Prawo Katolickich Kościołów Wschodnich (wykład) - 2017/2018

Opis zajęć
Informacje ogólne
Prowadzący:Ks. dr hab. Leszek Adamowicz
Organizator:Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji - Instytut Prawa Kanonicznego
Liczba godzin tydzień/semestr: 3/45
Kod ECTS:10900-0205-0200WYK0035
Język wykładowy:Język polski
Cele przedmiotu
C1 - Przedstawienie prawa katolickich Kościołów wschodnich w systemie prawa kanonicznego Kościoła katolickiego
C2 - Zaznajomienie studentów z Kodeksem Kanonów Kościołów Wschodnich i innymi ustawami kościelnymi dotyczącymi Kościołów wschodnich
C3 - Kształtowanie u studentów umiejętności analitycznego i syntetycznego myślenia, a także umiejętności systemowej interpretacji przepisów prawnych
Wymagania wstępne
W1 - znajomość większości przepisów prawa kanonicznego Kościoła łacińskiego
W2 - podstawowa znajomość języka łacińskiego
W3 - podstawowa znajomość teologii katolickiej w zakresie eklezjologii fundamentalnej
Efekty kształcenia dla przedmiotu
WIEDZA - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student zna odpowiednie przepisy prawne, poprawnie dokonuje ich analizy i interpretacji (K2A_W01; K2A_W05; K2A_W07).

UMIEJĘTNOŚCI - w wyniku przeprowadzonych zajęć:
1. student potrafi wyszukać i porównać przepisy prawa Kościoła łacińskiego i prawa Kościołów wschodnich (K2A_U01; K2A_U02);
2. student potrafi zastosować przepisy do konkretnych przypadków (kazusów) (K2A_U08; K2A_U09).

KOMPETENCJE SPOŁECZNE (POSTAWY) - w wyniku przeprowadzonych zajęć student nabędzie następujące postawy:
1. student przyjmuje aktywną postawę w działalności w Kościele (K2A_K04);
2. student postępuje zgodne z zasadami etyki (K2A_K06);
3. student dostrzega relacje międzyobrządkowe w Kościele i ma świadomość różnorodności sposobów realizacji jego misji (K2A_K04);
4. student jest zdolny do wykonywania kościelnych urzędów prawniczych (K2A_K02; K2A_K07).
Metody dydaktyczne
Wykład i wykład z prezentacją multimedialną.
Treści programowe przedmiotu
Treści programowe dla przedmiotu::
1. Historia kodyfikacji wschodniej
2. Pojęcie obrządku i Kościoła sui iuris
3. Kościół sui iuris: podziały i charakterystyka
4. Patriarcha: geneza urzędu, pojęcie, sposób powoływania na urząd, zakres władzy, prawa i obowiązki; kuria patriarchalna: pojęcie, urzędy zakres kompetencji
5. Synod Biskupów Kościoła patriarchalnego: pojęcie, członkowie, zasadnicze kompetencje
6. Arcybiskup większy: pojęcie, sposób powoływania na urząd
7. Patriarcha i arcybiskup większy: podobieństwa i różnice
8. Kościoły metropolitalne sui iuris: pojęcie i charakterystyka
9. Pozostałe Kościoły sui iuris: pojęcie, charakterystyka, wykonywanie władzy
10. Biskup: pojęcie, podział, sposób ustanowienia, zakres uprawnień
11. Kuria eparchialna: pojęcie, urzędy, kompetencje; organy kolegialne wspierające biskupa eparchialnego; Hierarcha miejsca: pojęcie, kompetencje
12. Eparchia i egzarchat: pojęcie, rodzaje, organy władzy
13. Sakramenty wtajemniczenia chrześcijańskiego
14. Sakramenty uzdrowienia; elementy prawa karnego
15. Sakrament święceń
16. Elementy prawa małżeńskiego
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Ocena niedostateczna
(W) - Student nie zna terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student nie potrafi zastosować zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student nie potrafi wskazać bazy źródłowej

Ocena dostateczna
(W) - Student zna wybrane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U) - Student potrafi zastosować niektóre zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K) - Student potrafi wyszukać ustawy kościelne

Ocena dobra
(W)- Student zna większość terminów z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować większość zasad egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do prostych kazusów

Ocena bardzo dobra
(W)- Student zna wszystkie wymagane terminy z zakresu prawa kanonicznego Kościołów wschodnich
(U)- Student potrafi zastosować wszystkie wszystkie zasady egzegezy i interpretacji prawa
(K)- Student potrafi zaaplikować przepisy prawa do skomplikowanych kazusów
Literatura podstawowa i uzupełniająca
LITERATURA OBOWIĄZKOWA:
1.Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium auctoritate Ioannis Pauli Pp promulgatus. Kodeks Kanonów Kościołów Wschodnich promulgowany przez papieża Jana Pawła II, Lublin 2002.
2.Sobór Watykański II, Decretum De Ecclesiis orientalibus catholicis „Orientalium Ecclesiarum”, 21.11.1964, AAS 57 (1965), s. 76-89.
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
1.L. Adamowicz, Historia kodyfikacji prawa dla Wschodnich Kościołów katolickich, w: A. Dębiński, G. Górski (red.), Historia et Ius. Księga Pamiątkowa ku czci Księdza Profesora Henryka Karbownika, Wyd. KUL, Lublin 1998, s. 109-119.
2.L. Adamowicz, Przynależność do Kościoła sui iuris według obowiązującego prawa kościelnego, „Roczniki Nauk Prawnych” 8 (1998) s. 129-146.
3.L. Adamowicz, Patriarcha we wschodnich Kościołach Katolickich. Geneza urzędu i procedura jego obsadzania według Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, w: W. Bar (red.), Divina et humana. Księga pamiątkowa dedykowana ks. prof. dr. hab. Henrykowi Misztalowi z okazji 65 rocznicy urodzin, Wyd. KUL, Lublin 2001, s. 345-364.
4.L. Adamowicz, Wprowadzenie do prawa o sakramentach św. według Kodeksu Prawa Kanonicznego i Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, Wyd. Polihymnia, Lublin 1999.
5.O. Khortyk, Status prawny Kościoła Arcybiskupiego większego, Wyd. Polihymnia, Lublin 2007.
6.K. Mikołajczuk, Realizacja zasady jedności sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego w prawodawstwie Kościoła katolickiego, Wyd. Jedność, Kielce 2006.
7.G. Wojciechowski, Las competencias patriarcales en el derecho canónico oriental, Wyd KUL, Lublin 2007.
8.G. Wojciechowski, Świeccy i urzędy kościelne w aktualnym prawie wschodnim, Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej „Memoranda\\\" 79 (2005) n. 4, s. 1116-1129.
9.G. Wojciechowski, Celibat kapłański w perspektywie prawodawstwa Jana Pawła II, „Prawo, Administracja, Kościół” 4 (2005), n. 24-25, s. 1116-1129.
Kierunek studiów: Prawo Kanoniczne (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok IV - Semestr 7
Punkty ECTS: 8
Forma zaliczenia: Egzamin
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł 5 – przedmioty kształcenia kierunkowego » Prawo katolickich Kościołów wschodnich (* wykład)
Efekty kształcenia:
K2A_K03docenia znaczenie prawa kanonicznego w funkcjonowaniu społeczności Kościoła, jego rolę w zachowywaniu porządku tej społeczności w wymiarze doczesnym, a szczególnie, jego ukierunkowanie na zbawienie człowieka
K2A_K06odznacza się odpowiedzialnością za własne przygotowanie do pracy, podejmowane decyzje i prowadzone działania oraz ich skutki, czuje się odpowiedzialny wobec ludzi, dla których dobra stara się działać, wyraża taką postawę w środowisku specjalistów, jak też modeluje taką postawę u osób obserwujących jego pracę
K2A_K07jest przekonany o konieczności i doniosłości zachowania się w sposób profesjonalny, przestrzegania etyki zawodu prawniczego, dostrzegania problemów moralnych i etycznych dylematów także swojego środowiska, poszukuje optymalnych rozwiązań i możliwości korygowania nieprawidłowości
K2A_K08ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa Kościoła we wszystkich jego wymiarach
K2A_U01potrafi wskazać i w pogłębiony sposób wyjaśnić źródła prawa kanonicznego oraz ich wzajemne relacje
K2A_U03potrafi właściwie analizować rozwój prawa kanonicznego i ukazywać jego związek z procesami zachodzącymi w społeczności Kościoła wywołującymi potrzebę normatywnych regulacji
K2A_U04potrafi sprawnie porozumiewać się za pomocą zwrotów prawniczych bezpośrednio i z wykorzystaniem współczesnych technik komunikacyjnych ze specjalistami z zakresu prawa, jak też z odbiorcami spoza grona specjalistów
K2A_U08potrafi posługiwać się ujęciami teoretycznymi i aplikować posiadane umiejętności w rozstrzygnięciach praktycznych określonych problemów prawnych w zakresie administracyjnym i procesowym
K2A_U11posiada pogłębioną umiejętność przygotowania wystąpień ustnych w dziedzinie nauk prawnych, szczególnie w dyscyplinie prawa kanonicznego, wykazując się oryginalnością prezentacji problemu i umiejętnością oceny logicznej norm prawnych oraz wyciągania właściwych wniosków
K2A_W01zna w zakresie rozszerzonym terminologię prawa kanonicznego oraz jej zastosowanie w innych pokrewnych dyscyplinach
K2A_W02ma rozszerzoną wiedzę o charakterze prawa kanonicznego, jego historycznych uwarunkowaniach, miejscu w systemie nauk i relacjach do innych nauk
K2A_W03ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat specyfiki przedmiotowej i metodologicznej prawa kanonicznego
K2A_W04zna w zakresie pogłębionym aksjologię, sposoby i zasady stanowienia prawa, strukturę normy prawnej, typy wykładni prawnych i sposoby interpretacji prawa
K2A_W07ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat celu, organizacji i funkcjonowania instytucji Kościoła
K2A_W08ma pogłębioną wiedzę na temat relacji Kościoła do państwa i świeckich systemów prawnych
K2A_W09zna w zakresie pogłębionym akty normatywne powszechne i partykularne oraz sposoby ich aplikacji w wymiarze administracyjnym i sądowniczym
K2A_W11ma pogłębioną wiedzę o wrodzonym i własnym prawie Kościoła do karania za przestępstwa, podmiocie sankcji karnych, karach, sposobach ich wymierzania i ustania
K2A_W12zna w zakresie pogłębionym prawo publiczne Kościoła, zasady wolności religijnej w wymiarze wspólnotowym, działalność Stolicy Apostolskiej w stosunkach międzynarodowych
K2A_W13ma pogłębioną wiedzę na temat uwarunkowań prawnych poszczególnych stanów życia w Kościele, osób duchownych, zakonnych i świeckich
K2A_W14ma pogłębioną wiedzę na temat kanonicznego procesu karnego, instytucji procesowych, procedury wymierzania i deklarowania kar kanonicznych i środków karnych
K2A_W15zna w stopniu pogłębionym uprawnienia majątkowe Kościoła, kościelne podmioty prawne, legalne sposoby pozyskiwania dóbr i ich alienacji