Psychologia percepcji (ćwiczenia)

Opis przedmiotu
Informacje ogólne
Organizator:Wydział Nauk Społecznych - Instytut Psychologii
Kod ECTS:14400-XXXX-0502CWI0053
Kierunek studiów: Psychologia (stacjonarne jednolite magisterskie)
Lokalizacja w planach rocznych:
Etap:Rok I - Semestr 1
Punkty ECTS: 1
Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę
Rozkład zajeć
Lokalizacja w programie modułowym:
Moduł programowy:Moduł PS_3 - Przedmioty w zakresie specjalności Psychologia Wspierania Jakości Życia
Efekty kształcenia:
K_K01rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie oraz rozwoju własnych kompetencji związanych z pracą psychologa w różnych obszarach
K_K02jest świadomy znaczenia zasad etycznych i uczciwości intelektualnej w działaniach naukowych oraz praktyce zawodowej psychologa.
K_K03wykazuje gotowość do realizacji celów zawodowych oraz dbałość o prestiż zawodu psychologa
K_K04ma świadomość znaczenia sfery psychicznej człowieka dla jakości jego funkcjonowania we wszystkich obszarach życia; posiada przekonanie o potrzebie wspierania jednostek i grup w aspekcie ich kompetencji psychospołecznych. Dostrzega potrzebę odpowiedzialnego popularyzowania wiedzy z zakresu psychologii
K_K05przyjmuje postawę szacunku wobec osób o różnych potrzebach w zakresie różnych form pomocy psychologicznej; okazuje zrozumienie dla sytuacji ludzi z różnymi problemami i trudnościami
K_K06ma świadomość specyfiki relacji interpersonalnej w sytuacji pomocy psychologicznej. Wykazuje troskę o prawidłowy przebieg diagnozy i interwencji psychologicznej, tak by nie przyniosła jakiejkolwiek szkody badanym osobom. Jest otwarty na pomoc ekspertów i superwizorów.
K_K07wykazuje krytyczną postawę wobec stosowanych metod badawczych i uzyskanych dzięki nim wyników, a także wobec różnych poglądów i praktyk w zakresie psychologii.
K_K08potrafi współpracować w grupie, podejmując aktywne role w zespole (w tym rolę lidera), inspirować i organizować uczenie się innych osób
K_K09ma świadomość znaczenia dbałości o zdrowie psychiczne i fizyczne, identyfikuje indywidualne, społeczne i środowiskowe zagrożenia dla zdrowia psychicznego i somatycznego.
K_K10wykazuje gotowość do współpracy z profesjonalistami, których działalność koncentruje się na wspieraniu jakości życia w różnych warunkach społecznych i środowiskowych
K_U01potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii oraz powiązanych z nią dyscyplin do analizowania i interpretowania ludzkich zachowań, potrafi wskazać i opisać uwarunkowania (osobowe, społeczne oraz kulturowe) różnych zachowań człowieka oraz funkcjonowania określonych grup społecznych i organizacji posługując się wybranymi podejściami teoretycznymi
K_U02integruje wiedzę z zakresu różnych subdyscyplin psychologicznych na temat prawidłowego i zaburzonego funkcjonowania człowieka, grup społecznych oraz organizacji
K_U03ma rozwinięte umiejętności w zakresie komunikacji interpersonalnej; potrafi przygotować pracę pisemną, prezentację multimedialną i wystąpienie ustne z zakresu psychologii oraz porozumiewać się ze specjalistami z zakresu psychologii oraz innymi grupami docelowymi używając różnych technik i kanałów komunikacji; potrafi wypowiadać się i argumentować swoje poglądy w sposób precyzyjny, wykorzystując terminologię psychologiczną oraz integrując różne ujęcia i koncepcje psychologiczne
K_U04potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać swoje profesjonalne umiejętności, korzystając z różnych źródeł informacji (w języku rodzimym i obcym) i nowoczesnych technologii (ICT) oraz szanując zasady własności intelektualnej
K_U05potrafi zaplanować oraz przeprowadzić proces diagnostyczny dotyczący różnych sfer funkcjonowania człowieka oraz jakości środowiska społecznego i organizacji oraz wskazać ograniczenia przeprowadzonej diagnozy; potrafi interpretować uzyskane wyniki i integrować dane pochodzące z różnych metod badawczych oraz wskazać kierunki dalszych działań psychologicznych uwzględniające indywidualne (środowiskowe) potrzeby oraz zasoby jednostki (grupy społecznej)
K_U06wskazuje i proponuje kierunki i sposoby podnoszenia jakości życia jednostki, optymalizacji funkcjonowania grup społecznych i organizacji oraz opracowywania interwencji (profilaktycznych, pomocowych, szkoleniowych) wobec osób z grup ryzyka zaburzeń funkcjonowania w różnych kontekstach środowiskowych i życiowych
K_U07potrafi analizować przyczyny i źródła zachowań człowieka oraz przewiduje ich konsekwencje zdrowotne i społeczne; umie opracować propozycje oddziaływań ukierunkowanych na zmianę postaw i zachowań w różnych obszarach praktyki psychologicznej
K_U08potrafi kompetentnie posługiwać się testami oraz innymi technikami badań psychologicznych z poszanowaniem aspektów prawnych i etycznych
K_U09posiada rozwinięte umiejętności badawcze: formułuje problemy badawcze, dobiera adekwatne metody, techniki i konstruuje narzędzia badawcze; posługuje się pakietem statystycznym, opracowuje, prezentuje i interpretuje wyniki badań, wyciąga wnioski, wskazuje kierunki dalszych badań, w obrębie wybranej subdyscypliny psychologii
K_U10potrafi krytycznie ocenić przydatność metod, procedur, programów pomocy oraz innych form oddziaływania skierowanych do osób, grup społecznych i organizacji
K_U11stosuje się do norm i zasad etycznych w badaniach naukowych, w procesie diagnostycznym, w projektowaniu działań pomocowych oraz szkoleniowych dostrzega i analizuje dylematy etyczne związane z podejmowaniem konkretnych działań i interwencji psychologicznych
K_U13potrafi podejmować działania wspierające własny rozwój osobowy i zawodowy oraz aktywności na rzecz uczenia się przez całe życie
K_W01ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat przedmiotu, metodologii i celów psychologii oraz jej subdyscyplin; zna i rozumie terminologię używaną na gruncie psychologii i jej subdyscyplin; posiada pogłębioną wiedzę o historii psychologii oraz jej współczesnych głównych nurtach i koncepcjach
K_W03posiada wiedzę o powiązaniach psychologii z innymi dyscyplinami naukowymi (filozofią, medycyną, socjologią, pedagogiką i in.) zna podstawowe zagadnienia z zakresu dyscyplin bazowych dla psychologii: biologicznych podstaw zachowania, logiki, filozofii, technologii informacyjnej;
K_W04rozumie specyfikę, istotę i cele poznania naukowego, zna zasady metodologii psychologii; posiada wiedzę na temat projektowania i prowadzenia badań empirycznych w psychologii
K_W05ma pogłębioną wiedzę na temat rozwoju człowieka w cyklu życia w różnych kontekstach społecznych oraz czynników stymulujących/ utrudniających ten rozwój; posiada pogłębioną wiedzę na temat roli podstawowych środowisk (rodzina, szkoła, media masowe, rówieśnicy, praca) dla funkcjonowania jednostki;
K_W06ma wiedzę dotyczącą społeczno-kulturowych podstaw zachowania człowieka i relacji społecznych, funkcjonowania grup społecznych, wpływu społecznego, kształtowania się postaw; ma pogłębioną wiedzę dotyczącą procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego oraz ich prawidłowości i zakłóceń;
K_W07posiada wiedzę na temat znaczenia religijności i duchowości oraz systemów wartości dla funkcjonowania człowieka
K_W08ma wiedzę na temat procesów poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych; zna terminologię, różnorodne uwarunkowania tych procesów oraz współczesne osiągnięcia badań w tym zakresie
K_W09zna terminologię oraz ma uporządkowaną wiedzę w zakresie teorii, badań oraz prawidłowości rozwoju osobowości, ma wiedzę o wpływie osobowości oraz różnic indywidualnych dla funkcjonowania osób w różnych środowiskach życia i prac
K_W10zna psychologiczne koncepcje zdrowia i choroby, czynniki wspierające jakość życia i warunkujące zachowania zdrowotne oraz rolę aktywności własnej w utrzymaniu zdrowia i poprawie jakości życia posiada wiedzę na temat specyfiki psychospołecznego funkcjonowania osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności oraz metod stosowanych w procesie rehabilitacji
K_W11posiada wiedzę na temat różnych form patologii społecznych, zachowań ryzykownych oraz możliwości oddziaływań psychoprofilaktycznych w tym zakresie
K_W12ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę na temat psychologicznych aspektów pracy, organizacji i zarządzania oraz doradztwa zawodowego, marketingu, psychologii reklamy i zachowań konsumenckich
K_W13ma uporządkowaną wiedzę na temat różnego rodzaju zaburzeń funkcjonowania jednostki i metod ich diagnozowania; zna koncepcje (psychologiczne, biologiczne, interakcyjne i społeczne) wyjaśniające powstawanie i utrzymywanie się tych zaburzeń oraz różne formy udzielania pomocy psychologicznej (psychoprofilaktyka, psychoterapia, rehabilitacja, psychoedukacja, poradnictwo etc.);
K_W14zna etapy i zasady realizowania procesu diagnostycznego dla różnych celów oraz sposoby integracji rezultatów uzyskanych za pomocą różnych narzędzi badawczych
K_W15zna i rozumie zasady etyki zawodowej psychologa w zakresie prowadzenia badań naukowych, postępowania diagnostycznego oraz udzielania pomocy psychologicznej oraz działań praktycznych psychologa w różnych obszarach życia społecznego; zna podstawowe zasady ochrony własności intelektualnej oraz prawa autorskiego
Cele przedmiotu
Wymagania wstępne
Wymagania wstępne równoległe uczestnictwo w wykładzie z psychologii percepcji
Założenia i cele przedmiotu
Cel zajęć:
Celem ćwiczeń jest poszerzenie wiedzy na temat wybranych zagadnień z zakresu psychologii poznawczej przekazywanej na wykładach z psychologii percepcji. Ponieważ są to pierwsze z zajęć poświęconych psychologii eksperymentalnej ich celem jest zaangażowanie studentów w prowadzenie eksperymentów psychologicznych i pisanie raportów z badań w obszarze psychologii percepcji. Efektem zajęć powinno być przygotowanie studentów do zdania egzaminu z psychologii percepcji. Po otrzymaniu zaliczenia z ćwiczeń, studenci powinni posiadać umiejętność samodzielnego definiowania pojęć zawartych w zagadnieniach psychologii percepcji, zdolność opisywania poszczególnych zmysłów, rozpoznawania poszczególnych struktur mózgowych i porównywania ich funkcji. Ponadto, w efekcie zaliczenia ćwiczeń studenci powinni być w stanie interpretować i krytycznie oceniać wyniki badań własnych. Po ukończeniu zajęć, studenci powinni być w stanie samodzielnie eksplorować literaturę z zakresu psychologii percepcji jako źródło pomysłów na badania, zaprojektować eksperyment (określić pytanie badawcze, hipotezy, zmienne i ich operacjonalizację) oraz przeprowadzić go wykazując się wrażliwością na potrzebę kontroli warunków eksperymentalnych. Studenci powinni w trakcie zajęć nabyć postawę cechującą się dbałością o szczegóły w sztuce projektowania eksperymentów i redagowania raportów z badań zgodnie ze stylem APA.
Efekty kształcenia dla przedmiotu
Metody dydaktyczne
Treści programowe przedmiotu
Zajęcia 1. Zajęcia wprowadzające (omówienie treści zajęć, literatury obowiązującej na zajęciach, warunków zaliczeń; podział studentów na 4-osobowe grupy, których zadaniem jest zaprojektowanie i przeprowadzenie eksperymentu, przedyskutowanie wyników z badań na zajęciach i napisanie raportu z badań).

Zajęcia 2. Postępowanie badawcze w psychologii i projektowanie eksperymentów.
(literatura obowiązkowa: Francuz i in., (2007), s 3- 75)

Zajęcia 3. Jak pisać raport z badań? Omówienie sztuki pisania raportów na przykładach. (literatura obowiązkowa: Francuz i in., (2007), s. 579-615);

Zajęcia 4. Wrażenia a spostrzeganie. Przeprowadzenie przez I gr. studentów zaprojektowanego przez siebie eksperymentu inspirowanego tematem zajęć.
(literatura obowiązkowa: Kosslyn, Rosenberg, (2006), s. 159-162, 169-185; Strelau, Doliński, (2008), s. 341-370)

Zajęcia 5. Spostrzeganie a wyobrażeniowa reprezentacja rzeczywistości. Dyskusja wyników, zaprojektowanego i przeprowadzonego przez II gr. studentów, eksperymentu inspirowanego tematem zajęć.
(literatura obowiązkowa: Strelau, Doliński, (2008), s. 341-370, 385-399)

Zajęcia 6. Powtórzenie materiału do kolokwium nr 1. Projekcja fragmentów filmu dokumentalnego pt. "Zrozumieć mózg" zakończona dyskusją.

Zajęcia 7. Kolokwium nr. 1 z zagadnień omawianych na zajęciach nr. 2-6.

Zajęcia 8. Budowa mózgu w świetle procesów percepcji. Poprawa kolokwium nr 1.
(literatura obowiązkowa: Kalat, (2006), s. 94-103; Kosslyn i in., (2006), s. 104-155)

Zajęcia 9. Percepcja wzrokowa. Dyskusja wyników, zaprojektowanego i przeprowadzonego przez III gr. studentów, eksperymentu inspirowanego tematem zajęć.
(literatura obowiązkowa: Kalat, (2006), s. 144-185; Kosslyn i in., (2006), s. 162-169)

Zajęcia 10. Percepcja słuchowa. Dyskusja wyników, zaprojektowanego i przeprowadzonego przez IV gr. studentów, eksperymentu inspirowanego tematem zajęć.
(literatura obowiązkowa: Kalat, (2006), s. 188-196; Kosslyn i in., (2006), s. 186-193)

Zajęcia 11. Zmysły chemiczne i inne zmysły. Dyskusja wyników, zaprojektowanego
i przeprowadzonego przez V gr. studentów eksperymentu, inspirowanego tematem zajęć.
(literatura obowiązkowa: Kalat, (2006), s. 208-218; Kosslyn i in., (2006), s. 194-205)

Zajęcia 12. Powtórzenie materiału do kolokwium nr 2. Zapoznanie się z pomieszczeniami
i wyposażeniem Laboratorium Psych-Neuro-Fizjologicznego funkcjonującego przy Katedrze Psychologii Eksperymentalnej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Zajęcia 13. Kolokwium nr 2 z zagadnień omawianych na zajęciach nr. 8-12.

Zajęcia 14. Poprawa kolokwium nr. 2. Projekcja filmu pt. "Tajemnice zmysłów" zakończona dyskusją.

Zajęcia 15. Zaliczenia.
Kryteria oceny i sposoby weryfikacji zakładanych efektów kształcenia
Metody i pomoce dydaktyczne
Metody interaktywne: ćwiczenia indywidualne i grupowe, eksperymenty, dyskusje, prezentacje multimedialne
Pomoce dydaktyczne: laptop, rzutnik, głośniki, laserowy wskaźnik
Forma i warunki zaliczenia
- opracowanie i przeprowadzenie eksperymentu (20%)
- złożenie pisemnego raportu z badań (20%)
- dwa testy pisemne (50%)
- aktywny udział w zajęciach (10%)
Literatura podstawowa i uzupełniająca
Literatura podstawowa
Kalat, W. J. (2006). Biologiczne podstawy psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
" Podrozdział 4.3: Kora mózgowa
" Rozdział 6: Wzrok
" Podrozdział 7.1: Słuch
" Podrozdział 7.3: Zmysły chemiczne
Kosslyn, S.M., Rosenberg, R. S. (2006). Psychologia: Mózg, człowiek, świat. Kraków:
Wydawnictwo Znak.
" Rozdział 4: Wrażenia i spostrzeganie
Strelau, J., Doliński, D. (2008). Psychologia. Podręcznik akademicki. Gdańsk: GWP.
" Podrozdział 6.2: Spostrzeganie
" Podrozdział 6.4: Wyobrażeniowa reprezentacja rzeczywistości.
Francuz, P., Mackiewicz, R. (2007). Liczby nie wiedzą skąd pochodzą. Przewodnik po metodologii i statystyce nie tylko dla psychologów. Lublin: Wydawnictwo KUL.
" Część I: O metodach badań psychologicznych
" Część III: Jak napisać raport z badań?

Literatura uzupełniająca
Czerniawska E., Czerniawska-Far M. (2007). Psychologia węchu i pamięci węchowej. Warszawa: WAiP.
Francuz, P. (2007). Obrazy w umyśle. Warszawa: Wydawnictwo SCHOLAR.
Francuz, P. (2010). Na ścieżkach neuronauk. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Młodkowski, J. (1998). Aktywność wizualna człowieka. Warszawa: Wydawnictwo
Naukowe PWN.
Grabowska A. (2005). Percepcja wzrokowa i jej analogie do innych form percepcji. [W:] T. Górska A. Grabowska, J. Zagrodzka (red.). Mózg a zachowanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. (s. 171-216).
Sacks, O. (2009). Muzykofilia. Poznań: Wydawnictwo Zysk i ska.
Czasopismo: Świat Nauki (2008) Wydanie specjalne: Iluzje. Warszawa: Prószyński Media.