Ustrój hierarchiczny Kościoła (ćwiczenia) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:dr Agnieszka Romanko
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 2/30
Kod ECTS:10900-0205-0200CWI0058
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 – Zapoznanie studentów z normami prawnymi zawartymi w Kodeksie Prawa Kanonicznego z 1983 r., w Księdze II – „Lud Boży”, w kan. 330-367
C2 – zapoznanie studentów ze źródłami prawa powszechnego i partykularnego odnoszącymi się do zagadnień związanych z ustrojem hierarchicznym Kościoła
C3 – Praktyczne zastosowanie poznanych norm prawnych
C4 – Umiejętność odnajdowania i posługiwania się źródłami prawa powszechnego i partykularnego
Wymagania wstępne
W1 – znajomość treści Księgi I – „Normy ogólne”, kan. 1-203 KPK/83.
W2 – znajomość treści przedmiotu prawoznawstwo
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA
1. Student ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego, a zwłaszcza ustroju hierarchicznego Kościoła (powszechnego i partykularnego) - K2A_W03
2. Student ma uporządkowaną wiedzę w zakresie Biblii, dokumentów Magisterium Kościoła która pozwala na prowadzenie zajęć dotyczących poszczególnych instytucji kościelnych z prawa powszechnego i partykularnego - K2A_W06

UMIEJĘTNOŚCI
1. Student potrafi wykorzystać zdobytą wiedzę do opisu i analizy organów obligatoryjnych i fakultatywnych w relacji do innych systemów prawnych. Zdobywa umiejętność formułowania własnych opinii w zakresie funkcjonowania takich instytucji kościelnych - K2A_U02
2. Student potrafi właściwie analizować rozwój instytucji kościelnych na przestrzeni wieków i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji - K2A_U03

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY)
1. Student ma pogłębioną świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego - K2A_K01
2. Student docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, która jest instytucją Bosko-ludzką, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka - K2A_K03
Metody dydaktyczne
Sposób prowadzenia zajęć:
Metody tradycyjne (podające):
Praca ze źródłami
Dyskusja
Metody aktywizujące:
Ćwiczenia
Kazusy
Dyskusja
Treści programowe przedmiotu
1. Akty papieskie, akty Kolegium Biskupów, akty normatywne Kurii Rzymskiej
2. Biskup Rzymu i Kolegium Biskupów
3. Sobór powszechny
4. Synod Biskupów
5. Kolegium Kardynałów
6. Kuria Rzymska
7. Państwo-Miasto Watykańskie
8. Legaci papiescy
9. Kościoły partykularne (diecezje i struktury prawne Kościoła partykularnego zrównane z diecezją)
10. Biskupi diecezjalni, koadiutorzy i pomocniczy
11. Sytuacje nadzwyczajne (sede impedita i sede vacante)
12. Prowincje i regiony kościelne
13. Metropolici, patriarchowie i prymasi
14. Synod partykularny (prowincjalny i plenarny)
15. Konferencje biskupów
16. Synod diecezjalny
17. Kuria diecezjalna (wikariusz generalny i biskupi; kanclerz, wicekanclerz, notariusz; diecezjalna rada ds. ekonomicznych; ekonom; rada biskupia; moderator kurii)
18. Rada kapłańska
19. Kolegium konsultorów
20. Rada misji i rada zarządzania
21. Kapituły kanoników
22. Diecezjalna rada duszpasterska
23. Parafia (proboszcz i wikariusz parafialny)
24. Dziekan
25. Rektorzy kościołów
26. Kapelani
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) – Student nie zna podstawowych terminów z zakresu ustroju hierarchicznego Kościoła oraz nie potrafi wskazać żadnych źródeł dotyczących przedmiotu
(U) – Student nie potrafi wykorzystywać elementarnej wiedzy z zakresu prawa w celu porządkowania przepisów
(K) – Student nie utożsamia się z wartościami realizowanymi przez Kościół

Ocena dostateczna
(W) – Student zna wybrane terminy oraz źródła z zakresu ustroju hierarchicznego Kościoła
(U) – Student w stopniu dostatecznym potrafi wykorzystywać elementarną wiedzę z zakresu prawa w celu porządkowania przepisów
(K) – Student utożsamia się z wartościami realizowanymi przez Kościół

Ocena dobra
(W) – Student zna większość terminów oraz źródeł z zakresu ustroju hierarchicznego Kościoła
(U) – Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu prawa w celu porządkowania przepisów
(K) – Student utożsamia się z wartościami realizowanymi przez Kościół

Ocena bardzo dobra
(W) – Student zna wszystkie wymagane terminy oraz źródła z zakresu ustroju hierarchicznego Kościoła
(U) – Student potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu prawa w celu porządkowania przepisów; potrafi czynnie i kreatywnie pracować w zespole, a nawet mu przewodniczyć i szukać najbardziej optymalnych rozwiązań dla zadanych kwestii oraz potrafi samodzielnie rozwiązywać kazusy
(K) – Student utożsamia się z wartościami i celami realizowanymi przez Kościół. Odznacza się dojrzałością
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Źródła prawa:
Codex Iuris Canonici auctoritate Ioannis Pauli PP. II promulgatus, 25.01.1983, AAS 75 (1983), pars II, pp. 1-317; Kodeks Prawa Kanonicznego. Przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, Poznań 1984.
Kacprzyk W., Sitarz M. (red.), Ustrój hierarchiczny Kościoła. Wybór źródeł, Lublin 2006.
Sitarz M., Romanko A., Wasilewicz U., Zając P. (red.), Ustrój hierarchiczny Kościoła. Wybór źródeł, t. 2, Lublin 2013.

Literatura podstawowa:
Krukowski J. (red.), Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego, t. II/1, Księga II. Lud Boży. Część I. Wierni chrześcijanie. Część II. Ustrój hierarchiczny Kościoła, Poznań 2005.

Literatura uzupełniająca:
Pawluk T., Prawo Kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II. T. II. Lud Boży jego nauczanie i uświęcanie, Olsztyn 2002.
Zając P., Kościoły partykularne w ustawodawstwie Jana Pawła II. Zarys problematyki, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2015.
Krukowski J., Sitarz M., Pastwa A., II Polski Synod Plenarny a synody diecezjalne, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2015.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok III - Semestr 6
Punkty ECTS: 0
Forma zaliczenia: Zal. na ocenę
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Ustrój hierarchiczny Kościoła
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji