego, gospodarczego i politycznego
K2A_U10potrafi twórczo animować prace nad własnym rozwojem oraz nawiązywać dialog, propagując wyniki własnych osiągnięć naukowych i rozwiązań praktycznych, komunikując się ze środowiskiem specjalistów, jak też z przedstawicielami pokrewnych dziedzin, w języku polskim i obcym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_U12potrafi pracować w zespole, posiada umiejętność nakreślania wspólnych celów, potrafi przyjmować zarówno rolę podporządkowania się w zespole, jak też rolę lidera zespołu
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W05ma rozszerzoną i pogłębioną wiedzę na temat najnowszych badań w dziedzinie prawa kanonicznego, redagowania pracy naukowej z tej dyscypliny oraz zasad etycznych obowiązujących w nauce
Etap:Rok V - Semestr 9
Punkty ECTS: 3
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 6 – przedmioty fakultatywne » Wykłady (5 do wyboru)
Efekty kształcenia:
K2A_K05jest wrażliwy na problemy społeczne, bezprawne zachowania, angażuje się w ich rozwiązywanie sam i komunikując się ze specjalistami, jak również z osobami, które nie są specjalistami w dziedzinie prawa, aktywnie uczestniczy zespołach o charakterze interdyscyplinarnym, poszerzając zakres swoich kompetencji
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U02potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną do opisu i analizy prawa kanonicznego w relacji do innych systemów prawnych oraz formułować własne opinie
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U05potrafi w sposób klarowny, spójny i precyzyjny wypowiadać się w mowie i na piśmie, posiada umiejętność konstruowania rozbudowanych ustnych i pisemnych uzasadnień na tematy dotyczące zagadnień prawniczych, korzystając z dorobku prawa kanonicznego, jak też pokrewnych dyscyplin naukowych
K2A_U07potrafi wykorzystać i zastosować posiadaną wiedzę teoretyczną w gronie specjalistów, jak też w otwartej dyskusji na temat szeroko pojętych problemów prawnych, relacji Kościoła do państwa, związków wyznaniowych, zagadnień życia społecznego, gospodarczego i politycznego
K2A_U10potrafi twórczo animować prace nad własnym rozwojem oraz nawiązywać dialog, propagując wyniki własnych osiągnięć naukowych i rozwiązań praktycznych, komunikując się ze środowiskiem specjalistów, jak też z przedstawicielami pokrewnych dziedzin, w języku polskim i obcym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_U12potrafi pracować w zespole, posiada umiejętność nakreślania wspólnych celów, potrafi przyjmować zarówno rolę podporządkowania się w zespole, jak też rolę lidera zespołu
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W05ma rozszerzoną i pogłębioną wiedzę na temat najnowszych badań w dziedzinie prawa kanonicznego, redagowania pracy naukowej z tej dyscypliny oraz zasad etycznych obowiązujących w nauce